محدودیت‌های نانوشته علیه حجاب؛ در مدارس جمهوری آذربایجان چه می‌گذرد؟
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، دولت جمهوری آذربایجان ۲۱ سپتامبر (۳۰ شهریور) مقررات پوشش مدارس را اصلاح کرد. مقام‌های این کشور هدف از این تغییرات را تقویت ماهیت سکولار نظام آموزشی عنوان کرده‌اند. بر اساس مقررات جدید، پوشش‌هایی که با لباس متحدالشکل مدارس مغایرت داشته باشند یا ناقض اصل سکولار بودن آموزش تلقی شوند، ممنوع‌اند.
این اصلاحات در پی فرمان تیرماه الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، درباره اجرای لباس متحدالشکل در مراکز آموزشی دولتی صورت گرفت؛ اما نحوه اجرای آن، بحث‌هایی را درباره آزادی حجاب در کشوری با اکثریت جمعیت مسلمان به راه انداخته است.
اعتراض‌ها در مدارس و شبکه‌های اجتماعی
ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، دانش‌آموزان محجبه‌ای را نشان می‌دهد که از ورود به مدارس منع شده‌اند. در برخی تصاویر نیز دانش‌آموزان و معلمان در حال گریه یا ترک مدرسه دیده می‌شوند. معترضان می‌گویند نباید دانش‌آموزان و معلمان را برای ادامه تحصیل یا اشتغال به کنار گذاشتن حجاب وادار کرد.
به گزارش رسانه آذربایجانی «میدان تی‌وی»، دانش‌آموزان مدرسه شماره ۶۹ باکو نیز در حمایت از همکلاسی‌های محجبه خود، از حضور در کلاس‌ها خودداری کردند و خواستار اجازه ورود آنان به مدرسه شدند.
هم‌زمان، تورال صادقلی، روزنامه‌نگار آذربایجانی، با انتشار تصاویری از گسترش اعتراض‌ها خبر داد. این موضوع به اختلاف‌نظر میان چهره‌های عمومی و فعالان رسانه‌ای نیز دامن زده است؛ گروهی مقررات جدید را در راستای حفظ سکولاریسم آموزشی می‌دانند و گروهی دیگر معتقدند اجرای آن علیه محجبه‌ها، آزادی اعتقادات دینی را محدود و آنان را از محیط‌های آموزشی حذف می‌کند.
درخواست از علی‌اف برای حل مناقشه
روزا ایبادووا کوچاماز، هنرمند آذربایجانی، با یادآوری دشواری‌های گذشته در مسیر تحصیل دختران، به‌ویژه در روستاهای اطراف باکو، از رئیس‌جمهور خواست برای پایان دادن به مناقشه کنونی اقدام کند.
او گفت پس از دیدار حیدر علی‌اف، رهبر فقید جمهوری آذربایجان، با بزرگان باکو، خانواده‌ها به فرستادن دخترانشان به مدرسه روی آوردند؛ دخترانی که برخی محجبه و برخی بدون حجاب بودند. این هنرمند ابراز امیدواری کرد که الهام علی‌اف نیز زمینه ادامه تحصیل دختران محجبه را فراهم کند.
اختلاف‌نظر بر سر سکولاریسم و آزادی حجاب
اولوییا ذوالفقار، پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی آذربایجانی، از مقررات جدید دفاع کرده و معتقد است آزادی باورهای دینی با لزوم رعایت ضوابط داخلی مدارس منافاتی ندارد. به گفته او، جمهوری آذربایجان کشوری سکولار است و نظام آموزشی آن نیز بر همین اصل استوار شده است.
در مقابل، نگار اوگدای عبدالله‌زاده، روزنامه‌نگار و فعال رسانه‌ای، با انتقاد از محدودیت‌ها مدعی شد برخی جریان‌ها در نهادهای دولتی به تقویت اسلام‌ستیزی دامن می‌زنند. او از رئیس‌جمهور خواست برای جلوگیری از آنچه حمله به ارزش‌های دینی و اخلاقی کشور خواند، مداخله کند.
اعتراض‌ها به داخل جمهوری آذربایجان محدود نمانده و در استانبول ترکیه نیز گروهی مقابل کنسولگری این کشور تجمع کردند و خواستار لغو محدودیت‌ها علیه محجبه‌ها شدند.
به این ترتیب، مناقشه‌ای که با اصلاح مقررات پوشش مدارس آغاز شد، اکنون به بحثی گسترده‌تر درباره مرز میان سکولاریسم آموزشی و آزادی باورهای دینی تبدیل شده است. در حالی که مدافعان مقررات بر ضرورت رعایت ضوابط مدارس تأکید دارند، منتقدان هشدار می‌دهند که اجرای آن به شکلی که مانع حضور دانش‌آموزان و معلمان محجبه شود، عملاً آنان را میان حفظ حجاب و ادامه تحصیل یا اشتغال قرار می‌دهد.