برخی از نشانه‌های سکته مغزی که ممکن است با علائم بیماری‌های دیگر اشتباه گرفته شوند

بر اساس اطلاعات به دست آمده از ایسنا و منبع ایندیپندنت، سکته مغزی به طور سالانه موجب مرگ و ناتوانی میلیون‌ها نفر در سرتاسر جهان می‌شود. با این‌حال، بسیاری از افراد مبتلا در ساعات اولیه حمله، که معمولاً زمان بسیار مهمی برای درمان و کاهش آسیب‌های مغزی است، از دریافت مراقبت‌های پزشکی غافل می‌شوند. دلایل این تأخیر همیشه به نادیده گرفتن علائم مربوط نمی‌شود؛ گهگاه نشانه‌های سکته مغزی به بیماری‌های رایج‌تری همچون خستگی، اضطراب، میگرن یا اختلالات گوش داخلی شباهت دارند، که این امر می‌تواند بیماران و حتی پزشکان را به اشتباه بیندازد.

تشخیص زودهنگام سکته مغزی اهمیت بالایی دارد چراکه هرگونه اختلال در جریان خون به مغز می‌تواند به آسیب به سلول‌های عصبی منتهی شود و هریک دقیقه تأخیر در درمان ممکن است تبعات جبران‌ناپذیری را به همراه داشته باشد. مطالعات نشان می‌دهند که در برخی موارد سکته مغزی ناشی از انسداد عروق، با ادامه‌ی نقص خون‌رسانی، ممکن است در هر دقیقه تقریباً دو میلیون سلول عصبی از بین بروند. بنابراین، شناسایی نشانه‌هایی که کمتر به آنها توجه می‌شود در پیشگیری از عوارض جدی و حتی نجات جان بیمار می‌تواند مؤثر واقع شود.

سرگیجه ناگهانی؛ نشانه‌ای فراتر از مسائل گوش داخلی

سرگیجه یکی از علائم شناخته‌شده‌ای است که بسیاری آن را نتیجه عواملی نظیر بلند شدن ناگهانی، نخوردن غذا، خستگی یا مشکلات گوش داخلی می‌دانند؛ اما سرگیجه شدید و ناگهانی، به‌ویژه اگر با اختلال در تعادل یا مشکل در راه رفتن همراه باشد، می‌تواند از نشانه‌های سکته مغزی قلمداد شود.

تحقیقی که در نشریات انجمن قلب آمریکا منتشر گردیده، نشان می‌دهد شانس تشخیص نادرست سکته مغزی در بیمارانی که با سرگیجه به اورژانس مراجعه می‌کنند، نزدیک به دو برابر بیشتر از افرادی است که علائم واضح‌تری از سکته دارند.

سکته‌هایی که بخش مخچه را تحت تأثیر قرار می‌دهند، می‌توانند با سرگیجه، حالت تهوع، استفراغ، اختلال در گفتار، ناهماهنگی حرکتی، سردرد و گاهی کاهش شنوایی همراه باشند. از آنجا که بسیاری از این نشانه‌ها در بیماری‌های گوش داخلی نیز معمول است، تشخیص علت اصلی آنها ممکن است چالش‌برانگیز باشد. اما بروز ناگهانی سرگیجه شدید به‌ویژه در همراهی با سایر علائم عصبی باید به جدی گرفته شود و به خستگی یا نشانه‌های موقتی گوش ارتباط داده نشود.

تغییرات ناگهانی دید؛ هشداری که ممکن است به خستگی چشم نسبت داده شود

اختلالات بینایی نظیر تاری دید، دوبینی یا کاهش موقت بینایی‌ می‌توانند از نشانه‌های سکته مغزی به شمار آیند، اما بسیاری از افراد، به‌ویژه آنهایی که مدت طولانی با تلفن همراه یا کامپیوتر کار می‌کنند، این تغییرات را نتیجه خستگی چشم تصور می‌کنند.

اختلال در خون‌رسانی به نواحی مختلف دستگاه بینایی، از جمله شبکیه و مراکز پردازش تصویر در مغز، می‌تواند بر عملکرد بینایی تأثیر بگذارد. در برخی موارد، بیمار ممکن است بدون دیگر نشانه‌های بارز سکته، به‌طور ناگهانی کاهش دید در یک چشم یا اختلال بینایی در هر دو چشم را تجربه کند.

اگر سکته مغزی بخش پس‌سری مغز را تحت تأثیر قرار دهد، ممکن است پردازش اطلاعات بینایی مختل شود. در این حالت، بیماران ممکن است با تاری دید، از دست دادن بخشی از میدان دید یا سایر اختلالات بینایی مواجه شوند. دوبینی نیز ممکن است ناشی از آسیب به مسیرهای عصبی مسئول حرکات چشم باشد و گاهی اوقات با سرگیجه و اختلال در تعادل همراه است.

مهم است که تغییر ناگهانی و بدون دلیل مشخص در بینایی، حتی اگر بدون درد باشد یا بعد از مدتی ناپدید شود، باید نیازمند بررسی فوری پزشکی گردد.

گیجی ناگهانی؛ آن زمان که اختلال مغزی به خستگی نسبت داده می‌شود

سکته مغزی همیشه با نشانه‌های زودرس مانند شل شدن عضلات صورت یا ضعف در دست و پا آغاز نمی‌شود. گاهی نخستین علامت آن تغییر ناگهانی در توانایی فرد برای فهم گفتار، دنبال کردن گفتگو یا انجام کارهایی است که پیش از این به راحتی انجام می‌داد.

در این وضعیت، دوستان و خانواده ممکن است فکر کنند که فرد به دلیل فشارهای روانی، کم‌خوابی یا خستگی شدید تمرکز خود را از دست داده است، در حالی که این تغییرات می‌تواند ناشی از اختلال در عملکرد نواحی خاصی از مغز باشد.

مطالعات انجمن قلب آمریکا نشان می‌دهد که تغییرات وضعیت ذهنی از رایج‌ترین علائم اولیه در میان بیمارانی بوده است که در معاینه اولیه سکته مغزی آنها تشخیص داده نشده است. بیش از یک‌سوم این بیماران در وضعیت ذهنی خود تغییراتی را تجربه کرده بودند و ضعف عمومی و خستگی نیز از دیگر علائم گزارش شده بود.

چون گیجی و کاهش تمرکز در بسیاری از بیماری‌ها ممکن است بر اساس شرایط روزمره بروز کند، تشخیص علت اصلی آن‌ها ممکن است دشوار باشد. با این حال، اگر فردی ناگهان در فهم گفته‌های دیگران، بیان منظور خود یا انجام فعالیت‌های روزمره مشکل پیدا کند، نباید این وضعیت صرفاً به خستگی نسبت داده شود.

بی‌حسی یک سمت بدن؛ نشانه‌ای که ممکن است با خواب رفتگی اشتباه گرفته شود

احساس گزگز یا بی‌حسی در اندام‌ها از حس‌های آشناست که اغلب پس از نشستن یا خوابیدن در حالتی نامناسب به وجود می‌آید و با تغییر وضعیت بدن از بین می‌رود. اما این احساس اگر به طور ناگهانی و بدون دلیلی مشخص در یک سمت بدن بروز کند، ممکن است نشانه‌ای از اختلال خون‌رسانی به مغز باشد.

سکته‌هایی که نواحی حسی یا حرکتی مغز را درگیر می‌کنند، می‌توانند به بی‌حسی، گزگز یا ضعف در صورت و اندام‌ها منجر شوند. این علائم ممکن است تنها یک سمت بدن را تحت تأثیر قرار دهند و ممکن است بیمار در ابتدا ارتباط آن‌ها با سکته مغزی را متوجه نشود.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، بی‌حسی یا ضعف ناگهانی در صورت یا اندام‌ها، به‌ویژه در یک سمت بدن را به عنوان یکی از نشانه‌های هشداردهنده سکته مغزی معرفی می‌کند.

در تشخیص این وضعیت، نحوه بروز علائم بسیار مهم است. در حالی که بی‌حسی ناشی از فشار بر عصب معمولاً به وضعیت قرارگیری اندام مربوط می‌شود، بی‌حسی یا ضعف ناگهانی و بی‌دلیل، به‌خصوص اگر یک سمت بدن را درگیر کند، باید به‌عنوان نشانه‌ای احتمالی از سکته مغزی در نظر گرفته شود و حتی پس از برطرف شدن نیز نیاز به ارزیابی فوری دارد.

سردرد شدید و ناگهانی؛ خطری که شاید در پشت میگرن پنهان شده باشد

سردرد یکی از شایع‌ترین مشکلات جسمی است و بسیاری از افراد، به‌ویژه آن‌هایی که سابقه میگرن دارند، به چرخه‌های درد شدید عادت کرده‌اند. با این حال، سردردی که به‌طور ناگهانی ظاهر شود و به سرعت به بالاترین حد خود برسد، ممکن است نشان‌دهنده وجود شرایط بسیار جدی‌تری باشد.

این سردرد که به آن "سردرد رعدآسا" گفته می‌شود، ممکن است به دلیل خونریزی در اطراف مغز یا سایر مشکلات عصبی خطرناک ایجاد گردد. برخی بیماران شدت این سردرد را به عنوان شدیدترین سردردی که تا به حال تجربه کرده‌اند توصیف می‌کنند.

در سکته مغزی ناشی از خون‌ریزی، این سردرد شدید ممکن است با تهوع، استفراغ، سرگیجه، اختلال در هوشیاری و سایر نشانه‌های عصبی همراه باشد. البته هر سردرد شدید و ناگهانی به معنای سکته مغزی نیست و بیماری‌هایی نظیر مننژیت نیز ممکن است علائم مشابهی داشته باشند.

آنچه که این نوع سردرد را از سردردهای معمولی متمایز می‌کند، آغاز ناگهانی و شدت غیرعادی آن است. بنابراین، حتی افرادی که سابقه طولانی میگرن دارند نیز نباید سردردی که از لحاظ شدت، سرعت شروع یا علائم با تجربیات قبلی آن‌ها متفاوت است را نادیده بگیرند.

تهوع و استفراغ؛ نشانه‌هایی که همیشه گوارشی نیستند

تهوع و استفراغ معمولاً با مسمومیت غذایی، عفونت‌های گوارشی یا مشکلات معده مرتبط شناخته می‌شوند، اما این علائم در برخی موارد می‌توانند به دلیل اختلال در عملکرد نواحی خاصی از مغز مسیر خود را پیدا کنند، به خصوص زمانی که سکته مغزی بخش‌های مسئول تعادل و هماهنگی حرکات بدن را درگیر می‌نماید.

تحقیقات منتشر شده در زمینه پزشکی اورژانس نشان می‌دهند که بروز تهوع و استفراغ در برخی بیماران مبتلا به سکته مغزی، شانس تشخیص نادرست بیماری را به‌شدت افزایش می‌دهد. در یکی از مطالعات، احتمال تشخیص نادرست در بیماران دارای این علائم نزدیک به چهار برابر بیشتر گزارش شده است.

این اشتباه تا حد زیادی به شباهت نشانه‌های سکته در نواحی خلفی مغز با بیماری‌های گوارشی و اختلالات گوش داخلی برمی‌گردد. بیماری که با تهوع، استفراغ و سرگیجه به مطب مراجعه می‌کند، ممکن است به نظر برسد که به عفونت گوارشی یا اختلال تعادل دچار شده، در حالی که ممکن است علت اصلی در دستگاه عصبی نهفته باشد.

اگرچه تهوع به‌تنهایی نشانه‌ای خاص از سکته مغزی نیست، اما اگر ناگهان با اختلال تعادل، دوبینی، ضعف در یک سمت بدن یا دیگر تغییرات عصبی همراه گردد، می‌تواند نشان‌دهنده وجود یک مشکل جدی‌تر باشد.

اختلال در راه رفتن؛ نشانه‌ای از دست رفتن تعادل که می‌تواند علامت سکته باشد

برخورد ناگهانی با اشیاء، تلوتلو خوردن یا دشواری در حفظ تعادل می‌تواند ناشی از خستگی، ضعف جسمی یا حتی استفاده از کفش نامناسب باشد. با این‌حال، از دست دادن ناگهانی تعادل، به‌ویژه زمانی که فرد پیش‌تر با چنین مشکلی مواجه نبوده است، می‌تواند نشانه‌ای از سکته مغزی باشد.

این اختلال که در پزشکی به آن «آتاکسی» گفته می‌شود، ممکن است به دلیل آسیب به مخچه یا مسیرهای عصبی مسئول هماهنگی حرکات به وجود آید. کلینیک کلیولند نیز از دست دادن ناگهانی تعادل و ناهماهنگی در حرکات را به عنوان یکی از نشانه‌های ممکن سکته مغزی معرفی می‌کند.

تشخیص این وضعیت زمانی دشوارتر می‌شود که علائم پس از چند دقیقه از بین بروند. بسیاری از افراد با بازگشت تعادل فکر می‌کنند که مشکل حل شده است، در حالی که چنین حمله‌ای ممکن است نشانه‌ای از انسداد عروق باشد؛ وضعیتی که در آن خون‌رسانی به بخشی از مغز برای مدت کوتاه مختل می‌شود و علائم مشابه سکته مغزی را بوجود می‌آورد.

سکته ناقص (حمله ایسکمیک گذرا) ممکن است تنها چند دقیقه طول بکشد و معمولاً بدون ایجاد آسیب دائمی به بافت مغز برطرف گردد اما به‌عنوان هشداری مهم در مورد افزایش خطر سکته مغزی در آینده تلقی می‌شود. در نتیجه، بازگشت توانایی راه رفتن یا برطرف شدن سرگیجه و اختلال در تعادل به معنی ایمن بودن وضعیت نیست.

این گزارش تأکید می‌کند که با وجود پیشرفت‌های صورت گرفته در روش‌های تشخیصی، شناسایی سکته مغزی در برخی بیماران همچنان به عنوان یک چالش در پزشکی اورژانس محسوب می‌شود. دلیل این دشواری این است که همه بیماران با علائم مشخصی چون شل شدن عضلات صورت، اختلال در گفتار یا فلج یک سمت بدن به پزشک مراجعه نمی‌کنند و گاهی علائم به معضلاتی شباهت دارند که رایج‌تر و کم‌خطرتر هستند.

یکی از خطرناک‌ترین برداشت‌های نادرست در مورد سکته مغزی این است که برطرف شدن علائم را به عنوان نشانه پایان خطر تصور کنیم. در حالی که برخی اختلالات خون‌رسانی به مغز ممکن است تنها چند دقیقه یا چند ساعت ادامه یابند، این حملات موقتی احتمالاً نمایشگر افزایش خطر سکته مغزی شدیدتر در آینده هستند. بنابراین، زمان در این وضعیت نقش حیاتی ایفا می‌کند و هر گونه تأخیر می‌تواند فرصت جلوگیری از آسیب‌های جدی مغزی را از بین ببرد. لذا در صورت مشاهده هر گونه علائم مشکوک به سکته مغزی، باید فوراً با اورژانس تماس گرفته شود و به انتظار بهبود آن‌ها نمانیم.

انتهای پیام