تیغ فقر بر گلوی مردم ایران
محمدصادق جنان صفت – تازه‌ترین آمار ارائه‌شده از سوی صندوق بین‌المللی پول -که از آمارهای تولیدشده درون ایران به‌دست می‌آید- نشان می‌دهد در ادامه روند فزاینده فقیرشدن ایرانیان، بازهم شمار قابل‌اعتنایی از شهروندان به چاه سیاه فقر می‌افتند. از سوی دیگر پژوهش‌های کارشناسانه و نیز تجربه نشان می‌دهد شهروندانی که به چاه فقر می‌افتند، به سختی از این وضعیت بیرون می‌آیند و گروه‌هایی از فقرا تا ایستگاه آخر زندگی در این چاه گرفتار می‌مانند.
با توجه به اینکه فقر از سیاه‌ترین و غم‌انگیز‌ترین پدیده‌های جامعه بشری است، مدیران اداره‌کننده کشورها همه نیروی فکری و مادی کشور و نیز امکانات جهانی را به‌کار می‌گیرند که از رشد فقر جلوگیری کرده و به کلیت جامعه اطمینان دهند هراس نداشته باشند که در تله فقر گرفتار شوند. با این همه اما شماری از جامعه‌های انسانی دهه‌های درازی است در فقر به‌سر می‌برند و نیز در درون این کشورها نیز گروه‌هایی از مردم هرگز از این دیو نفرت‌انگیز رها نمی‌شوند.
واقعیت تلخ این است که ایرانیان از سال1397 به این‌سو و با اعمال رژیم تحریم‌های اقتصادی از سوی آمریکا، غرب و دیگر کشورها با شتاب به‌سوی فقیر‌تر‌شدن پیش رفته‌اند. رشدهای منفی و پایین در همه سال‌های1397 به این‌سو که با شتاب گرفتن نرخ تورم همراه بوده، ایرانیان را هرسال در موقعیت بدتری از نظر فقر درآمدی قرار داده است. رییس سازمان بهزیستی آخرین روزهای بهمن سال گذشته گفته تا سال۱۳۹۷ به مدت ۱۰سال نرخ فقر ۲۰درصد بود و در سال۹۸ به ۳۰درصد رسید که در۱۴۰۳ به ۴۰درصد رسید و تحلیل‌ها می‌گوید امکان اینکه ۱۰درصد دیگر اضافه شود، وجود دارد و با پدیده عمومی‌شدن فقر مواجهیم یعنی الان جمعیت فقیر مطلق به دوبرابر افزایش یافته و این یعنی ۱۶میلیون‌نفر فقیر به ۳۴میلیون نفر رسیده و ۴۰درصد زیر خط فقر مطلق داریم.
بدون چون و چرا باید قبول کرد دلیل اصلی رشد شتابان فقر در میان ایرانیان، تحریم‌های اقتصادی و وضعیت تنش‌آمیز با قدرت نخست جهان در سال‌های گذشته است. تحریم‌ها راه ورود سرمایه خارجی به‌کشور را بسته و با کاهش رشد اقتصادی قدرت سرمایه‌گذاری نیز در سراشیبی افتاده است. ایرانیان بردبار و مداراجو نیز در این سال‌ها بیشتر و بیشتر دنبال درآمد آبرومندانه بوده و هستند اما دریغ از فرصت‌های تازه شغل آبرومند. این رشد فقر در میان ایرانیان در حالی رخ داده که کشورهای همسایه -پیش از جنگ خاورمیانه- و نیز شمار قابل‌اعتنایی در همین مدت با رشدهای بالا توانسته‌اند از شمار فقرای خود بکاهند.
تجربه نشان می‌دهد کشوری که شهروندانش روزبه‌روز فقیر‌تر می‌شوند و از حجم طبقه متوسط آن کاسته می‌شود، ممکن است هرگز سر بلند نکند. ایران ارجمند و عزیز شوربختانه در موقعیت تاریکی قرار دارد و بیم آن می‌رود با ادامه تخاصم با غرب و آمریکا حتی با داشتن منابع قابل‌توجه نفت و گاز در زمره کشورهای فقیر باقی بماند. دشنه‌ای که به‌دلیل وجود شرایط جنگی در قلب مردم ایران نشسته، باید با سازگاری و صلح بیرون کشیده شود.