قیمت دلار در حباب قرار دارد/ چرا در حال حاضر خرید دلار به صلاح نیست؟
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، افزایش قیمت دلار موجب بروز پرسش‌هایی در بازار ارز درباره علت ادامه تقاضا در سطوح بالا شده است. حمیدرضا جیحانی، کارشناس مالی، بیان می‌کند که بخش قابل توجهی از رفتار فعلی بازار ناشی از نگرش معامله‌گران به آینده است؛ نگرشی که در آن، ریسک‌های سیاسی تأثیر بسزایی بر روند قیمت دلار دارند.
در هفته‌های اخیر، قیمت دلار به نقطه‌های بالای جدیدی دست یافته و در سطوح گران‌تری معامله می‌شود. این در حالی است که عقب‌نشینی‌های موقتی دلار نتوانسته است موج تقاضای شکل‌گرفته در بازار ارز را به‌طور کامل از بین ببرد. در این وضعیت، توجه به رفتار خریداران اهمیت بیشتری یافته است، چراکه قسمتی از تقاضا نه تنها برای معاملات کوتاه‌مدت، بلکه به‌منظور پوشش ریسک و تأمین نیازهای آتی ایجاد می‌شود.
متغیرهایی نظیر تورم، کاهش ارزش پول ملی، کسری‌های اقتصادی و وضعیت درآمدهای دولت در تعیین ارزش دلار تأثيرگذار هستند
در همین راستا، حمیدرضا جیحانی در مصاحبه‌ای با تجارت‌نیوز، به بررسی دلایل اصلی افزایش قیمت دلار پرداخت و گفت: «در حال حاضر، انتظارات تورمی موضوعی کلیدی است. از جنبه بنیادی، عوامل مختلفی همچون تورم، کاهش ارزش پول ملی، کسری‌های اقتصادی و وضعیت درآمدهای دولت در تعیین بهای دلار مؤثر هستند.»
باید بین ارزش بنیادی دلار و قیمتی که تحت تأثیر انتظارات و فضای روانی شکل می‌گیرد، تمایز قائل شد
جیحانی ادامه داد: «بر اساس تحلیل‌های اقتصادی، قیمت دلار باید در محدوده‌ای زیر رقم‌های فعلی باقی می‌ماند و رشد قیمت در سطوح بالاتر، دست‌کم نمایانگر بخشی از حباب بازار است. بنابراین، بایستی بین ارزش بنیادی دلار و قیمتی که به واسطه انتظارات و روان‌شناسی سرمایه‌گذاران تعیین می‌شود، تمایز وجود داشته باشد.»
تحریم‌ها و محدودیت منابع ارزی، انتظارات تورمی را افزایش می‌دهد
این کارشناس بازارهای مالی در اشاره به شرایط سیاسی و ارزی کشور خاطرنشان کرد: «ما با محدودیت‌هایی در منابع ارزی و تحریم‌ها روبه‌رو هستیم. این محدودیت‌ها و تشدید فشارهای سیاسی، انتظارات تورمی را تقویت کرده و طبیعی است که مردم نگران آینده ارزش پول ملی باشند.»
زمانی که مردم احساس کنند ریسک‌های سیاسی تشدید شده و ارزش دارایی‌هایشان ممکن است تنزل یابد، بخشی از درآمد خود را به دارایی‌های ارزی تبدیل می‌کنند
جیحانی ادامه داد: «زمانی که مردم احساس می‌کنند ریسک‌های سیاسی افزایش یافته و ارزش دارایی‌هایشان در معرض افت قرار دارد، بخشی از درآمد خود را تغییر می‌دهند و به سمت دارایی‌های ارزی می‌روند. این رفتار فقط مختص معامله‌گران حرفه‌ای نیست و حتی افرادی که از درآمد محدودی برخوردارند نیز در تلاش‌اند تا از ارزش دارایی‌های خود محافظت کنند.»
در شرایط کنونی، تقاضای بازار تنها به مصرف یا تجارت محدود نمی‌شود و بخشی از آن به دلیل نگرانی نسبت به آینده ایجاد شده است
جیهانی در مورد رفتار مردم در بازار ارز بیان کرد: «در حال حاضر، حتی افرادی که نیاز خاصی به ارز ندارند، ممکن است به‌منظور حفظ ارزش دارایی خود به خرید دلار روی آورند. این بدان معناست که تقاضای بازار صرفاً بر مبنای مصرف یا تجارت نیست و بخشی از آن به دلیل نگرانی نسبت به آینده می‌باشد.
زمانی که این ذهنیت در جامعه ایجاد می‌شود که ارزش پول ملی در حال کاهش است، مردم ترجیح می‌دهند دارایی‌های خود را به شکل‌هایی تبدیل کنند که از نظر آنان در برابر تورم مقاوم‌تری محسوب می‌شوند.
این کارشناس مالی ادامه داد: «زمانی که در جامعه به این نتیجه کلی رسیده می‌شود که ارزش پول ملی رو به افول است، مردم تمایل به تبدیل دارایی‌های خود به ابزارهایی دارند که کمتر به خطر بیفتند. بنابراین، انتظارات تورمی قادر است به یک عامل مستقل برای تشدید تقاضا در بازار ارز تبدیل گردد.»
ریسک‌های سیاسی، اقدام به خرید ارز را برای فعالان اقتصادی تسریع کرده است
وی همچنین به رفتار تجاری و تولیدی اشاره کرده و اظهار داشت: «زمانی که فعالان اقتصادی، نظیر تاجران و تولیدکنندگان، با افزایش ریسک‌های سیاسی مواجه می‌شوند، ممکن است تصمیم بگیرند ارز مورد نیازشان را زودتر تأمین کنند. آن‌ها معمولاً منتظر نمی‌مانند تا ببینند قیمت دستخوش اصلاح می‌شود یا خیر.»
هیچ نهاد به تنهایی نمی‌تواند فشار ناشی از ریسک‌های سیاسی، تحریم‌ها و انتظارات تورمی را تخفیف دهد
این کارشناس مالی در مورد نقش بانک مرکزی بیان کرد: «به‌طور قطع، یک نهاد به تنهایی نمی‌تواند بر فشار ناشی از ریسک‌های سیاسی، تحریم‌ها و انتظارات تورمی غلبه کند. بانک مرکزی نقش حائز اهمیتی در بازار ایفا می‌کند، اما عوامل بسیار بزرگ‌تری نیز وجود دارند که فراتر از اختیار این نهاد هستند.»
او ادامه داد: «در شرایطی که با محدودیت منابع ارزی، تحریم و ریسک‌های سیاسی مواجه هستیم، نمی‌توانیم تمام میزان افزایش قیمت دلار را به عملکرد بانک مرکزی نسبت دهیم. البته سیاست‌گذار باید با بهره‌گیری از ابزارهای در اختیار خود، مدیریت بازار را انجام دهد، اما انتظار اینکه بانک مرکزی به تنهایی بتواند تمامی فشارهای اقتصادی و سیاسی را از بین ببرد، منطقی نخواهد بود.»
یکی از مهم‌ترین وظایف بانک مرکزی، مدیریت انتظارات و فضای ذهنی جامعه است و در مواقعی، با مدیریت انتظارات و مداخله هدفمند، بازار به مدت محدودی آرام می‌شود
جیهانی در ادامه مطلب خود در حوزه سیاست‌گذاری ارزی گفت: «یکی از مهم‌ترین وظایف بانک مرکزی، مدیریت انتظارات و فضای ذهنی جامعه است. در صورتیکه بازار تصور کند که سیاست‌گذار قدرت لازم برای کنترل شرایط را دارد، تمایل به سفته‌بازی و رفتارهای غیرمنطقی کاهش می‌یابد.»
او نیز افزود: «در سال‌های گذشته هم شاهد بوده‌ایم که با مدیریت انتظارات و مداخله هدفمند، بازار برای مدت زمانی آرامش یافته است. لذا، صرفاً عرضه ارز کافی نیست و نوع اطلاع‌رسانی و پیام‌هایی که به بازار ارسال می‌شود، نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.»
شایسته است که مردم در مورد خرید هیجانی دلار در سطوح بالای قیمت، احتیاط کنند
جیهانی در پایان درباره قیمت فعلی دلار گفت: «بهای فعلی دلار از لحاظ بنیادی بالاست و در سطوحی بالاتر از محدوده‌ای که بر اساس متغیرهای اقتصادی قابل توجیه باشد، می‌توان از وجود حباب صحبت کرد. بنابراین، مردم لازم است در خصوص خریدهای هیجانی در این سطوح احتیاط کنند.»
او همچنین تأکید کرد: «این بدان معنا نیست که بانک مرکزی یا یک نهاد خاص قادر است قیمت را به‌سرعت کاهش دهد. وقتی انتظارات تورمی و ریسک‌های سیاسی موجود باشد، بازار ممکن است برای مدتی در سطوح بالاتر باقی بماند. ولی باید توجه داشت که قیمت‌های بازار همواره با ارزش بنیادی یکسان نیستند.»
۲۲۳۲۲۵