در جریان جنگ ویتنام، حادثه‌ای در خلیج تونکین به وقوع پیوست که یکی از وحشتناک‌ترین حوادث تاریخ نیروی دریایی ایالات متحده را رقم زد و جان تعداد زیادی از ملوانان را گرفت و خسارت‌های گسترده‌ای به بار آورد. این واقعه دردناک نه‌تنها ابعاد انسانی عمیق‌تری داشت، بلکه موجب شد که پروتکل‌های ایمنی ناوهای هواپیمابر به‌طور اساسی بازنگری شوند. حادثه ناو هواپیمابر USS Forrestal درس‌های فراموش‌نشدنی به ارمغان آورد که همچنان در عملیات‌های دریایی مورد توجه و بررسی قرار می‌گیرد.
یک فاجعه مرگبار در خلیج تونکین
در ساعت ۱۰:۵۲ صبح روز ۲۹ ژوئیه ۱۹۶۷، هنگامی که ناو هواپیمابر یواساس فارستال (USS Forrestal با کد CVA-59) در خلیج تونکین برای انجام حملات هوایی به سمت اهداف در شمال ویتنام آماده بود، یک حادثه دلخراش به وقوع پیوست. یک نقص الکتریکی باعث شد که راکت زونی (Zuni rocket) به‌طور غیرمنتظره‌ای از جنگنده اف-۴بی فانتوم (F-4B Phantom) شلیک شود. این راکت به مخزن سوخت خارجی هواپیمای ای-۴ اسکای‌هاوک (A-4 Skyhawk) که به دست ستوان جان مک‌کین، سناتور پیشین آمریکا هدایت می‌شد، برخورد کرد. این برخورد موجب پاره شدن مخزن سوخت و پخش حجم زیادی از سوخت جت در سرتاسر عرشه پرواز شد.
با شعله‌ور شدن این سوخت، آتش‌سوزی عظیمی شروع شد که به سریع‌ترین شکل ممکن در عرشه گسترش پیدا کرد. انفجار اولیه با مجموعه‌ای از انفجارهای ثانویه و ناشی از بمب‌ها و مهمات دیگر موجود بر روی هواپیماها دنبال شد. این آتش‌سوزی تا ساعات متمادی ادامه یافت، با وجود تلاش‌های بی‌وقفه خدمه برای کنترل و مهار آن.
جزئیات فاجعه و عوامل تشدیدکننده
حادثه ناو هواپیمابر USS Forrestal صرفاً یک شلیک ناخواسته نبود، بلکه مجموعه‌ای از عوامل به‌هم‌پیوسته به شدت آن افزود. عامل اصلی، شلیک تصادفی راکت زونی بود که به دلیل مشکلات فنی و شلیک‌های غیرعمد مشهور است. افزون بر این، این ناو اخیراً مهمات ناپایداری با پوسته‌ای نازک و بسیار قابل اشتعال دریافت کرده بود. به دلیل نیاز به انجام عملیات بمباران، این مهمات خطرناک بر روی عرشه پرواز قرار گرفته بودند، چرا که انبارهای مهمات از ظرفیت کامل خود پر شده بودند.
حرارت شدید ناشی از آتش‌سوزی باعث انفجار این مهمات شد و شرایط را به‌طور قابل توجهی تشدید کرد. مخازن سوخت پاره شده نیز مقدار زیادی سوخت جت را در سراسر عرشه پخش کردند که به سرعت گسترش پیدا کرد و موجب آتش‌سوزی دیگری بر روی هواپیماهای دیگر شد و انفجارهای بیشتری ایجاد کرد. همچنین، خدمه ناو با چالش‌های جدی برای کنترل آتش مواجه شدند؛ بسیاری از ملوانان تجربه کافی در اطفای حریق نداشتند و این مسئله گاهی مانع تلاش‌های آنان می‌شد. گرما و دود غلیظ نزدیک شدن به شعله‌ها را دشوار کرده و انفجارها خطرات بیشتری را ایجاد کرده بودند، در حالی که بسیاری از سیستم‌های اطفای حریق کشتی نیز از کار افتاده بودند.
آتش‌سوزی در نهایت پس از گذشت ساعت‌ها و با کمک ناوشکن‌های یواساس جورج کی. مکنزی (USS George K. Mackenzie) و یواساس روپرتوس (USS Rupertus) کنترل شد. این فاجعه به مجروح شدن ۱۶۱ ملوان و از دست رفتن جان ۱۳۴ نفر منجر شد که آن را به یکی از مرگبارترین حوادث تاریخ نیروی دریایی ایالات متحده تبدیل کرد.
پیامدهای فاجعه و تغییرات در نیروی دریایی
فاجعه ناو هواپیمابر USS Forrestal خسارات فراوانی به همراه داشته و منجر به انهدام ۲۱ فروند هواپیما و آسیب‌های جدی به بخش‌های وسیعی از عرشه پرواز و سازه کشتی شد. هزینه‌های تعمیرات این حادثه حدود ۷۲ میلیون دلار برآورد گردیده است.
این واقعه نیروی دریایی ایالات متحده را ناچار به بازبینی کامل رویه‌های ایمنی موجود کرد. در پی تحقیقات انجام شده، تغییرات قابل ملاحظه‌ای شامل بهبود روش‌های جابجایی مهمات، تجهیزات و تکنیک‌های مدرن اطفای حریق و ایجاد مدرسه آتش‌نشانی فریر (Farrier Firefighting School) در نورفولک ویرجینیا، به یاد رئیس گروهبان جرالد دبلیو. فریر که از اولین قربانیان این حادثه بود، به مرحله اجرا درآمد. این تغییرات همچنین شامل پروتکل‌های جدید برای حمل مهمات و سوخت به همراه بهبود در کنترل خسارت و آموزش‌های اطفای حریق بود که آسیب‌پذیری ناوهای هواپیمابر را به‌طور جدی مورد بررسی قرار داد.