آیا ریش به جذابیت مردان افزوده است؟

غزال زیاری- ممکن است برخی آقایان تصور کنند که بلند بودن ریش آن‌ها را جذاب‌تر جلوه می‌دهد، اما بسیاری از خانم‌ها لزوماً به این شکل فکر نمی‌کنند.

چارلز داروین، که چهره‌اش با ریشی انبوه در ذهن‌ها ماندگار شده، بر این باور بود که موی صورت مردان به‌نوعی مانند دم طاووس عمل می‌کند:«زینتی برای افزایش جذابیت و جلب توجه جنس مخالف». او هرچقدر که دانشمند موفقی بود، اما نظر او در این خصوص قابل نقد است.

آیا ریش و سبیل؛ عاملی برای افزایش جذابیت مردان هستند؟

در سال ۲۰۱۲، تحقیقی صورت گرفت که در آن از زنانی از دو گروه قومی مختلف، یعنی اروپایی‌های نیوزیلند و پلی‌نزیایی‌های ساموآ، خواسته شد تا جذابیت چهره‌های مردانه‌ای با ویژگی‌های یکسان را در دو حالت با ریش و بدون ریش ارزیابی کنند.

شگفت‌انگیز بود که هر دو گروه زنان چهره‌های بدون ریش را جذاب‌تر دانسته و یافته‌های این تحقیق نظریه داروین مبنی بر اینکه ریش به خاطر ترجیح زنان دستخوش تغییر شده است، به چالش کشید.

محققان پژوهش‌های دیگری نیز در مورد جذابیت جنسی موی صورت مردان به انجام رسانده‌اند و نتایج به قدری متناقض بوده که در نهایت نتوانسته‌اند به یک نتیجه‌گیری مشخص دست یابند.

برخی از زنان چهره‌های کاملاً اصلاح‌کرده را ترجیح می‌دهند در حالی که دیگران به ته ریش یا ریش کامل مردان علاقه بیشتری دارند. محققان امید داشتند که درباره ارتباط ریش با جذابیت جنسی به نتیجه دقیق‌تری برسند و این موضوع نشان می‌دهد که ممکن است ریش به علت‌هایی کاملاً متفاوت تکامل یافته باشد و دلیل آن صرفاً افزایش جذابیت مردان نباشد.

ریش و کسب موقعیت در میان افراد

در تحقیقی که در میان زنان نیوزیلند-ساموآ انجام شد، اگرچه ریش به‌طور مستقیم جذابیت مردان را افزایش نمی‌دهد، اما اثرات دیگری از خود به جای می‌گذارد. در هر دو فرهنگ، چه زنان و چه مردان، مردان دارای ریش را مسن‌تر و با جایگاه اجتماعی بالاتری نسبت به همان مردان در حالت بدون ریش ارزیابی نمودند.

آن‌ها همچنین دریافتند که مردان ریش‌دار با چهره‌ای عصبانی، تهاجمی‌تر از مردان عصبانی بدون ریش به نظر می‌رسند. دکتر دیوید پوتس، استاد انسان‌شناسی و روان‌شناسی در دانشگاه پنسیلوانیا در این باره توضیح داد: «عملکرد موی صورت احتمالاً بدین منظور است که اندازه ظاهری قسمت پایین صورت و فک را بزرگ‌تر نشان دهد، تا مردان را در نگاه دیگران ترسناک‌تر کند و بلوغ جنسی و قدرت ناشی از آن را برجسته سازد.»

به همین علت، او به این نکته اشاره کرد که شاید ریش به مردان این امکان را می‌دهد که موقعیت اجتماعی بهتری بین دیگر مردان کسب کنند؛ این موضوع به نیاکان ما کمک می‌کرد که جفت‌های بیشتری را جذب کنند و در نتیجه فرزندان بیشتری داشته باشند.

از سوی دیگر، این امکان وجود دارد که ریش در رقابت‌های مدرن میان مردان نیز نقشی ایفا کند. تحقیقاتی که بین سال‌های ۱۸۴۲ تا ۱۹۷۱ میلادی بر روی مد و ظاهر موی صورت در بریتانیا انجام شد، نشان داد که ریش وقتی افزایش می‌یابد که نسبت مردان مجرد به زنان بیشتر باشد؛ یعنی زمانی که مردان بیشتری برای به دست آوردن تعداد کمتری از زنان با هم رقابت می‌کنند.

ریش به عنوان یک زره

داروین هنگامی که از تفکر درباره ریش مردان رهایی یافت، مدتی در مطالعه موی گردن در گونه‌های مختلف جانوری مانند شیر، گوزن‌های نر و سیاه‌گوش پرداخت و به این نتیجه رسید که احتمالاً این موها به عنوان محافظ فیزیکی برای حفاظت از ناحیه آسیب‌پذیر گردن در مبارزات میان رقبا تکامل یافته‌اند.

سپس این سوال مطرح می‌شود که آیا این موضوع در مورد ریش انسان‌ها نیز صدق می‌کند؟ گروهی از محققان به‌منظور آزمودن این فرضیه مدلی طراحی کردند که عملکرد صورت انسان را شبیه‌سازی می‌کرد. یکی از آن‌ها توضیح داد: «ما نمی‌توانستیم به صورت مردان ریشو و بی‌ریش اطرافمان ضربه بزنیم و سپس نتایج را ارزیابی کنیم.»

بنابراین، آن‌ها برای مدل‌سازی استخوان فک، از کامپوزیت اپوکسی فیبر که از نظر استحکام فیزیکی مشابهت با استخوان دارد، بهره‌برداری کردند و برای شبیه‌سازی پوست صورت با ریش و بدون ریش، از پوست گوسفند اصلاح‌شده و پوست پشمی گوسفند استفاده کردند و در نهایت، وزنه‌هایی به سمت این مدل‌ها پرتاب کرده و نیروی ضربه را اندازه‌گیری کردند.

نیروی ضربه بر روی مدل پوست اصلاح‌شده، ۱۶ درصد بیشتر از مدل پوست ریش‌دار بوده که نشان‌دهنده این است که ریش انسان ممکن است به عنوان یک نوع زره برای حفاظت از صورت عمل کند و به طور محدود از فک دچار شکستگی محافظت کند.

زمانی که به اثر احتمالی یک ضربه به صورت فکر کنید، این ایده که ریش همانند یک بالش محافظ عمل می‌کند، توجیه‌پذیر به نظر می‌رسد. پوتس اشاره کرد: «طبق تصور، شکستگی فک در دورانی که ابزاری مانند نی برای تغذیه آسان وجود نداشت، یک مسئله دردناک و فاجعه‌آمیز بوده است. اکنون نیز، حملات فیزیکی با مشت یا برخورد اشیاء سخت، یکی از علل عمده شکستگی فک محسوب می‌شود و پس از تصادفات رانندگی، در رتبه دوم قرار دارد.» اگرچه استخوان‌های فک در مردان نسبت به زنان، ضخیم‌تر و مقاوم‌تر هستند، اما مردان در تمامی جوامع به‌طور معناداری بیشتر از شکستگی فک رنج می‌برند.

تحقیقی که در سال ۲۰۱۸ صورت گرفت و از داده‌های مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی (UFC) بهره برد، نشان داد که ریش‌ها مانع از ناک‌اوت شدن نمی‌شوند و تأثیری در بهبود توانایی مبارزه واقعی نداشته‌اند. برخی از دانشمندان بر این باورند که ریش در مبارزات تن‌به‌تن می‌تواند به عنوان یک نقطه ضعف محسوب شود؛ زیرا حریفان می‌توانند به آن چنگ بزنند.

سخن پایانی

پوتس در نهایت به این نتیجه می‌رسد که ریش احتمالاً در کسب اعتبار و موقعیت در بین مردان مؤثر بوده و فرضیه ریش به عنوان زره هنوز نیازمند بحث و تحقیق بیشتر است. او ادامه می‌دهد: «شاید ریش تا حدی برای جذب زنان مفید باشد، اما در مقایسه با تأثیر قابل توجه و مداوم آن بر درک تسلط و قدرت، تأثیر موی صورت بر جذابیت برای زنان، نسبتاً کمتر است و در جوامع مختلف و در طول زمان ثبات کمتری از خود نشان می‌دهد.»

بنابراین اگر شما هم فکر می‌کنید که مردان با ریش، ظاهری جذاب‌تر نسبت به مردان بدون ریش دارند، بدانید که این مسأله کاملاً به سلیقه و ترجیح شخصی افراد بستگی دارد.

منبع: popsci