سید محمد خاتمی به 83 سالگی رسید
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، جماران در یادداشتی اعلام کرد: خاتمی که در تاریخ 21 مهرماه 1322 به دنیا آمده است، به سن 83 سالگی رسید. سالروز تولد او را تبریک می‌گویم. من معمولاً در ستایش از افراد نمی‌پردازم اما در میان انسان‌ها، افرادی ظهور می‌کنند که از امکانات خود برای خدمت به بشریت و ترویج صلح و آشتی بهره می‌برند و به همین خاطر به محبوبیت می‌رسند و اثرات مثبت حضورشان در زندگی باقی می‌ماند.
به عنوان نمونه می‌توان به ماندلا اشاره کرد که از دورترین نقطه جهان (آفریقای جنوبی) در شرایطی سخت و زیر سلطه آپارتاید پا به عرصه نهاد و با ستم و تبعیض به مبارزه برخاست. وی در دوران بلوغ فکری‌اش که سال‌ها در برابر آپارتاید مقاومت کرده بود، از روش‌های بدون خشونت و قانونی حمایت کرد و به دوستانش گفت: "ما با اسلحه و حذف یکدیگر آینده‌ای نخواهیم داشت." ماندلا به عنوان نماد جهانی تجدیدنظر و مبارزه حقوقی بدون خشونت شناخته شد.
به عنوان ناظر انتخابات در آفریقای جنوبی، با لباس آبی رنگ نگهبان صلح، در طول دو هفته در کنار هزاران فعال سیاسی، دیپلمات و نمایندگان رسانه‌ای از سرتاسر جهان در یکی از مهم‌ترین انتخابات تاریخ معاصر و اولین انتخاباتی که در آفریقای جنوبی برگزار شد، مشارکت کردم. پیش از انتخابات، در نشستی که با ماندلا در منزل وی داشتم، دعوت‌نامه رئیس‌جمهور وقت را به او تحویل دادم و از او سوال کردم که با سفیدها چه خواهد کرد؟ زیرا از هم‌اکنون مشخص بود که قدرت و کشور به دست او خواهد افتاد. او جمله‌ای گفت که هرگز از ذهنم پاک نخواهد شد.
ماندلا مطرح کرد:
در یادآوری به این نکته حائز اهمیت است که سفیدپوستان زیرساخت‌های قابل توجهی را در این کشور ایجاد کرده بودند که برای 40 میلیون نفر جمعیت آفریقای جنوبی کافی بود؛ در حالی که در سال انتخابات، جمعیت آنها به هشت میلیون و تعداد سیاه‌پوستان و رنگین‌پوستان به 32 میلیون می‌رسید.
ماندلا به عنوان نماد دموکراسی در آفریقا شناخته شده و ملل آفریقایی یکی پس از دیگری از بحران‌های داخلی عبور کرده و به جای جنگ، به تفاهم و همکاری روی آورده‌اند.
الهام‌بخشی‌های ماندلا برای صلح جهانی باعث بهره‌مندی او و کشورش از احترام جهانی شد.
من با قاطعیت دوم خرداد سال 1367 را با 26 آوریل 1994، یعنی اردیبهشت سال 73 مقایسه می‌کنم. در خرداد 76 شخصی ظهور کرد که به وضوح نماینده اراده اکثریت مردم بود. سید محمد خاتمی که به عنوان مردی با عبای شکلاتی شناخته می‌شد، بر انتخابات ایران تأثیر بسیارفزاینده‌ای گذاشت و جامعه ایرانی را که به دلایل مختلف نگران جنگ و منازعات بود، زیر سایه انتخابات متحد و امیدوار ساخت. در طول هشت سال، ایران در عرصه‌های اقتصادی، سیاست داخلی و سیاست خارجی درخششی چشمگیر را تجربه کرد.
شاخص‌های سیاسی و اقتصادی کشور، با وجود تمام چالش‌های افراط‌گرایان، بهترین دستاوردها در 60 سال گذشته ایران را نشان می‌دهد که در اینجا جای بحث آن نیست. اما خاتمی با رویکرد تنش‌زدایی و ایده گفت‌وگوی تمدن‌ها توانست قله‌های دیپلماتیک جهان را به سمت اندیشه خود سوق داده و برای سال‌ها ایران و ایرانیان را به عنوان نماینده گفت‌وگو، دوستی و صلح در جهان معرفی نماید.
پیشنهاد و ایده خاتمی در سازمان ملل به تصویب رسید. نام خاتمی و ملت ایران به عنوان مصلح جهانی و پیام‌آور صلح و دیالوگ برای همیشه ثبت شد.
شرم بر کسانی که پس از خاتمی، تلاش کردند تا گفت‌وگوی تمدن‌ها را به تعطیلی بکشانند و با فشار و حصر بر اندیشه او، سعی کردند او را به فراموشی بسپارند.
اکنون که خطر جنگ در سرتاسر جهان به نحو جدی خود را نشان داده است، ایران دو جنگ بزرگ را پشت سر گذاشته و متاسفانه سایه جنگ بر کشور و منطقه ما همچون جغدی بدشانس در حال پرواز است، فقدان خاتمی در عرصه سیاست داخلی و خارجی ایران احساس می‌شود. باید به خاطر داشته باشیم که خاتمی در زمانی ظهور کرد که ما نگران جنگ بودیم و در روابط منطقه‌ای و بین‌المللی با چالش‌های جدی مواجه بودیم.
جای ایده و طرح گفت‌وگوی داخلی و جهانی خاتمی خالی است. ضمن تبریک به مناسبت زادروز این مرد دلسوز و واقع‌نگر و بدون ادعا، بر این نکته تأکید می‌کنم که باید از فرصت‌های افرادی چون خاتمی در ایران و در عرصه جهانی برای پایان دادن به خشونت و جنگ بهره جست تا صداهایی که متأسفانه به عنوان متولیان جنگ تمدن‌ها عمل کرده و به فرهنگ غنی و تاریخ هفت هزار ساله ایران اهانت می‌کنند، بی‌اثر گردند.
بار دیگر تأکید می‌کنم که جای اندیشه‌های اصلاح‌طلبانه ماندلا و خاتمی در جامعه خالی است.
محمدعلی سبحانی
دیپلمات و تحلیل‌گر مسائل بین‌المللی