پیام بازدارنده تهران به واشنگتن؛ پاسخ ایران در جنگ بعدی «بدون خط قرمز» خواهد بود
به گزارش ایلنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در تحلیلی نوشت: تهران در حالی خود را برای دور تازه‌ای از رویارویی نظامی آماده می‌کند که ارزیابی‌های نهادهای امنیتی ایران از افزایش احتمال ازسرگیری جنگ با آمریکا و اسرائیل حکایت دارد؛ با این حال، ایران همچنان مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته و قرار است طی روزهای آینده پاسخ رسمی خود به موضع واشنگتن درباره پیشنهاد موسوم به «طرح هفت‌روزه» را از طریق میانجی‌ها منتقل کند. هم‌زمان، هماهنگی تهران و مسکو برای مواجهه با احتمال تشدید تنش‌ها افزایش یافته است.
در محافل تصمیم‌گیری ایران دو دیدگاه درباره تحولات جاری وجود دارد. گروه نخست، تحرکات کنونی را نوعی بسیج نظامی برای آماده‌سازی دور تازه‌ای از درگیری‌ها می‌داند و میان تحرکات میدانی و تحولات سیاسی، از جمله انتخابات کنست اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، ارتباط برقرار می‌کند. از نگاه این گروه، تحرکات فعلی می‌تواند مقدمه‌ای برای رویارویی گسترده‌تر در فاصله پیش یا پس از این انتخابات باشد.
در مقابل، دیدگاه دوم بر محاسبه هزینه و فایده تأکید دارد و بر همین اساس، احتمال وقوع جنگی فراگیر را کمتر ارزیابی می‌کند. طرفداران این رویکرد معتقدند تجربه جنگ‌های اخیر نشان داده است که اتکای صرف به قدرت نظامی لزوماً به تحقق اهداف راهبردی بزرگ منجر نمی‌شود. از این منظر، دولت دونالد ترامپ با وجود ادامه تهدیدها و نمایش قدرت، در تصمیم‌گیری برای ورود به جنگ با ملاحظات راهبردی روبه‌روست و احتمالاً همچنان ترجیح می‌دهد با اعمال فشار فرسایشی، از جمله محاصره دریایی و تحریم‌ها، توان ایران را تضعیف کند.
با این حال، منابع امنیتی آگاه به روزنامه الاخبار گفته‌اند که دیدگاه غالب در نهادهای تصمیم‌گیر ایران، به‌ویژه شورای عالی امنیت ملی، احتمال ازسرگیری جنگ را بیشتر از دستیابی به توافق می‌داند. به گفته این منابع، واشنگتن با توافقی نسبتاً متوازن، مشابه تفاهم اسلام‌آباد، موافقت ندارد و تهران نیز به‌طور قاطع تسلیم مطالبات و شروط حداکثری آمریکا نخواهد شد.
بر اساس این ارزیابی‌ها، آمریکا و اسرائیل احتمالاً در دور تازه درگیری‌ها، تأسیسات هسته‌ای و زیرساخت‌های بخش انرژی ایران را هدف قرار خواهند داد و عملیات ترور هدفمند را نیز در دستور کار قرار می‌دهند. در مقابل، نگرانی واشنگتن از تبدیل‌شدن جنگ احتمالی به درگیری فرسایشی و طولانی‌مدت افزایش یافته است؛ جنگی که نه تضمینی برای درهم‌شکستن اراده تهران دارد و نه پیامدهای پاسخ ایران به آن قابل پیش‌بینی است.
منابع امنیتی مورد استناد الاخبار می‌گویند در صورت هرگونه تجاوز نظامی جدید آمریکا، راهبرد پاسخ ایران بر سه محور استوار خواهد بود: گسترش جغرافیایی دامنه جنگ، طولانی‌تر کردن مدت آن و افزایش هزینه‌ها و پیامدهای منطقه‌ای و بین‌المللی. به گفته این منابع، «برای ایران هیچ خط قرمزی وجود نخواهد داشت».
هماهنگی تهران و مسکو برای مواجهه با دور تازه تنش‌ها
در همین حال، هماهنگی میان تهران و مسکو شتاب گرفته است. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، شامگاه پنجشنبه، یک روز زودتر از زمان پیش‌بینی‌شده، در حاشیه نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در ترکمنستان با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار کرد.
اهمیت راهبردی این دیدار در آن است که مسکو آمادگی خود را برای ایفای نقشی فعال در روند پایان‌دادن به جنگ اعلام کرده است. پوتین گفت روسیه آماده است «تمام اقدامات لازم» را در این مسیر انجام دهد. او همچنین با دفاع آشکار از موضع ایران، تأکید کرد که مسکو تلاش‌های واقعی تهران برای پایان‌دادن به درگیری را درک می‌کند؛ درگیری‌ای که به گفته رئیس‌جمهور روسیه، «بدون هیچ تقصیری از سوی ایران آغاز شد».
پزشکیان نیز بر تمایل تهران برای پایان‌دادن به جنگ تأکید کرد و گفت ایران پیشنهادهایی ارائه داده و آمریکا نیز پیشنهادهای جدیدی مطرح کرده است که تهران اصلاحاتی بر آن‌ها اعمال کرده است. به گفته او، پس از نهایی‌شدن متن پیشنهادها، قرار است طرف‌ها از طریق میانجی‌ها برای جمع‌بندی دیدگاه‌ها و دستیابی به نتیجه وارد گفت‌وگو شوند.
در این میان، تاکید کرملین مبنی بر اینکه پزشکیان در دیدار با پوتین هیچ پیامی برای دونالد ترامپ منتقل نکرده، قابل توجه بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد محور اصلی این نشست، هماهنگی دوجانبه تهران و مسکو بوده است.
ادعای ترامپ درباره زمان حمله؛ تضمین یا تاکتیک؟
این دیدار چند ساعت پس از آن انجام شد که دونالد ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد مذاکرات با ایران در جریان است و آمریکا «به هیچ‌وجه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سوم نوامبر» به ایران حمله نخواهد کرد.
با این حال، برخی ناظران احتمال می‌دهند اظهارات ترامپ درباره زمان حمله، صرفاً یک فریب تاکتیکی برای آرام‌کردن بازارهای جهانی و مدیریت قیمت انرژی باشد؛ قیمت‌هایی که به‌شدت افزایش یافته‌اند. بر این اساس، اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا لزوماً به معنای کنارگذاشتن گزینه نظامی نیست و ارزیابی‌ها در تهران همچنان بر ضرورت آمادگی برای احتمال تشدید درگیری‌ها تأکید دارد.