تعز و سناریوی فرسایش؛ چرایی ناکارآمدی حملات هوایی در متوقف کردن انصارالله
بر اساس گزارش ایلنا به نقل از ارمنیوز، بهرغم تشدید حملات هوایی، انصارالله همچنان در مناطق جنوبی تعز به پیشرفت خود ادامه میدهد؛ این وضعیت نگرانیها را درباره تثبیت محاصره عمیقتر مرکز این استان افزایش داده و قابلیت نیروهای وابسته به دولت تحت حمایت ریاض را برای تبدیل برتری هوایی به پیروزیهای میدانی با چالشهایی روبرو کرده است.
طبق اطلاعاتی که منابع نظامی یمن منتشر کردهاند، در ده روز ابتدایی عملیات «فجر الیمن» که اوایل هفته گذشته با هدف بازپسگیری مناطق تحت کنترل انصارالله آغاز گردید، بیش از ۱۰ هزار و ۸۰۰ نفر از نیروهای این جنبش کشته یا زخمی شدهاند و برخی از فرماندهان میدانی نیز در این آمار قرار دارند.
این منابع به ارمنیوز گفتهاند که عمده این تلفات در تعز و مناطق اطراف آن به ثبت رسیده است. به گفته آنها، نیروهای مسلح دولت مورد حمایت ریاض با بهرهگیری از هواپیماهای جنگی، پهپادها، توپخانه و سایر تجهیزات نظامی، مواضع انصارالله را مورد حمله قرار دادهاند؛ حملاتی که همزمان با یورشهای هوایی جنگندههای ائتلاف حمایتکننده از دولت ریاض صورت گرفته است.
همچنین، این منابع به انجام ۱۵ هزار و ۵۱۲ عملیات علیه مواضع انصارالله در جبهههای مختلف اشاره کرده و گفتهاند که بسیاری از این عملیاتها در نواحی جنوبی و غربی تعز متمرکز بوده است. منظور از این عملیاتها، کاهش قدرت نظامی انصارالله و مختل کردن تحرکات آن ذکر شده است.
پنهانکاری درباره تلفات
منابع حقوقی محلی گزارش دادهاند که انصارالله در هفتههای اخیر به منظور مخفی نگهداشتن ابعاد تلفات خود، روش تشییع کشتهشدگان را تغییر داده است. این منابع اعلام کردهاند که به جای تشییع جنازه در صنعا و انتقال پیکرها به مناطق اصلی سکونت، این جنبش دفن تعدادی از کشتهشدگان را بهطور مستقیم در استانهای محل سکونت آنها اعلام میکند.
این منابع دلیل این اقدام را افزایش شمار کشتهها و تأثیر آن بر روحیه نیروها ذکر کرده و گفتهاند که انصارالله بهطور همزمان در حال گسترش گورستانها و ساخت آرامستانهای جدید در صنعا، إب، عمران، حجه و صعده است تا امکان دفن کشتهشدگان جبهههای مختلف را فراهم کند.
با وجود تلفات سنگین، انصارالله همچنان در مناطق روستایی جنوب تعز در حال پیشرفت است و با تصرف مناطق جدید، به مرکز استان نزدیکتر میشود. این مسئله سوالاتی را در مورد توان نیروهای وابسته به دولت تحت حمایت ریاض برای بهرهبرداری از حملات هوایی، تغییر خطوط کنترل و دفع تهدیدات علیه شهر و مسیرهای تأمین آن ایجاد کرده است.
موقعیت راهبردی تعز و اختلافات داخلی
تعز بهواسطه موقعیت جغرافیایی خود و ارتباط مناطق مرتفع داخلی با سواحل غربی و مناطق جنوبی یمن، دارای اهمیت راهبردی ویژهای است. جادههای موجود در این استان، به عنوان مسیرهای حیاتی برای جابهجایی نیروها و انتقال تجهیزات محسوب میشوند. به همین دلیل، کنترل بر ارتفاعات و گذرگاههای اصلی میتواند تأثیراتی بزرگتر از موازنه نظامی در مرزهای استان برجا بگذارد.
پیشروی انصارالله در نواحی جنوبی و غربی، امکان تحرک نیروهای وابسته به دولت تحت حمایت ریاض را محدود کرده و فشارهای نظامی و انسانی را بر ساکنان منطقه افزایش میدهد. در صورت تثبیت مواضع جدید این جنبش، بازپسگیری آن مناطق به مراتب دشوارتر خواهد شد و انصارالله میتواند از این نواحی برای عملیاتهای آتی بهرهبرداری کند.
از سوی دیگر، بازپسگیری ارتفاعات و تأمین امنیت جادههای حیاتی برای جلوگیری از محاصره شهر، تثبیت خطوط دفاعی و حفظ انتقال تجهیزات و نیازهای غیرنظامیان ضروری تلقی میشود.
با این حال، حملات هوایی به تنهایی کافی نخواهد بود تا وضعیت میدانی را تغییر دهند. تبدیل نتایج این حملات به دستاوردهای پایدار، نیازمند پیشروی همزمان نیروهای زمینی، تأمین امنیت مناطق تصرفشده و ممانعت از بازگشت نیروهای مقابل است.
نیروهای وابسته به دولت تحت حمایت ریاض در تعز، به دلیل اختلافات حزبی و تفاوت چشماندازها میان گروههای مخالف انصارالله با چالشهای جدی در هماهنگی عملیاتها مواجه هستند. نقش حزب تجمع یمنی برای اصلاح، که به جریان اخوانالمسلمین وابسته است، در رهبری محور نظامی تعز نیز تبدیل به یکی از این چالشها شده است.
این اختلافات هماهنگی میان تشکیلات نظامی را تضعیف کرده و با افزایش اتهامزنیهای متقابل در مورد ناکامیهای میدانی، دستیابی به یک راهبرد مشترک را دشوارتر کرده است. در نتیجه، کمبود تسلیحات پیشرفته و دشواریهای جغرافیایی و میدانهای مین، به همراه فقدان هماهنگی سیاسی و نظامی، مانع تبدیل برتری آتش به پیشرویهای پایدار خمیردی شدهاند.
چگونه انصارالله حملات را پشت سر میگذارد؟
انصارالله در طول سالهای جنگ، راهکارهایی برای کاهش اثرات حملات هوایی به کار گرفته است؛ از جمله بهرهگیری از واحدهای کوچک و متحرک، پهپادهای مسلح و انفجاری و ذخیرهسازی تسلیحات در تأسیسات مستحکم زیرزمینی. این روشها به این جنبش این امکان را میدهد که بخشی از توان عملیاتی خود را حفظ کند و با نیروهای دیگر به حملات ادامه دهد یا جبهههای جدیدی را بهوجود آورد.
از این رو، تلفات انسانی بالا لزوماً به معنای فروپاشی توان رزمی نیست؛ مگر آنکه با اختلال در فرماندهی و کنترل، قطع خطوط تأمین، از دست رفتن مواضع کلیدی و کاهش توان هماهنگی عملیات همراه باشد.
در تعز، تصرف یا بازپسگیری یک ارتفاع استراتژیک یا مسیر حیاتی ممکن است تأثیری بزرگتر از حملات هوایی دامنهدار داشته باشد؛ بهویژه اگر بمبارانها به همراه پیشروی زمینی و تثبیت مواضع نباشند. با این حال، ادامه فشار نظامی میتواند هزینههای عملیات انصارالله را افزایش دهد، مشروط بر آنکه نیروهای وابسته به دولت تحت حمایت ریاض در جلوگیری از بازگشت و سازماندهی مجدد این جنبش موفق باشند.
تعز میان پیشروی نظامی و فرسایش طولانی
سرنوشت نبرد در تعز به توانایی نیروهای وابسته به دولت تحت حمایت ریاض در هماهنگ کردن بین حملات هوایی و عملیات زمینی و نیز تأمین امنیت مواضع کلیدی بستگی دارد؛ قبل از اینکه انصارالله موفق به تثبیت دستاوردهای خود و گسترش دامنه عملیاتش شود.
در سناریوی نخست، بازسازی و سازماندهی مجدد نیروها و هماهنگی عملیاتی میتواند به بازپسگیری مواضع، بازگشایی مسیرهای تأمین و متوقف کردن پیشروی انصارالله منجر شود و عملیات را از مرحله وارد کردن تلفات به مرحله کسب دستاوردهای میدانی سوق دهد.
در سناریوی دوم، درگیریها بدون تغییرات قابل توجهی در خطوط کنترل ادامه خواهد داشت، تلفات افزایش مییابد و فشارها بر اطراف شهر شدت مییابد؛ وضعیتی که تعز را به صحنهای برای درگیریهای فرسایشی و طولانیمدت تبدیل خواهد کرد و بدون حصول نتیجهای تعیینکننده خواهد بود.
خطرناکترین سناریو، پیشروی انصارالله به سوی مرکز پرجمعیت تعز است؛ تحولی که میتواند رفتوآمد شهروندان، دسترسی به مواد غذایی و دارویی و ارائه خدمات حیاتی را تحت تأثیر قرار دهد و فشاری انسانی بر شهری که در طول سالهای گذشته نیز جنگ و محاصره را تجربه کرده است، وارد کند.