آریا اتوماتیک به بحران جدیدی برای سایپا تبدیل خواهد شد؟

بررسی عملکرد سایپا در تولید آریا اتوماتیک در نیمه نخست سال

گزارش تولید خودرو از سوی سایپا، آماری منتشر کرده است که حاکی از کاهش شدید تولید خودرو این شرکت در شش ماه نخست سال 1405 است.

در این بازه زمانی، شرکت سایپا موفق به تولید تنها 63 هزار و 696 دستگاه سواری شده است که نشان‌دهنده کاهش 46 درصدی نسبت به تولید خودرو در نیمه نخست سال 1404 است.

بیشترین تعداد خودروهای تولیدشده از فروردین تا شهریور 1405 مربوط به انواع مختلف کوییک می‌باشد که با 3.2 درصد رشد نسبت به مدت مشابه در سال گذشته همراه بوده است.

در سوی دیگر، اطلاعات درباره تولید سایپا در برخی دیگر از خودروها جالب است. در میان خودروهای تولیدشده در نیمه اول 1405، خبری از اطلس اتوماتیک و ساینا S اتوماتیک نیست و سهم آریا اتوماتیک با تنها 10 دستگاه تولیدی نمایان است.

آنالیز آمار تولید سایپا در سال 1404 نیز بر میزان پایین تولید این کراس‌اوور دلالت دارد. در این سال، مجموع تولید آریا اتوماتیک به 10 دستگاه محدود شده بود که نسبت به آمار تولید در سال 1403 کاهش 60 درصدی را نشان می‌دهد.

در مجموع، سهم تولید آریا اتوماتیک از سال 1403 تا شش ماهه اول سال 1405 برابر با 51 دستگاه سواری بوده است. این آمار در مقایسه با طرح‌های فروش این شاسی‌بلند، سوالی را در خصوص توان و ظرفیت سایپا برای افزایش تولید آریا اتوماتیک در ماه‌های آینده و امکان عمل به وعده‌های تحویلی خود تا اسفند 1405 به وجود می‌آورد.

شایان ذکر است که آریا اتوماتیک به عنوان نخستین کراس‌اوور ملی سایپا در سال 1399 رونمایی شد و بر پایه وعده‌ها قرار بود به‌زودی به بازار عرضه گردد، اما اکنون نزدیک به هفت سال از آن زمان می‌گذرد و آمار تولید پایین این خودرو نشان می‌دهد که هنوز باید منتظر ماند.

میزان پیش‌فروش آریا اتوماتیک از سوی سایپا چه میزان بوده است؟

نخستین طرح فروش آریا اتوماتیک در بهمن سال 1404 به روش مشارکت در تولید برای سه گروه متقاضیان عادی، جوانی جمعیت و دارندگان خودروهای فرسوده آغاز گردید. در این طرح، قیمت خرید این خودرو یک میلیارد و 18 میلیون تومان بوده که سایپا قیمت نهایی آن را یک میلیارد و 800 میلیون تومان اعلام کرد.

در طرح فروش نخست آریا اتوماتیک بیش از 54 هزار نفر ثبت‌نام کردند، اما بر اساس داده‌های منتشر شده تنها هشت هزار و 133 نفر موفق به احراز شرایط برای دریافت این شاسی‌بلند شدند. با وجود این، آمارها نشان می‌دهند که تعداد متقاضیان آریا اتوماتیک از ظرفیت عرضه خودرو بیشتر بوده است. سایپا در این طرح فروش دو هزار و 100 دستگاه را به عنوان ظرفیت تعیین کرد که این نشان از وجود 3.9 برابر تقاضا نسبت به ظرفیت واقعی است.

نکته دوم در این طرح نزدیک شدن به زمان تحویل آریا اتوماتیک است. تاریخ تحویل برای نخستین فروش، از اسفند 1405 تا مرداد 1406 در نظر گرفته شده است. با توجه به تعداد تولیدات آریا اتوماتیک در سه سال گذشته، این زمان می‌تواند نگران‌کننده باشد.

فروش دوم آریا اتوماتیک در تیر 1405 آغاز شد. بنا به اطلاعیه سایپا، عرضه آریا اتوماتیک در این مرحله از طرح فروش از محل مازاد طرح جوانی جمعیت برای متقاضیان عادی پیش‌بینی شده بود. اطلاعات دقیقی درباره تعداد خودروهایی که در این مرحله عرضه شده و تعداد متقاضیان ثبت شده در دسترس نیست. این روند در فروش‌های بعدی این شاسی‌بلند در مرداد و شهریور نیز ادامه یافت.

تحویل آریا اتوماتیک در بخشنامه‌های فروش تیر و مرداد 1405 برای سال 1406 در نظر گرفته شده است. بر اساس تعهدات سایپا، باید در تابستان و مهر 1406 این خودرو به خریداران تحویل داده شود.

در بخشنامه‌های شهرو و مهر، سایپا زمان تحویل آریا را طولانی‌تر کرده و خریداران ناچار خواهند بود تا بهار و تابستان 1407 برای دریافت خودرو خود صبر کنند. طبق اطلاعات منتشر شده، تعداد آریا اتوماتیکی که در طرح فروش مهر ارائه شده برابر با دو هزار دستگاه بوده است.

در سه سال گذشته، تیراژ تولید آریا به 51 دستگاه رسیده است، اما تاکنون پنج بخشنامه فروش برای این خودرو منتشر شده که جز طرح فروش بهمن 1404 هنوز آمار دقیقی در خصوص تعداد متقاضیان اعلام نشده است. ظرفیت عرضه آریا اتوماتیک از سوی سایپا در دو طرح فروش برابر با دو هزار دستگاه تعیین شده که فاصله زیادی با تولید واقعی دارد و این امر می‌تواند احتمال تأخیر در تحویل شاسی‌بلند سایپا را افزایش دهد.