پدیده خواب‌آلودگی هنگام رانندگی یک خطر جدی به شمار می‌رود و عامل بسیاری از تصادفات مرگبار است که هر ساله جان هزاران نفر را می‌گیرد. رانندگی در مسیرهای یکنواخت و تاریک برای مدت زمان طولانی، به بروز پدیده‌ای به نام هیپنوتیزم بزرگراه منجر می‌شود که در آن تمرکز راننده کاهش یافته و حس بی‌حالی در او ایجاد می‌شود. مسئولان چینی برای مبارزه با این مشکل، رویکردی نوین و در عین حال بحث‌برانگیز را انتخاب کرده‌اند.
استفاده از لیزرهای رنگی؛ راه‌حلی تازه از چین برای رفع خواب‌آلودگی رانندگان
مقامات چینی در بخشی از بزرگراه تقریباً 1600 کیلومتری چینگ‌دائو-یینچوان، سیستم‌های لیزری قدرتمندی را راه‌اندازی کرده‌اند. این سیستم‌ها در شب، رشته‌هایی از نورهای رنگارنگ و خیره‌کننده را به آسمان و بالای خودروها می‌افکنند. هدف این نمایش نوری، ایجاد اختلال حسی جدی است که با به هم زدن تاریکی یکنواخت جاده، مغز خسته رانندگان را تحریک کرده و به آن‌ها کمک می‌کند تا دوباره تمرکز خود را بازیابند و از خواب رفتن پشت فرمان جلوگیری به عمل آورند.
مهندسان اطمینان پیدا کرده‌اند که این لیزرها به نحوی نصب شده‌اند که هیچ خطری برای رانندگان به وجود نیاورند. به جای تاباندن مستقیم پرتوها به شیشه‌هایی که رانندگان را احاطه کرده‌اند، پروژکتورها بر روی سکوهای فولادی موجود گذاشته شده و پرتوها به سمت آسمان هدایت می‌شوند. این تکنیک، یک نمایش نوری جذاب در بالای سر خودروها فراهم می‌آورد. لیزرها در حال حاضر تنها در نقاط پرخطر مانند مسیرهای طولانی و مستقیم که رانندگان بیشتر در معرض حواس‌پرتی یا تصادف قرار دارند، به کار گرفته شده و به صورت متناوب روشن و خاموش می‌شوند تا جلوه بصری خود را حفظ کرده و از عادت کردن رانندگان به آن‌ها جلوگیری کنند.
آیا این لیزرها واقعاً در مهار خواب‌آلودگی مؤثر هستند؟
با وجود ظاهر جذاب و آینده‌نگر این بزرگراه‌های نئونی، کارشناسان ایمنی ترافیک هنوز در مورد کارآیی واقعی این لیزرها در نجات جان رانندگان تردید دارند. فقدان داده‌های عینی و تجربی درباره تأثیر این طرح بر کاهش تصادفات، یکی از بزرگ‌ترین معایب آن به شمار می‌رود. هنوز هیچ تحقیق مستقلی که بتواند نشان دهد این لیزرها تعداد تصادفات شبانه را کاهش می‌دهند، ارائه نشده است.
یکی از عمده‌ترین انتقادات در این زمینه این است که این لیزرها ممکن است خود خطر جدیدی به وجود آورند: یعنی حواس‌پرتی رانندگان. راننده‌ای که دچار خستگی و سردرگمی است، ممکن است با مشاهده ناگهانی نورهای خیره‌کننده دچار اضطراب شده و به جای اینکه بر جاده تمرکز کند، نگاهش به سمت آسمان خیره بماند. همچنین کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز نگرانی‌هایی درباره خطرات بالقوه برای رانندگان دارای مشکلات بینایی مانند آستیگماتیسم و صرع و همچنین حواس‌پرتی عمومی ناشی از این لیزرها مطرح کرده‌اند. تا زمانی که تحقیقات جامع و قانع‌کننده‌ای نشان‌دهنده کاهش شمار تصادفات مرگبار باشند، این پروژه در مرز باریک میان ابتکار و یک اقدام بی‌احتیاط باقی مانده است.