ازسرگیری جنگ علیه ایران در پیچ‌وخم محاسبات واشنگتن و تل‌آویو
به گزارش ایلنا، رایزنی‌های اخیر دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو درباره احتمال حمله‌ای مشترک به ایران، هنوز به تصمیم قطعی منجر نشده است. در حالی که نخست‌وزیر اسرائیل به دنبال بررسی گزینه نظامی است، تردیدهای واشنگتن، ملاحظات انتخاباتی دو طرف و نگرانی از پیامدهای پاسخ ایران، ازسرگیری جنگ را با ابهام روبه‌رو کرده است. هم‌زمان، ارزیابی‌های محافل نظامی و امنیتی اسرائیل نشان می‌دهد که تکرار حملات هوایی گذشته لزوماً به نتیجه متفاوتی منجر نخواهد شد.
روزنامه الاخبار لبنان با اشاره به این شرایط نوشت که تصمیم درباره ازسرگیری جنگ علیه ایران، بیش از هر چیز به موضع آمریکا و توانایی دو طرف برای مهار پیامدهای پاسخ تهران و جلوگیری از گسترش درگیری در منطقه بستگی دارد.
اختلاف در واشنگتن بر سر حمله جدید
شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل در گزارشی به قلم باراک راوید اعلام کرد که نتانیاهو در گفت‌وگو با ترامپ، احتمال اجرای «عملیاتی مشترک و گسترده شامل اهداف نظامی و تأسیسات هسته‌ای» در ایران را بررسی کرده است. بر اساس این گزارش، نتانیاهو اقدامات ایران در حوزه هسته‌ای را دلیلی برای بررسی ازسرگیری حملات مطرح کرده و مقام‌های آمریکایی پس از این رایزنی‌ها به این برداشت رسیده‌اند که او خواهان انجام حمله پیش از انتخابات است.
با این حال، روایت نتانیاهو از این گفت‌وگوها متفاوت بوده است. بر اساس توضیحی که او به فرماندهان نهادهای امنیتی اسرائیل ارائه کرده، این ترامپ بوده که موضوع عملیات را مطرح کرده و از او پرسیده است آیا اسرائیل در آن مشارکت خواهد کرد یا خیر. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل نیز تلاش نتانیاهو برای متقاعد کردن رئیس‌جمهور آمریکا به ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات را رد کرده است. نتانیاهو هم در گفت‌وگو با رادیو ارتش اسرائیل گفته است که حمله در شرایط کنونی «برای ما مناسب نیست».
طبق گزارش راوید، ترامپ خواستار آماده‌سازی برای حمله شده، اما هنوز تعهدی قطعی نداده است. منابع مورد استناد این گزارش همچنین از تغییر موضع او و کاهش تمایلش به اقدام نظامی پس از حمایت اولیه از این گزینه خبر داده‌اند.
در کاخ سفید نیز درباره ادامه مسیر اختلاف‌نظر وجود دارد. در حالی که وزیر جنگ آمریکا و فرماندهی مرکزی این کشور ازسرگیری عملیات گسترده را تأیید می‌کنند، بیشتر مشاوران ترامپ ترجیح می‌دهند فعلا فشار اقتصادی بر ایران ادامه یابد.
یوسی یهوشواع، تحلیلگر نظامی، نیز گزارش داده است که دو طرف به تفاهمی رسیده‌اند که بر اساس آن، هرگونه ازسرگیری جنگ باید با مشارکت مشترک آمریکا و اسرائیل انجام شود و تصمیم درباره زمان آن در اختیار ترامپ باشد. این تفاهم هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده، اما با ارزیابی وب‌سایت عبری «وای‌نت» مبنی بر اینکه اسرائیل بدون موافقت آمریکا اقدام نخواهد کرد، همخوانی دارد.
تردیدهای نظامی درباره اثربخشی حمله
در کنار اختلاف‌های سیاسی، ضرورت نظامی حمله جدید نیز محل تردید است. نیر دفوری، خبرنگار نظامی شبکه ۱۲ اسرائیل، گزارش داده است که نهادهای اطلاعاتی این رژیم با وجود رصد آزمایش‌های موشکی بالستیک ایران، در هفته‌های آینده تغییر شرایطی را که حمله مشترک اسرائیل و آمریکا را توجیه کند، مشاهده نمی‌کنند. در این ارزیابی، روند بازسازی توان موشکی ایران «کند و جزئی» توصیف شده و احتمال داده شده است که آزمایش‌های موشکی تهران با هدف ارسال پیام بازدارندگی انجام شده باشند.
وب‌سایت وای‌نت نیز در گزارشی به قلم ایتامار آیشنر، به نقل از یک منبع اسرائیلی نوشت که تکرار الگوی حملات قبلی به ایران، نتیجه متفاوتی به همراه نخواهد داشت و دستیابی به نتیجه‌ای تازه مستلزم ورود زمینی نیروهای آمریکایی است. به گفته این منبع، تکرار همان شیوه حملات پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند پیامدهای سیاسی منفی برای ترامپ داشته باشد.
این ارزیابی‌ها در شرایطی مطرح می‌شوند که برخی تحلیلگران اسرائیلی بر توانایی ایران برای سازگاری با خسارت‌های واردشده و حفظ ابزارهای فشار، حتی بدون احیای کامل توانمندی‌های پیشین، تأکید دارند.
شای لوی، تحلیلگر، در مقاله‌ای در رسانه عبری «ماکو» نوشت که ایران در حال تغییر شیوه‌های هدف قرار دادن کشتیرانی، یافتن جایگزین برای سامانه‌های آسیب‌دیده و توزیع توانمندی‌های خود به شکلی است که نابودی آنها با یک حمله را دشوارتر می‌کند. به نوشته او، استفاده از ناظران مستقر در قایق‌های کوچک به‌جای سامانه‌های شناسایی، تغییر زمان‌بندی و ابزارهای حمله و بهره‌گیری از جبهه‌های دیگر برای افزایش هزینه رویارویی، به تهران امکان می‌دهد فشار بر آمریکا و متحدانش را ادامه دهد.
انتخابات اسرائیل؛ عامل بازدارنده یا زمینه‌ساز تشدید تنش؟
محاسبات انتخاباتی نیز از عوامل مؤثر بر تصمیم نتانیاهو درباره جنگ به شمار می‌رود. انتخابات اسرائیل قرار است حدود دو هفته دیگر برگزار شود و نگرانی از پیامدهای احتمالی پاسخ ایران، بر تصمیم‌گیری‌های امنیتی این رژیم سایه انداخته است.
بر اساس گزارش راوید، ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، در گفت‌وگو با دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، احتمال به تعویق افتادن انتخابات در پی پاسخ موشکی ایران را بررسی کرده است. همچنین این نگرانی مطرح شده که اگر حمله به ایران اقدامی سیاسی با هدف کمک به نتانیاهو تلقی شود، اعتماد عمومی به ارتش اسرائیل آسیب ببیند.
در مقابل، یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل، تأکید کرده است که تصمیم‌های نظامی بر اساس نیازهای امنیتی اتخاذ خواهند شد. کمیته انتخابات این رژیم نیز سناریوهای اضطراری، از جمله احتمال شلیک موشک در روز رأی‌گیری، را بررسی می‌کند.
با وجود این ملاحظات سیاسی و نظامی، احتمال تشدید تنش همچنان پابرجاست. در ارزیابی‌های اسرائیلی این نگرانی مطرح شده است که تهران تهدیدها و آمادگی‌های نظامی را مقدمه حمله‌ای قریب‌الوقوع تلقی کند و برای پیش‌دستی در برابر آن دست به اقدام بزند. به این ترتیب، هرچند هنوز تصمیمی قطعی برای ازسرگیری جنگ اعلام نشده، تداوم تهدیدها و آماده‌باش نظامی می‌تواند خود به عاملی برای افزایش خطر رویارویی تبدیل شود.