نبود تخت‌های روان‌پزشکی در ایران / تقاضای جامعه از ظرفیت‌های کنونی بیشتر است
دکتر محمدرضا شالبافان در گفت‌وگوی خود با ایسنا، در رابطه با وضعیت تخت‌های روان‌پزشکی در ایران به بیان این موضوع پرداخت که تخت‌های مورد نیاز در این حوزه، به‌ویژه در شهرستان‌های با جمعیت بالا، به شدت کم است و افزایش تعداد تخت‌های روان‌پزشکی نسبت به نیاز واقعی جامعه به وضوح محسوس نیست؛ بنابراین، می‌توان گفت که با کمبود تخت‌های مرکزی در این زمینه مواجه هستیم.
شیوع ۲۵ درصدی اختلالات روان‌پزشکی
او در مورد شیوع اختلالات روان‌پزشکی توضیح داد: بر اساس آخرین داده‌های پیمایش ملی سلامت روان، میزان شیوع اختلالات روان‌پزشکی ۲۵.۱ درصد است که عددی بسیار نگران‌کننده به شمار می‌آید. علاوه بر این، فرایندهای مربوط به اورژانس‌های روان‌پزشکی و موارد حاد روانی مانند افکار و تمایلات خودکشی در گروه‌های سنی مختلف، مؤید این واقعیت است که افزایش تخت‌های روان‌پزشکی ضروری به نظر می‌رسد.
تعداد تخت‌های روان‌پزشکی نیاز استان‌ها را برآورده نمی‌کند
او در حیطه جغرافیای کشور توضیح داد: وسعت جغرافیایی ایران به گونه‌ای است که حتی اگر تخت‌های روان‌پزشکی در مرکز یک استان موجود باشد، این تعداد به تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای آن استان باشد. فاصله‌های طولانی بین برخی شهرها و مراکز استانی نیز ضرورت افزایش تعداد و توزیع مناسب تخت‌های روان‌پزشکی را دوچندان می‌کند.
حداقل ۱۰ درصد تخت‌های بیمارستانی باید به روان‌پزشکی اختصاص یابد
شالبافان با تأکید بر ضرورت افزایش تعداد تخت‌های روان‌پزشکی گفت: طبق دستورالعمل‌های قبلی، حداقل ۱۰ درصد از تخت‌های بیمارستانی باید به این نوع تخت‌ها اختصاص یابد. با توجه به شرایط کنونی اجتماعی، تخصیص ۱۰ درصد از ظرفیت تخت‌های بیمارستانی به روان‌پزشکی باید به عنوان یک موضوع اصلی در نظر گرفته شود تا بتوان تعداد تخت‌های روان‌پزشکی را افزایش داد.
برنامه‌هایی برای کاهش نیاز به بستری
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ابراز داشت: ما برنامه‌های متعددی را با هدف کاهش نیاز به بستری در دستور کار قرار داده‌ایم. کاهش بستری مجدد بیماران روانی یکی از اهداف مهم برنامه سراج و ارائه خدمات در حوزه سلامت روان و اجتماعی به شمار می‌رود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ارائه خدمات روانی — اجتماعی در مناطقی که بیماران تحت پوشش دارند، می‌تواند به طور چشمگیری نیاز به بستری را کاهش دهد.
نیاز بیشتر جامعه به تخت‌های روان‌پزشکی
این روان‌پزشک ادامه داد: با اینکه به نظر می‌آید که ارائه خدمات روانی — اجتماعی می‌تواند به کاهش بستری مجدد در حوزه روان‌پزشکی کمک کند، اما در عین حال نیاز جامعه به تخت‌های روان‌پزشکی از تعداد موجود فراتر است. در شرایط فعلی، علاوه بر گسترش برنامه‌های سلامت روانی و اجتماعی، توسعه تخت‌های روان‌پزشکی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
ضرورت توجه به تخت‌های روان‌پزشکی کودک و نوجوان
او با تأکید بر اینکه باید توجه ویژه‌ای به تخت‌های روان‌پزشکی کودکان و نوجوانان داشته باشیم، خاطرنشان کرد: علاوه بر تأکید بر تخت‌های عمومی، توجه خاصی نیز به تخت‌های روان‌پزشکی کودکان و نوجوانان ضروری است. توجه نباید تنها بر روی تخت‌های عمومی متمرکز شود، بلکه باید به تخت‌های تخصصی در زمینه‌های روان‌پزشکی مانند درمان سالمندان و مدیریت و درمان اعتیاد نیز توجه ویژه‌ای معطوف گردد. افزایش ظرفیت تخت‌های عمومی و تخصصی روان‌پزشکی نیازمند حمایت ویژه است.
عدم تمایل بخش خصوصی برای ارائه خدمات
شالبافان در مورد بهره‌مندی از ظرفیت بخش خصوصی در ارائه خدمات روان‌پزشکی توضیح داد: این امکان وجود دارد که بخش خصوصی بتواند به بخش قابل‌توجهی از خدمات تخصصی بیمارستان‌ها کمک کند، اما در حال حاضر تنها در چند شهر، ظرفیت برای ارائه خدمات تخصصی حوزه بستری روان‌پزشکی وجود دارد. ظاهراً بخش خصوصی به دلایل مختلف از جمله مسائل اقتصادی، تمایل چندانی برای ورود به این حوزه ندارد.
تلاش‌هایی برای افزایش تخت‌های روان‌پزشکی طی سال‌های گذشته
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت بیان داشت: در سال‌های اخیر تلاش‌هایی مقطعی به منظور افزایش تعداد تخت‌های روان‌پزشکی انجام شده است، اما نیاز به اقدام محوری و مستمر در راستای این موضوع به شدت احساس می‌شود. معاونت درمان، وظیفه متولی درمان بیمارستانی کشور را بر عهده دارد و در حال برنامه‌ریزی برای افزایش تخت‌های بیمارستانی است، اما برای تحقق این موضوع، نیاز به همکاری و هم‌افزایی بین نهادها و سازمان‌های مختلف وجود دارد.
وضعیت تخت‌های روان‌پزشکی در مقایسه جهانی
شالبافان با اشاره به مقایسه وضعیت دسترسی به تخت‌های روان‌پزشکی در ایران و استانداردهای جهانی گفت: وضعیت کشور در مقایسه با برخی کشورهای منطقه، که از نظر اقتصادی و اجتماعی در سطح مشابهی قرار دارند، تقریباً «متوسط» ارزیابی می‌شود؛ اما در قیاس با بسیاری از کشورهای غربی، تعداد تخت‌های روان‌پزشکی نسبت به جمعیت، «کم» به حساب می‌آید.
قوانین کشورها برای بستری و نگهداری بیماران مزمن متفاوت است
او ادامه داد: تعداد تخت‌های روان‌پزشکی مرتبط به جمعیت به عوامل مختلفی از جمله توزیع جغرافیایی شهرها، نظام ارجاع، نوع خدمات ارائه شده و قوانین بستری وابسته است. قوانین هریک از کشورها در زمینه بستری و نگهداری بیماران مزمن، متنوع است؛ بنابراین صرفا با مقایسه عددی بین کشورها نمی‌توان درباره وضعیت مقایسه‌ای تخت‌های روان‌پزشکی ارزیابی دقیقی انجام داد. تعداد تخت‌ها می‌بایست با توجه به شرایط خاص هر کشور تعیین گردد.
در ارتباط با تخت‌های روان‌پزشکی به پراکندگی جغرافیایی توجه کنیم
این روان‌پزشک تصریح کرد: براساس داده‌های موجود از پیمایش سلامت روان و مشاهدات انجام‌شده در اورژانس‌های روان‌پزشکی، نیاز به افزایش تخت‌های روان‌پزشکی آشکار می‌گردد. علاوه بر افزایش در تعداد تخت‌های روان‌پزشکی، بایست به پراکندگی جغرافیایی کشور نیز توجه شود تا دسترسی بهتر و مناسبی برای این تخت‌ها حاصل گردد.
انتهای پیام