ایده ساخت «وراپام» از دل جنگ ۴۰ روزه متولد شد؛ فیلمبرداری تحت شرایط ویژه!
محمدرضا خردمندان، تهیه‌کننده فیلم کوتاه «وراپام»، در مصاحبه‌ای با خبرنگار مهر به بیان چگونگی شکل‌گیری ایده این اثر پرداخت و گفت: این ایده در طول جنگ ۴۰ روزه به ذهنم خطور کرد. بر اساس این مفهوم، طرح اولیه‌ای را نوشته بودم و در ادامه، این پروژه به همکاری با خانم چیت‌ساز انجامید.
وی در مورد دلایل انتخاب نازنین چیت‌ساز به عنوان کارگردان فیلم توضیح داد: پیش‌تر آثار کوتاه و مینیمالیستی خانم چیت‌ساز را مشاهده کرده بودم و به این نتیجه رسیدم که او توانایی خاصی در زمینه ایجاز دارد. به عنوان فردی که به سینماهای واقعاً کوتاه و بدون حاشیه‌گویی علاقه‌مندم، احساس می‌کردم او قابلیت اجرایی این نوع فیلم را دارد. پس از این، پیشنهاد سرمایه‌گذاری و پشتیبانی پروژه را با مرکز سوره در میان گذاشتم که با استقبال همراه شد و بدین ترتیب فیلم وارد مراحل ساخت گردید.
خردمندان در ادامه، به زمینه‌سازی داستان اشاره کرد و گفت: این فیلم بر اساس شنواده‌هایی که در جریان جنگ به گوش می‌رسید، شکل گرفت. به‌ویژه بر اساس یک اتفاق خاص که پیرامون یک کلانتری یا پاسگاه نظامی بود، که دارای موقعیتی متناقض و پراز تضاد بود و بر ویژگی‌های این حادثه تأثیر گذارده بود. همین امر در تصمیم‌گیری ما برای ساخت فیلم نقش مهمی ایفا کرد.
مشکلات فیلمبرداری در مقر نیروی انتظامی
خردمندان با اشاره به چالش‌های تولید در شرایط جنگی بیان کرد: فرآیند فیلمبرداری با مشکلات زیادی مواجه بود. لوکیشنی که برای کار انتخاب کرده بودیم، یک مکان واقعی و مقر نیروی انتظامی به شمار می‌توانست رفت و به‌راحتی مجوز فیلمبرداری از آنها دریافت نکنیم. به همین خاطر، در مسیر کسب مجوز و ورود به این محل با دشواری‌های متعددی مواجه بودیم.
وی در مورد واقعه شب فیلمبرداری توضیح داد: در شبی که در مقر نیروی انتظامی مشغول فیلمبرداری بودیم، دستوری صادر شد مبنی بر آماده‌باش و مراکز نظامی را مطلع کردند که باید محل را تخلیه کنند، چرا که احتمال حمله وجود داشت. مسئولان در مکان حاضر شدند و از ما خواستند که آنجا را ترک کنیم. من تمام تلاشم را کردم تا تاخیر در فیلمبرداری را به حداقل برسانم و بالاخره با قبول مسئولیت خودم باقی ماندم تا کار را به پایان برسانیم، در شرایطی که مشخص نبود پس از آن چه پیش خواهد آمد.
خردمندان به تحولات روز بعد اشاره کرد و گفت: صبح روز بعد، درگیری‌ها در جنوب آغاز شد. پس از آن، ورود به این مراکز به‌کلی ممنوع شد. اگر آن شب فیلمبرداری برگزار نمی‌شد، احتمالاً ساخت این فیلم به کل غیرممکن می‌شد.
نقش حمایت نهادهای فرهنگی در تولید فیلم کوتاه
خردمندان درباره مشارکت مرکز فیلم جوان سوره در تولید «وراپام» اظهار داشت: به نظر من، یکی از وظایف مهم مراکز فرهنگی و هنری، حمایت از آثاری است که به موضوع جنگ پرداخته‌اند. برخی موضوعات هستند که جلب همکاری بخش خصوصی برای تولید آثار مرتبط با آنها بسیار دشوار است. در این پروژه، همکاری بسیار مؤثری با ما و مرکز فیلم جوان سوره ایجاد شد و دوستان با هر کمکی که توانستند، در به سرانجام رساندن فیلم ما را یاری کردند.
کارگردان فیلم «ناتور دشت» درباره چالش‌های نمایش فیلم کوتاه و راه‌های افزایش جلب علاقه نسبت به آن، گفت: برای دیده شدن فیلم‌های کوتاه، به فرهنگ‌سازی نیاز است و فکر می‌کنم این روند در ایران در حال شکل‌گیری است. از شنیدن اینکه قرار است پیش از نمایش فیلم‌های بلند سینمایی، فرصت‌هایی برای نمایش فیلم کوتاه در سینماها فراهم شود، خوشحال هستم. باید از هر فرصتی برای نمایش این آثار استفاده کرد. تلویزیون و پلتفرم‌ها هم پایگاه‌های خوبی برای پخش فیلم‌های کوتاه به شمار می‌روند.
خردمندان همچنین درباره اصلی‌ترین مانع در شکل‌گیری دیده شدن این آثار مطرح کرد: اگر قرار باشد به طور خلاصه بگویم، یکی از مهم‌ترین عوامل عدم دیده شدن یک فیلم، ضعف خود اثر است. اگر فیلمی از کیفیت مطلوبی برخوردار باشد، دیر یا زود به مخاطب خود می‌رسد، دیده می‌شود و علاقه‌مندانش را پیدا می‌کند.
خردمندان همچنین توانمندی این فیلم برای برقراری ارتباط با مخاطبان خارج از ایران را مد نظر قرار داد و افزود: پیش‌بینی می‌کنم «وراپام» در سطح بین‌المللی موفق عمل کند. مخاطبانی که از مرزهای ایران فراتر می‌روند، کنجکاوند تا بدانند در داخل کشور و به ویژه در زمان جنگ چه بر مردم گذشته و چه اتفاقاتی افتاده است. تمایل دارم مخاطبان این وقایع را نه تنها از طریق رسانه‌های خبری، بلکه از منظر هنرمندان ایرانی مشاهده کنند. به نظر من، مخاطب بین‌المللی علاقه‌مند است بداند جنگ در جزئیات زندگی مردم چه تأثیری داشته است. آثاری از این نوع می‌توانند پاسخگوی این نیاز باشند.
فیلم کوتاه «وراپام» به کارگردانی نازنین چیت‌ساز در رقابت ملی چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران شرکت دارد. این فیلم داستان نوجوانی را روایت می‌کند که به دزدی یک دوچرخه متهم شده است.