چرا والدین با هر یک از فرزندان به شیوه‌های گوناگونی رفتار می‌کنند؟
گوهریسنا انزانی در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص تفاوت‌ها و تبعیض‌های موجود در نحوه برخورد والدین با فرزندان، عنوان کرد: به جای واژه تبعیض، بهتر است از عبارت «رفتار افتراقی والدین» استفاده کنیم، زیرا ممکن است والدین در رابطه با هر یک از فرزندانشان، واکنش‌ها و رفتارهای یکسانی نداشته باشند، ولی این تفاوت‌ها عموماً به معنای ترجیح دادن یک فرزند بر دیگری نیست.
وی اضافه کرد: بر اساس نتایج پژوهش‌های اخیر، ویژگی‌های فردی فرزندان از قبیل جنسیت، خلق‌وخو، نوع شخصیت، میزان همکاری، نیازهای عاطفی و فاصله سنی، سبب می‌شود که والدین با هر کودک به شیوه‌ای متفاوت ارتباط برقرار کنند. البته زمانی این موضوع می‌تواند به یک بحران واقعی تبدیل شود که تفاوت در برخورد والدین از یک سازگاری طبیعی با نیازهای کودک به نابرابری در ارزش‌گذاری و میزان محبت تغییر پیدا کند.
انزانی در مورد دلایل ناآگاهانه شکل‌گیری رفتارهای مختلف، توضیح داد: والدین با تولد هر فرزند، تجارب جدیدی را کسب می‌کنند، به‌گونه‌ای که موقعیت اقتصادی، ویژگی‌های خانوادگی، زمان و کیفیت روابط زوجین در زمان به‌دنیا آمدن فرزند اول، دوم یا سوم همیشه یکسان نیست و تمامی این شرایط بر نحوه تعامل والدین با هر کودک تأثیرگذار است. بعلاوه، خلق‌وخوی هر کودک نیز می‌تواند تأثیر جدی بر رفتار والدین داشته باشد. کودکی که آرام‌تر، سازگارتر و مسئولیت‌پذیرتر است، به طور طبیعی تعامل مثبت‌تری با والدین خواهد داشت، در حالی که کودکی با رفتارهای چالش‌برانگیز ممکن است بیشتر با تذکر، سرزنش یا کنترل مواجه شود، و این امر بدیهی است که کودک آرام‌تر، بیشتر مورد تشویق و تأیید قرار گیرد.
این روانشناس ادامه داد: اگر یک فرزند بتواند ارتباط روانی مؤثرتری با والدینش برقرار کند، ممکن است در خود ویژگی‌هایی را بیابد که با ارزش‌ها و تجربیات والدین همخوانی داشته باشد. این همخوانی می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد روابطی آسان‌تر شده و به تبع آن، میزان صمیمیت و صبر در این روابط افزایش یابد.
وی یادآور شد که فرزندان اول معمولاً در خانواده موقعیت ویژه‌ای دارند، زیرا والدین در ارتباط با آن‌ها در حال کسب تجربه‌های جدیدی هستند که معمولا موجب می‌شود تا کنترل بیشتری بر روی فرزند اول اعمال کنند. اما برعکس، فرزندان بزرگ‌تر ممکن است رفتارهای مطلوب‌تری از والدین دریافت کنند و در بسیاری از موارد آنان را مسئول‌تر از دیگر خواهران و برادران خود به حساب آورند.
تاثیر جنسیت و ملاحظات فرهنگی
انزانی با اشاره به این که جنسیت و باورهای فرهنگی نیز می‌توانند بر تعامل والدین اثرگذار باشند، بیان داشت: انتظارات والدین از دختران و پسران ممکن است تفاوت‌های عمده‌ای داشته باشد و این امر به طور مستقیم بر روش برخورد آنان با فرزندان تأثیر می‌گذارد.
این روانشناس ادامه داد: برخی اوقات، کودک ممکن است با احساس ناکافی بودن توجه یا محبت والدین، به واکنش‌هایی نظیر فاصله‌گرفتن، پرخاشگری یا کاهش همکاری روی آورد. در این شرایط، والدین ممکن است متوجه نشوند که این رفتارهای چالش‌برانگیز، واکنشی به نوع تعامل خود آنان است و به همین دلیل چرخه رفتارهای منفی مدام تکرار می‌شود. لذا باید توجه داشت که عدالت در خانواده به معنای رفتار کاملاً یکسان با همه فرزندان نیست.
انزانی توضیح داد: عدالت به این معناست که هر کودک باید با توجه به نیازهای خاص و منحصر به فرد خود مورد توجه قرار گیرد، بدون این که احساس کند ارزش یا میزان محبتش کمتر از خواهر یا برادرش است. بنابراین برابری در خانواده به معنای «یکسان‌سازی مطلق» نیست، بلکه به معنای ارائه پاسخ‌های دقیق و مناسب به نیازهای مختلف هر فرزند است.
انتهای پیام