۶۰ پدیده و صفر ایرانی: هشدار گاردین درباره فوتبال ایران!
طبق گزارش ورزش سه، روزنامه گاردین در جدیدترین نسخه خود تحت عنوان Next Generation یا «نسل آینده» که هر ساله به طور مختص به این مسئله اختصاص دارد، ۶۰ استعداد تازه‌نفس متولد ۲۰۰۹ را در فوتبال جهان معرفی کرده است. این لیست شامل بازیکنان مشهوری از کشورهایی از جمله کنگو، بوسنی، کانادا، جمهوری چک، گرجستان، جامائیکا، مجارستان، رژیم صهیونیستی(!)، آمریکا و حتی چین می‌باشد. با این حال، جای تعجب است که برای نخستین بار در سال‌های اخیر، هیچ بازیکن ایرانی به این فهرست راه نیافته است.
نگاه به یک لیست ۶۰ نفره در فوتبال جهانی، در ابتدا ممکن است صرفاً به عنوان دفتری برای معرفی نام‌های جوان و بااستعداد به نظر برسد، اما زمانی که به پروژه «Next Generation» گاردین مربوط شود، اوضاع کمی متفاوت می‌شود. این پروژه سال‌هاست که به یکی از معتبرترین منابع شناسایی استعدادهای جوان در دنیای فوتبال تبدیل شده است. گاردین هر ساله گروهی از بازیکنان نونهال را که از دیدگاه خبرنگاران و تحلیلگرانش دارای پتانسیل تبدیل شدن به ستاره‌هایی بزرگ هستند، معرفی می‌کند و در سال‌های بعد نیز به سراغ نسل‌های قبلی می‌رود تا ببیند پیش‌بینی‌هایش تا چه اندازه به واقعیت پیوسته است. فهرست سال ۲۰۲۶ نیز به معرفی بازیکنان متولد ۲۰۰۹ پرداخته است.
از کنگو و جامائیکا تا چین؛ اما نام ایران غایب است
از جنبه‌ای که لیست امسال را برای فوتبال ایران حائز اهمیت می‌سازد، تنها غیبت یک اسم نیست بلکه تنوع جغرافیایی در این فهرست قابل تأمل است. در میان ۶۰ بازیکن انتخاب‌شده، جوانانی از کشورهایی به چشم می‌خورند که ممکن است حضور آنها در لیستی از این دست، برای مخاطب ایرانی چندان پیش‌بینی شده نباشد؛ از کنگو و بوسنی و گرجستان گرفته تا کانادا، جمهوری چک، جامائیکا، مجارستان، چین و آمریکا. این نشان می‌دهد که فرآیند شناسایی استعداد در گاردین فقط به آکادمی‌های معتبر اروپایی محدود نمی‌شود و همچنان به دنبال یافتن استعدادهایی از نقاط مختلف دنیا است؛ فلسفه‌ای که «Next Generation» را به تدریج به یک آرشیو جذاب برای ارزیابی مسیر شکوفایی استعدادهای فوتبالی تبدیل کرده، اما در این گوناگونی جغرافیایی، نامی از ایران به چشم نمی‌آید.
چهار سال؛ چهار ایرانی
این مسأله به وضوح هنگامی که به سال‌های گذشته نگاهی بیندازیم، بیشتر معنا پیدا می‌کند. در سال‌های پیش، ایران نه تنها در این فهرست حضور داشت بلکه تقریباً هر سال یک استعداد ایرانی به انتخاب‌های گاردین راه پیدا می‌کرد.
در سال ۲۰۱۵، نام رضا شکاری، هافبک جوان وقت ذوب‌آهن در میان ۵۰ استعداد برتر متولد ۱۹۹۸ قرار گرفت. گاردین در آن زمان او را «یحیی توره» فوتبال ایران نامید و به عنوان بازیکنی با توانایی‌های هجومی و جانشینی بالقوه برای جواد نکونام معرفی کرد. شکاری با پیوستن به روبین کازان مسیر لژیونر شدن خود را آغاز کرد، اما پس از دو فصل کوتاه به ایران بازگشت و به ترتیب به تراکتور، گل‌گهر، سپاهان و پرسپولیس پیوست. او در تابستان سال جاری به پیکان رفت تا پیش‌بینی‌های گاردین درباره آینده درخشان این بازیکن محقق نشود.
در سال بعد، یعنی ۲۰۱۶، نام محمد سلطانی‌مهر به میان آمد. او که در سن ۱۷ سالگی به تیم بزرگسالان سایپا پیوسته بود و یک استعداد چشمگیر به شمار می‌رفت، در لیست ۶۰ نفره گاردین قرار گرفت. حتی در گزارشی که در آن زمان منتشر شد، این هافبک کنونی استقلال خوزستان که به دلیل اشتباهات انتخابی متعدد و مصدومیت‌های مکرر نتوانست پیشرفت مؤثری داشته باشد، با جواد نکونام مقایسه شده بود.
در سال ۲۰۱۷، گاردین محمد شریفی را در فهرست خود قرار داد؛ هافبک جوان استقلال خوزستان که در آن زمان یکی از استعدادهای قابل توجه فوتبال ایران به شمار می‌رفت و حتی به پرسپولیس هم منتقل شد، اما روند فوتبال او نیز مانند سلطانی‌مهر با موفقیت پیش نرفت.
در ۲۰۱۸، از جمله نام‌های جالب در فهرست، الهیار صیادمنش بود. این مهاجم جوان استقلال در سال‌های قبل از آن، توانسته بود توجهات را در جام جهانی زیر ۱۷ سال ۲۰۱۷ به خود جلب کند و گلی که او به گینه زد، ویژگی‌های فنی‌اش را به خوبی نشان داد. گاردین او را به عنوان یکی از استعدادهای برتر فوتبال آسیا و جهان معرفی کرد. صیادمنش بعداً به فنرباغچه و هالی سیتی پیوست و در حال حاضر در لهستان برای لخ پوزنان به میدان می‌رود و در این فصل عملکرد بسیار خوبی داشته است.
از این رو، فوتبال ایران در فاصله سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸، در چهار سال متوالی چهار بازیکن را در پروژه جهانی گاردین معرفی کرده بود، اما پس از آن، این روند به آرامی رو به خاموشی رفت.