چه بر سر غیرنظامیان در ایران آمد؟
فرارو– جولیان ای. بارنز، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه نیویورک تایمز
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، ۷۴ عضو دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا با ارسال نامهای به پیت هگست، وزیر دفاع، خواستار ارائه توضیحات درباره حملات هوایی آمریکا در ایران و کشتهشدن غیرنظامیان شدند.
محور اصلی این درخواست، حمله اول سپتامبر به یک مراسم عروسی در منطقه کوهستک ایران است که به کشتهشدن سه بزرگسال و دو کودک و زخمیشدن حدود ۷۰ نفر انجامید. این اقدام میتواند پیشدرآمدی بر افزایش نظارت کنگره بر عملیات نظامی دولت دونالد ترامپ باشد؛ بهویژه اگر دموکراتها در انتخابات میاندورهای ماه آینده کنترل یک یا هر دو مجلس کنگره را به دست آورند.
حمله به مراسم عروسی؛ محور تازه فشار بر پنتاگون
گروهی از نمایندگان دموکرات از وزارت دفاع خواستهاند درباره حمله اول سپتامبر و دیگر حوادثی که به کشتهشدن شمار زیادی از غیرنظامیان در ایران منجر شدهاند، اطلاعات دقیق ارائه کند. این نمایندگان در نامه خود نوشتهاند که تلفات غیرنظامیان در حملات آمریکا از زمان آغاز جنگ، الگویی نگرانکننده را نشان میدهد.
این تلاش به رهبری جیسون کرو از ایالت کلرادو، سارا جیکوبز از کالیفرنیا و یاسمین انصاری از آریزونا انجام شده و در مجموع ۷۴ نماینده آن را امضا کردهاند؛ شمار امضاکنندگان نشاندهنده نگرانی گسترده در میان اعضای فراکسیون دموکرات درباره پیامدهای انسانی جنگ است.
نمایندگان در نامه خود از پنتاگون پرسیدهاند که آیا ارتش آمریکا حمله به کوهستک را انجام داده است، هدف موردنظر چه بوده و چه تحقیقاتی درباره این حادثه صورت گرفته است. آنان همچنین خواستار ارائه اطلاعات درباره حمله به مدرسه ابتدایی در جنوب ایران و حمله دیگری در همان روز آغاز جنگ، ۲۸ فوریه، در لامرد شدهاند که گزارشهایی درباره تلفات غیرنظامیان در آن منتشر شده است.
تحقیق نیویورکتایمز و موضع رسمی آمریکا
پنتاگون تاکنون مسئولیت حمله به مراسم عروسی را نپذیرفته و تنها اعلام کرده است که فرماندهی مرکزی آمریکا موسوم به سنتکام، در حال انجام بررسی داخلی است. بااینحال، بررسی تصویری نیویورکتایمز نشان داده است که مراسم عروسی در کوهستک هدف بمبی قرار گرفته که نیروهای آمریکایی در جریان حملات گسترده به جنوب ایران رها کرده بودند.
وزارت دفاع و سنتکام جزئیات دقیقی درباره عملیات نظامی آمریکا در ایران یا حملاتی که احتمالاً بهاشتباه به غیرنظامیان آسیب رساندهاند، منتشر نکردهاند. در همین حال، محدودیتهای دسترسی خبرنگاران به پنتاگون نیز افزایش یافته است؛ بخشی از ساختمان که پیشتر محل فعالیت رسانهها بود، بسته شده و کنترل ورود خبرنگاران به این مجموعه سختگیرانهتر شده است.
در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر درباره نامه نمایندگان، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا به بیانیه پیشین سنتکام استناد کرد. در آن بیانیه آمده بود که گزارشهای مربوط به حمله به مراسم عروسی از رسانههای دولتی ایران سرچشمه گرفتهاند. این بیانیه همچنین تأکید میکرد که ارتش آمریکا غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد. با وجود این موضع رسمی، نمایندگان دموکرات خواهان اطلاعات مشخص درباره هدف حمله، روند تصمیمگیری نظامی و نحوه بررسی احتمال خطا شدهاند.
مدرسه ابتدایی؛ پروندهای که همچنان پاسخ روشنی ندارد
حمله به مراسم عروسی تنها موردی نیست که نگرانی نمایندگان را برانگیخته است. یکی از مهمترین حوادث مورد اشاره، حمله به یک پایگاه دریایی در جنوب ایران در ساعات ابتدایی جنگ است که به تخریب یک مدرسه ابتدایی و کشتهشدن دستکم ۱۷۵ نفر انجامید.
دموکراتها پیشتر نیز خواستار دریافت اطلاعات درباره بررسی پنتاگون در این پرونده شده بودند و اکنون این درخواست را دوباره مطرح کردهاند. آنان همچنین خواهان توضیح درباره حمله گزارششده به لامرد در ۲۸ فوریه و ارائه گزارشی جامع از دیگر حملات احتمالی هستند که به کشتهشدن غیرنظامیان منجر شدهاند.
در نامه نمایندگان آمده است که تداوم تلفات غیرنظامیان در عملیات آمریکا و نبود پاسخگویی روشن از سوی وزارت دفاع، نگرانی عمیقی ایجاد کرده است. آنان تأکید کردهاند که پذیرش وقوع چنین حوادثی، قبول مسئولیت و درسگرفتن از آنها میتواند نیروهای نظامی را مؤثرتر و توانمندتر کند؛ در مقابل، نبود شفافیت و پاسخگویی نتیجهای معکوس خواهد داشت.
نظارت کنگره؛ آزمونی برای دولت ترامپ
در شرایط کنونی، دموکراتها ابزارهای محدودی برای وادارکردن وزارت دفاع به ارائه پاسخ دارند. بااینحال، اگر این حزب در انتخابات میاندورهای ماه آینده کنترل یک یا هر دو مجلس کنگره را به دست آورد، تلفات غیرنظامیان در جنگ ایران میتواند به یکی از محورهای اصلی تحقیقات و نظارت پارلمانی تبدیل شود.
جیسون کرو، یکی از رهبران این تلاش، پیش از ورود به کنگره بهعنوان تکاور ارتش آمریکا در جنگهای عراق و افغانستان خدمت کرده است. او پس از ورود به مجلس نمایندگان نیز بهطور مستمر موضوع آسیب به غیرنظامیان در جنگ را پیگیری کرده و در تصویب قانونی برای ایجاد مرکز تخصصی حفاظت از غیرنظامیان در ارتش آمریکا و اقدامات دیگری با هدف کاهش حملات اشتباه نقش داشته است.
کرو و جیکوبز همچنین در سال ۲۰۲۲ در گروهی از نمایندگان حضور داشتند که ائتلافی پارلمانی برای حفاظت از غیرنظامیان در درگیریها تشکیل دادند. بااینحال، کرو در ماههای اخیر با پنتاگون تحت رهبری هگست نیز اختلاف داشته است. او یکی از شش نمایندهای بود که در ویدئویی خطاب به نیروهای نظامی آمریکا اعلام کردند که نظامیان ملزم به اجرای دستورهای غیرقانونی نیستند. دونالد ترامپ این نمایندگان را به فتنهانگیزی و خیانت متهم کرد.
شفافیت نظامی در کانون مناقشه سیاسی
درخواست تازه دموکراتها نشان میدهد که پیامدهای انسانی جنگ ایران ممکن است به موضوعی مهم در رقابت سیاسی داخلی آمریکا تبدیل شود. مسئله تنها شمار کشتهشدگان نیست، بلکه میزان شفافیت دولت درباره عملیات نظامی، نحوه بررسی حملات و پذیرش مسئولیت در صورت وقوع خطا نیز اهمیت دارد.
اگر دموکراتها در انتخابات آینده کنترل کنگره را به دست آورند، امکان گسترش نظارت بر عملکرد پنتاگون فراهم خواهد شد. در آن صورت، پرونده حملات منجر به تلفات غیرنظامیان میتواند از سطح درخواستهای نمایندگان فراتر برود و به محور تحقیقاتی گستردهتر درباره نحوه اجرای جنگ تبدیل شود؛ موضوعی که هم عملکرد نظامی دولت ترامپ و هم تعهد آن به پاسخگویی درباره هزینههای انسانی درگیری را در معرض بررسی قرار خواهد داد.