شناسنامه آمریکایی با مُهر یونان و روم/ روبیو به‌خوبی متوجه بی‌ریشگی تاریخی آمریکا شده است
«غلامعلی دهقان» در گفت‌وگو با خبرنگار سیاسی ایرنا، در واکنش به ادعاهای وزیر خارجه آمریکا درباره نبرد سپاه خشایارشا در یونان اظهار داشت: سخنان جنجالی مارکو روبیو، وزیر خارجه کوبایی‌تبار آمریکا، ابعاد گوناگونی دارد. نخستین پرسشی که به ذهن می‌رسد این است که روبیو اصولاً چرا چنین سخنانی را در خاک یونان مطرح کرد؟
وی افزود: نگاهی به گذشته آمریکا نشان می‌دهد چرا روبیو این‌گونه سخن می‌گوید؛ آمریکا کشوری نوبنیاد و تازه تاسیس به شمار می‌آید که از زمان کشف آن بیش از ۵۰۰ سال نمی‌گذرد؛ کشوری که امروز ادعاهای فراوانی دارد، اما پیدایش آن نیز کاملاً اتفاقی و به دست کریستف کلمب رقم خورد.
روبیو کوشید خلأ تمدنی آمریکا را پشت میراث یونان و روم پنهان کند این کارشناس مسائل سیاسی بیان کرد: در چنین فضایی کاملاً طبیعی است که شهروندان آمریکایی و به‌ویژه نسل جوان این کشور همواره با بحران هویت روبرو باشند و بپرسند «من کیستم؟ هویت من چیست و ما چه پیشینه‌ای داریم؟» وقتی این پرسش بنیادین شکل می‌گیرد، سیاستمداران و تاریخ‌نگاران آنان ناچارند اعتراف کنند که عمق تمدنی کشورشان فراتر از پنج سده نمی‌رود.
روبیو، به خوبی متوجه بی‌ریشگی تاریخی خود شده است
دهقان تصریح کرد: روبیو به خوبی متوجه این بی‌ریشگی تاریخی شده است. هیات حاکمه آمریکا برای پاسخ به مطالبات هویتی نسل جدید ناچار است به تاریخ‌سازی دست بزند؛ غافل از اینکه دست این کشور از پیشینه و ریشه تاریخی خالی است.
وی گفت: سیاستمداران واشنگتن برای جبران این خلأ تاریخی، ناگزیرند با تکیه بر تبار اروپایی اغلب مهاجران ساکن آمریکا، بخشی از گذشته کهن قاره سبز را به تاریخ آمریکا پیوند بزنند تا این‌گونه وانمود کنند که اگر تمدن‌های باستانی جهان پیشینه‌ای چندهزارساله دارند، آمریکایی‌ها نیز ریشه در روم و یونان باستان و میراث چهره‌هایی چون سقراط، افلاطون و ارسطو دارند.
دهقان یادآور شد: مارکو روبیو نیز دقیقاً با همین رویکرد کوشید بی‌ریشگی تمدنی آمریکا را پشت تمدن‌های کهنسال اروپا یعنی یونان و روم پنهان کند.
منش و گفتار ترامپ چه نسبتی با فضیلت و حکمت ارسطویی دارد؟
وی افزود: اما این ادعا با تناقض‌های آشکاری روبرو است؛ سلوک فکری و عملی روبیو و رئیس او، دونالد ترامپ، فرسنگ‌ها با بن‌مایه‌های اندیشه یونان باستان فاصله دارد. در آن عصر، حکیمان از فضیلت سخن می‌گفتند و متفکرانی چون افلاطون و ارسطو پیوند حکمت و حکومت را مبنا قرار می‌دادند؛ حال باید پرسید منش و گفتار ترامپ چه نسبتی با فضیلت و حکمت ارسطویی دارد؟
کارنامه و منش حاکمان واشنگتن تناسبی با فلسفه یونان کهن ندارد این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: پروژه روبیو برای هویت‌بخشی جعلی به نسل جوان آمریکا ماموریتی ناممکن است؛ زیرا نه کارنامه و منش حاکمان واشنگتن تناسبی با فلسفه یونان کهن دارد و نه پرونده ۵۰۰ ساله استعمار، تجاوز، اشغالگری و دست‌اندازی آمریکا به حقوق دیگر ملت‌ها جای دفاعی باقی می‌گذارد. به همین دلیل روبیو ناچار است برای پیشبرد این صحنه‌سازی، به دشمن‌تراشی روی آورد.
روبیو برای هویت‌بخشی جعلی به نسل جوان آمریکا به دشمن‌تراشی روی آورده است
دهقان گفت: دقیقاً به همین دلیل بود که روبیو بدون اشاره به ریشه‌ها و علل لشکرکشی خشایارشا، پادشاه هخامنشی، ناگهان گریزی به سال ۴۸۰ پیش از میلاد زد و مدعی شد که ایرانیان با حمله به آتن، معبد آکروپولیس را به آتش کشیدند و بعدها یونانیان آن را بازسازی کردند.
وی ادامه داد: ای کاش روبیو تاریخ را به‌درستی مطالعه می‌کرد تا متوجه می‌شد ۱۸ سال پیش از آن واقعه، یعنی در سال ۴۹۸ پیش از میلاد، این آتنی‌ها و یونانی‌ها بودند که با حمایت از شورشیان ساتراپی لیدی، شبیخون زدند و معابد شهر تاریخی سارد، پایتخت ساتراپی ایرانی لیدی را سوزاندند. آغازگر این درگیری یونانی‌ها بودند و اقدام ۱۸ سال بعد حاکم ایران در حقیقت واکنشی تلافی‌جویانه به تجاوزگری پیشین آنان به شمار می‌رفت.
این مدرس تاریخ افزود: روبیو با تقطیع و تحریف عامدانه برگ‌هایی از تاریخ کوشید ایرانیان را مهاجمانی جلوه دهد که در پی نابودی یونان برآمدند که البته موفق نشدند؛ در حالی که در سخنان خود هیچ اشاره‌ای به آتش زدن تخت جمشید، پایتخت هخامنشیان به دست اسکندر مقدونی نکرد؛ رخدادی ویرانگر که چهره‌ای ستمگر از اسکندر در حافظه تاریخی ملت ایران بر جای گذاشت.
دهقان تاکید کرد: روبیو اگر با تکیه بر اسناد یک‌سویه از موفقیت یونان در دفع حمله ایران سخن می‌گوید، شایسته بود ماجرای نبرد حران را نیز یادآوری می‌کرد؛ نبردی که در آن کِراسوس، سردار نامدار رومی، در اوج پیشروی ارتش روم در شمال مصر و غرب آسیا در شامات، مقهور تدبیر و نبوغ سورنا، سپهسالار پرآوازه ایران شد و شکستی سنگین را تجربه کرد.
روبیو از حکمرانی اسفبار اروپا در دوران قرون وسطی سخنی نگفت
وی افزود: روبیو از بیان این واقعیت نیز سرباز زد که دو قرن پس از میلاد مسیح، چگونه والریانوس امپراتور روم، در برابر ایران شکست خورد؛ شکستی که آثار ماندگار آن همچنان در بناهای تاریخی استان فارس به چشم می‌خورد. وی بسیاری از حقایق دیگر را نیز ناگفته گذاشت؛ از جمله وضعیت اسفبار حکمرانی در اروپا در دوران قرون وسطی (از سال ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی) که جنگ و جدال‌های داخلی، جان بسیاری از مردم این قاره را گرفت.
فعال و تحلیلگر سیاسی خاطرنشان کرد: روبیو از بیداد استعمارگران غربی در اقصی نقاط جهان طی ۵۰۰ سال اخیر سخنی نگفت و اشاره نکرد که چگونه قدرت‌های استعماری، منابع ملت‌های آفریقایی، آسیایی و آمریکای لاتین را به یغما بردند. او نگفت که مسببان اصلی جنگ‌های اول و دوم جهانی، همین دولت‌های اروپایی بودند. همچنین در قبال غارت نفت دیگر کشورها در ۲۰۰ سال اخیر سکوت کرد؛ برای نمونه، در قرارداد دارسی در سال ۱۲۸۰ شمسی، سهم ایران به‌عنوان مالک اصلی نفت تنها ۱۶ درصد بود، در حالی که متحد آمریکایی‌ها یعنی انگلیسی‌ها ۸۴ درصد آن را تصاحب کردند.
آمریکایی‌ها ۱۰۰ میلیون دلار برای سرنگونی دولت ملی دکتر مصدق هزینه کردند. دهقان ادامه کرد: روبیو اشاره‌ای نکرد که کارگردان اصلی کودتای ۲۸ مرداد، آمریکایی‌ها بودند؛ همان رویدادی که به گواه خاطرات سیاستمداران خود آمریکایی‌ها، با هزینه‌ای معادل ۱۰۰ میلیون دلار برای سرنگونی دولت ملی دکتر مصدق رقم خورد.
وی اظهار کرد: روبیو به این واقعیت اشاره نکرد که آمریکا در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، چه حمایت‌های گسترده‌ای از رژیم متجاوز صدام حسین به عمل آورد. همچنین او از جنایات ۷ ماه قبل، حمله به ایران و شهادت رهبران و دانش‌آموزان مدارس میناب و لامرد سخنی به میان نیاورد.
روبیو با برجسته‌سازی نبردهای ایران و یونان، بحران هویت آمریکا را پنهان می‌کند
این کارشناس مسائل سیاسی افزود: روبیو هرگز از حمایت ۸۰ ساله آمریکا از رژیم آپارتاید و جنایتکار صهیونیستی چیزی نگفت؛ چرا که او ناگزیر است نگاهی گزینشی به تاریخ داشته باشد. او برای حل بحران بی‌هویتی در آمریکا و توجیه منافع غرب، به دشمن‌تراشی نیاز دارد و با برجسته‌سازی مقطعی از تاریخ، یعنی نبرد ایران و یونان، تلاش می‌کند چهره‌ای منفی و نامناسب از ایران ارائه دهد و تمدن غرب را وارث تمدن یونان و اروپا جلوه دهد.
هدف روبیو این است که از یک سو بحران بی‌هویتی در آمریکا را پوشش دهد و از سوی دیگر دشمنی فرضی بسازد که منافع غربیان را به خطر انداخته است؛ این در حالی است که آمریکا اکنون در موضوعات مختلف، بیش از گذشته با اروپایی‌ها فاصله گرفته است.
هرگاه جنگی به ما تحمیل شده، بهترین مدافعان تاریخ بوده‌ایم
دهقان با اشاره به فاصله گرفتن آمریکا از اروپایی‌ها اظهار کرد: شاید روبیو امیدوار است با معرفی ایران به عنوان دشمنی بزرگ، شکاف‌های داخلی غرب را ترمیم کرده و آنان را متحد سازد. با این حال، واقعیت تاریخی این است که ایرانیان هیچ‌گاه آغازگر جنگ نبوده‌اند.
وی تصریح کرد: همانطور که مسعود پزشکیان در نطق سازمان ملل تأکید کرد که «ما آغازگر هیچ جنگی نبوده‌ایم، اما هرگاه جنگی تحمیل شده، بهترین مدافعان تاریخ بوده‌ایم.» نمونه بارز این دفاع جانانه، واکنش ملت ایران در برابر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی در نهم اسفند سال گذشته بود.
فعال و تحلیلگر سیاسی درباره راهکار مواجهه موثر ایران با روایت ساختگی روبیو گفت: در برابر سخنان جنجالی مارکو روبیو، ضروری است روشنفکران جامعه اعم از دانشگاهیان متدین، حوزویان زمان‌شناس، رسانه‌ها و صدا و سیما به روشنگری همه‌جانبه بپردازند.
روبیو برای تأمین منافع غرب، تاریخ را تحریف می‌کند
دهقان عنوان کرد: روبیو برای تامین منافع غرب و به‌ویژه آمریکا به تحریف تاریخ روی آورده است تا تصویری مخدوش از ایران به افکار عمومی جهان مخابره کند؛ از این رو وظیفه تمامی نخبگان است که با تبیین واقعیت‌ها، چهره راستین تمدن ایرانی را به جهانیان معرفی کنند.
وی با اشاره به واکنش جامعه علمی و پژوهشی افزود: جا دارد از مورخانی که حتی منتقد هستند یا پیوندی با جمهوری اسلامی ندارند اما مسئولانه به میدان آمدند و ادعاهای بی‌اساس روبیو را به چالش کشیدند، قدردانی شود.
این مدرس تاریخ بیان کرد: یکی از این چهره‌های برجسته، دکتر تورج دریایی استاد برجسته تاریخ ایران در آمریکا است که با صراحت خطاب به وزیر خارجه آمریکا یادآور شد: «ای کاش تاریخ را درست خوانده بودی! چرا که آغازگر نبرد نه ایران، بلکه یونانی‌ها بودند که در سال ۴۹۸ پیش از میلاد به ساتراپی ایران به مرکزیت سارد در غرب ترکیه امروزی تاختند و ایرانیان حدود دو دهه بعد صرفا به آن تجاوز پاسخ دادند.» خوشبختانه جامعه اهل تاریخ و پژوهشگران با ورود بهنگام خود، نقد علمی و مستدلی علیه این مواضع ارائه دادند.
آمریکا با بزرگ‌نمایی تهدید رقبا، می‌کوشد شکاف‌های درونی غرب را ترمیم کند
دهقان در واکنش به پریشان‌گویی ترامپ درباره حمله ایران به شهرهایی از آمریکا تصریح کرد: اصولا مفهوم دشمن‌تراشی در سیاست خارجی، ابزاری برای تقویت انسجام درونی است. در دوران جنگ سرد، آمریکا با علم کردن تهدید کمونیسم و شوروی، اختلافات میان کشورهای غربی را لاپوشانی می‌کرد تا هویتی یکپارچه از بلوک غرب بسازد.
وی یادآور شد: امروز نیز آمریکا تلاش می‌کند تهدیدهای بالقوه رقبای خود را به شکلی اغراق‌آمیز بزرگ‌نمایی کند تا از این رهگذر، شکاف‌های درونی غرب را ترمیم سازد.
دهقان افزود: بی‌تردید روسیه و چین با آمریکا اختلاف دارند و جمهوری اسلامی ایران نیز نزدیک به نیم قرن است برابر زیاده‌خواهی‌های واشنگتن ایستادگی می‌کند؛ اما سیاستمداران آمریکایی از این چالش‌ها برای سرپوش گذاشتن بر معضلات داخلی و حفظ همبستگی جامعه غرب بهره‌برداری می‌کنند.
فعال و تحلیلگر سیاسی اظهار کرد: ساخت آثاری با رویکرد تحریف نبرد خشایارشا و ارائه تصویری خشن و منفی از شاه هخامنشی، در کنار تولید فیلم‌های ضداسلامی برای ترساندن افکار عمومی از مسلمانان و جریان اسلام سیاسی، دقیقا در چارچوب همین راهبرد هراس‌افکنی تعریف می‌شود.
دهقان در تحلیل انگیزه‌های سیاسی ترامپ برای طرح ادعای حمله ایران گفت: طرح موضوع حمله به دو شهر آمریکا از سوی ترامپ با هدف شبیه‌سازی یک تهدید خارجی برای ایجاد انسجام ملی صورت می‌گیرد. او با این ترفند می‌کوشد خود را به عنوان تنها مدافع و محافظ مردم آمریکا معرفی کند تا بدین وسیله حمایت افکار عمومی را جلب نماید. در واقع، بخش بزرگی از این اظهارات، بزرگ‌نمایی اختلافات و خصومت‌ها برای بهره‌برداری‌های انتخاباتی و کسب رأی برای نامزدهای حزب جمهوری‌خواه است.
وی درخصوص وضعیت انتخاباتی آمریکا یادآور شد: واقعیت این است که به دلیل عملکرد نادرست ترامپ، نامزدهای حزب جمهوری‌خواه شرایط مناسبی ندارند. نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که کنگره احتمالا به دست دموکرات‌ها خواهد افتاد، هرچند درباره سرنوشت سنا نمی‌توان با قطعیت سخن گفت؛ چرا که رقابت بسیار نزدیک است و فاصله تنها به دو یا سه کرسی محدود می‌شود.
این کارشناس مسائل سیاسی افزود: بنابراین ترامپ با بهره‌گیری از این شیوه‌ها در پی ایجاد انسجام میان رأی‌دهندگان آمریکایی است؛ اینکه آیا این استراتژی به نتیجه خواهد رسید یا خیر، موضوعی است که در انتخابات ماه نوامبر (آبان) آمریکا مشخص خواهد شد.