خلبان جنگنده به بهترین مربی دنیا تبدیل شد!
به نقل از ورزش سه، در یک شهر کوچک با جمعیتی حدود پنجاه هزار نفر در سرمای سرد قطب شمال، تیمی وجود دارد که روزانه به تمرین و فوتبال میپردازد و در سالهای اخیر، معادلات فوتبال اروپا را دگرگون کرده است. بودو گلیمت نروژ برای دومین سال متوالی موفق به صعود به مرحله اول لیگ قهرمانان اروپا شده و در فصل قبل با ایجاد شگفتیهایی بینظیر به جمع شانزده تیم برتر قاره راه یافته است. اما در پس این موفقیت تاریخی، نه ثروتهای کلان مالکان و نه یک استراتژیست بزرگ بینالمللی وجود دارد. سلاح پنهان این تیم مردی است که به مدت بیست سال به عنوان خلبان جتهای جنگنده در نیروی هوایی خدمت کرده و زمانی که به این باشگاه پیوست، حتی علاقهای به فوتبال نداشت.
برای پیگیری داستان از آغاز، باید به سال ۲۰۱۶ بازگردیم. بودو گلیمت به دلیل سقوط فاجعهبارش به دسته دوم فوتبال نروژ، یکی از بدترین دورانهای تاریخ خود را سپری میکرد. هوارد ساکاریاسن، مدیر ورزشی باشگاه، پی برد که ریشه این فاجعه در ناکارآمدی فنی بازیکنان نیست، بلکه تیم با یک فروپاشی روانی جمعی مواجه شده است. او برای حل این مشکل روانی به سراغ پروژههای بیورن مانسورک رفت، خلبانی که در حین ماموریتهای نبردی در نیروی هوایی، به خوبی درسهای تمرکز و بهاصطلاح مایندفولنس را به خلبانان جنگنده آموخته بود. وقتی مدیر باشگاه با او تماس گرفت، مانسورک بهصراحت گفت که هیچ دانش خاصی درباره فوتبال ندارد. اما پاسخ ساکاریاسن به این اظهارات بسیار تاثیرگذار بود: «ما به اندازه کافی افراد داریم که در مورد فوتبال اظهارنظر کنند، ما به کمکی نیاز داریم که توانایی مدیریت ذهن در شرایط بحرانی را داشته باشد.»

مانسورک فعالیت خود را از سال ۲۰۱۷ در رختکن تیم آغاز کرد. چتیل کنوتسن که در آن زمان دستیار بود و اکنون هدایت تیم را بر عهده دارد، به محض ورود خلبان جدید، دست روی شانهاش گذاشت و گفت: «تا انتها در کنارت هستم.»
معجزه این همکاری، داستان باورنکردنی اولریک سالتنس بود. این هافبک به علت دردهای مزمن و ناشناخته شکم، تا آستانه ترک همیشگی فوتبال پیشرفت، اما بعد از جلسات با مانسورک، نه تنها به زمین فوتبال برگشت، بلکه در همان فصل پانزده گل به ثمر رساند و بودو با فاصلهای شانزده امتیازی با اقتدار به لیگ برتر نروژ صعود کرد. سالتنس در حال حاضر در ۳۳ سالگی یکی از ارکان اصلی این تیم به شمار میرود.
فلسفه مانسورک از شرایط پروازهای خطرناک نظامی نشأت میگیرد. او معتقد است که در موقعیتهای پرتنش، ذهن انسان ناخواسته سناریوهای فاجعه بار را مجسم میکند و به حالت دفاعی میرود. مانسورک به بازیکنان آموخت که گذشته تمام شده و آینده در اختیار آنها نیست، به همین دلیل باید تنها بر آنچه که در حوزه کنترل آنهاست تمرکز کنند. او مفهوم پیشرفتهای یک درصدی را در برابر اهداف غیرواقعی قرار داد. رویکردی که به مرور زمان ریشه دواند و در سال ۲۰۲۰، اولین قهرمانی تاریخ بودو در لیگ نروژ را با رکورد خیرهکننده ۱۰۳ گل در ۳۰ مسابقه رقم زد.

شاهکار این تفکر در فصل گذشته لیگ قهرمانان اروپا به نمایش درآمد. بودو در پنج مسابقه ابتدایی مرحله گروهی موفق به کسب حتی یک پیروزی نشد و کارشناسان احتمال صعود این تیم را یکدهم درصد تخمین میزدند. اما در لحظهای که همه تصور میکردند کار تیم تمام شده است، روانشناسی خلبان جنگنده اوضاع را به کلی تغییر داد: زمانی که هیچ امیدی در کاغذ وجود ندارد، دلیلی برای ترسیدن باقی نمیماند. تیم آزاد شد و شورش کرد. متوقف کردن دورتموند در آلمان، شکست دادن منچسترسیتی پپ گواردیولا در خانه و انجام کامبکی فوقالعاده مقابل قربانیان اتلتیکو مادرید. آنها در پلیآف نیز اینتر را با نتیجه مجموع پنج بر دو شکست دادند و قاره اروپا را در بهت و شگفتی قرار دادند.
البته در این مسیر همه چیز برای بودو گلیمت کاملاً هموار نبوده است. در مرحله یک هشتم نهایی فصل قبل، آنها بازی رفت را با نتیجه سه بر صفر مقابل اسپورتینگ لیسبون بردند، اما در بازی برگشت با نتیجه پنج بر صفر شکست خوردند و از گردونه رقابتها حذف شدند. نحوه برخورد مانسورک با این شکست، درس دیگری از شیوه کار او بود. به جای انکار مشکل، او از بازیکنان خواست احساس درد و شرم خود را در درونشان نگه دارند. ایده او این بود که انسان امکان دارد از ترس ناشی از یک حس شدید منفی در گذشته، برای غلبه بر استرس ناشی از بازیهای بزرگ در آینده استفاده کند و هیچ وقت شجاعت و جنگندگی را فراموش نکند.

هماکنون بودو گلیمت نه تنها دوباره در لیگ قهرمانان حضور دارد، بلکه بهطور همزمان در رقابتی شگفتانگیز برای فتح لیگ نروژ با رقیب سنتی خود، وایکینگ، در حال رقابت است. رقابتی عجیب که هر دو تیم از لحاظ کلیه آمارها، از جمله تعداد پیروزیها، تساویها، شکستها و حتی ۵۶ گل زده و ۲۰ گل خورده، کاملاً برابر هستند. مانسورک در چنین رقابت عجیبی، بازیکنان را بر روی روتینهای روزانه متمرکز نگه میدارد و اجازه نمیدهد وقتی قرار است با یک تیم نامعلوم در نروژ بازی کنند، ذهن آنها تحت تاثیر بازی با دورتموند در اروپا قرار گیرد.
خلبان سابق نیروی هوایی نروژ هیچگاه ادعای قهرمان بودن ندارد و به دستاوردها به عنوان نتیجهای از یک ایمان مشترک اعتقاد دارد، اما تأثیر دیدگاه او در تاریخسازی غولکشهای مدار قطب شمال غیرقابل انکار است. بودو گلیمت یادآور فوتبال جهان است که تسلط بر ذهن و غلبه بر ترس از شکست میتواند مرزهای ناممکن را حتی برای کوچکترین تیمها جابهجا کند.

اگر امروز وایکینگ در چمپیونزلیگ حضور دارد و سرمربیهای تیمهای بزرگ اروپایی در نشستهای مطبوعاتی خود به وضوح نشان میدهند که فوتبال نروژ حالا مورد احترام تمام اروپا است، این اعتبار به خاطر تیمی به نام بودو گلیمت است. تیمی کوچک که یک خلبان جنگنده را به یک غولکش تبدیل کرد.