سرقت برق توسط ماینرهای غیرقانونی؛ از تأثیر بر شبکه برق تا بار اقتصادی چندین میلیارد دلاری بر کشور
ساعت 24 - شناسایی ۴۵ مزرعه استخراج غیرمجاز ارز دیجیتال در استان تهران و برآورد مصرف سالانه ۸.۴۶ میلیارد کیلووات‌ساعت برق توسط دستگاه‌های استخراج رمزارز در کشور، اهمیت تلاش برای مقابله با فعالیت‌های غیرقانونی ماینرها را بار دیگر نمایان ساخته است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - استخراج ارز دیجیتال با بهره‌گیری از دستگاه‌های ماینر به‌دلیل مصرف بالای برق و عملکرد مداوم تجهیزات، به یکی از حوزه‌های مهم در زمینه مدیریت انرژی تبدیل شده است. در این راستا، فعالیت مزارع استخراج غیرمجاز و استفاده غیرقانونی از شبکه برق نه‌تنها هزینه‌هایی بر روی دوش منابع عمومی می‌گذارد، بلکه می‌تواند مانع از مدیریت بار شبکه و تأمین برق پایدار برای دیگر مشترکان گردد.
در همین راستا، محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، طی گفت‌وگویی با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، از شناسایی چندین مزرعه استخراج غیرمجاز رمزارز خبر داد که در کارگاه‌ها و مراکز صنعتی متروکه فعالیت می‌کردند. او اضافه کرد: برق این واحدها به‌طور کامل قطع شده و پرونده آن‌ها برای بررسی به مراجع قضایی ارجاع شده است.
وی در ادامه به آخرین آمار کشف و جمع‌آوری دستگاه‌های استخراج غیرمجاز رمزارز در استان تهران اشاره کرد و تصریح نمود: از آغاز سال جاری، ۴۵ مزرعه با ۸۸۱ دستگاه ماینر غیرقانونی شناسایی و جمع‌آوری شده است.
محمودی خاطرنشان کرد: با جمع‌آوری این دستگاه‌ها، از هدررفت بیش از ۲ میلیون و ۱۵۶ هزار کیلووات ساعت انرژی در هر ماه جلوگیری شده است که به‌میزان مصرف برق ماهیانه ۷۱۸۹ خانواده در فصل گرم سال معادل است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران تأکید کرد: دست‌اندرکاران باید به مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز و جلوگیری از مصرف غیرقانونی برق بپردازند که این اقدام از مؤثرترین روش‌ها در مدیریت بار شبکه و تأمین برق پایدار برای سایر مشترکان تلقی می‌شود.
طبق این آمار، جمع‌آوری تجهیزات غیرمجاز قابلیت کاهش بار مصرفی شبکه را دارد. با این وجود، تأثیر واقعی این اقدامات باید از طریق بررسی مصرف تجهیزات پیش و پس از جمع‌آوری و ارزیابی وضعیت شبکه در مناطق مربوطه مشخص گردد.
سهم استخراج غیرمجاز رمزارز از کمبود برق کشور چقدر است؟
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در جدیدترین گزارش راهبردی خود با عنوان «برآورد تأثیر استخراج رمزارز‌ها بر مصرف برق کشور» به تحلیل سهم و اثرگذاری استخراج غیرمجاز دارایی‌های دیجیتال بر بحران ناترازی شبکه برق پرداخت.
براساس یافته‌های این مطالعه علمی و مقایسه‌ای، توان مصرفی تجهیزات استخراج رمزارز در کشور تا ۱۲۰۰ مگاوات تخمین زده شده که سالانه به رقمی بالغ بر ۸.۴۶ میلیارد کیلووات ساعت انرژی الکتریکی اختصاص می‌یابد.
تخمینی از سهم ایران از نرخ هش شبکه جهانی و بررسی تغییرات بار پایه در زمان کاهش ترافیک اینترنت نشان می‌دهد که استخراج غیرمجاز هرچند نمی‌تواند دلیل اصلی ناترازی برق باشد، اما در ماه‌های گرم سال، ۱۴ درصد از کل کسری انرژی ماهانه برق کشور، معادل مصرف سالانه حدود ۲.۵ میلیون خانوار، را بر عهده دارد. این مسئله هزینه‌ای معادل ۱.۵ میلیارد دلار به دوش دولت و نیروگاه‌ها به‌واسطه سوخت مایع و گاز وارد می‌کند.
این داده‌ها نشان می‌دهد که استخراج غیرمجاز رمزارز می‌تواند به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر بر ناترازی، فشاری بر شبکه برق ایجاد کند. فعالیت پیوسته تعداد زیادی از دستگاه‌های ماینر، به‌ویژه در ساعات اوج مصرف، ضرورت تشخیص و مدیریت این بار را بالا می‌برد.
از دیدگاه فنی، فعالیت مزارع استخراج غیرمجاز در صورتی‌که بار بیش از ظرفیت مجاز انشعاب یا تجهیزات محلی ایجاد کند، می‌تواند منجر به اضافه‌بار ترانسفورماتورها و کابل‌ها، افزایش تلفات و بروز اختلال در تأمین برق سایر مشترکان شود.
از سوی دیگر، مصرف غیررسمی یا غیرقانونی برق، برنامه‌ریزی مؤثر برای مدیریت بار را با مشکل مواجه می‌کند. در شرایطی که شبکه به دلیل محدودیت تولید و افزایش تقاضا تحت فشار است، شناسایی این مصارف می‌تواند در تصمیم‌گیری بهتر برای توزیع انرژی موثر باشد.
در بُعد اقتصادی نیز، تأمین برق مصرفی ماینرها از مجاری غیرقانونی می‌تواند بار مالی بر منابع عمومی تحمیل کند.
کارشناسان انرژی بر این باورند که مبارزه با استخراج غیرمجاز رمزارز باید بر شناسایی دقیق منشأ مصرف، پایش الگوهای غیرمرسوم بار، بازرسی میدانی و مستندسازی تخلفات تاکید داشته باشد.
در این زمینه، بهره‌گیری از داده‌های کنتور‌های هوشمند، بررسی سابقه مصرف و بازرسی از مراکز مشکوک می‌تواند در شناسایی سریع‌تر مزارع غیرمجاز مؤثر باشد. البته مصرف بالا به‌تنهایی نمی‌تواند دلیلی قطعی برای وقوع تخلف باشد و احراز تخلفات باید با بررسی فنی و مستندات معتبر انجام گیرد.
همچنین، ارزیابی عملکرد نهادهای مسئول نباید صرفاً به تعداد مزارع و تجهیزات کشف‌شده محدود شود؛ بلکه باید به میزان کاهش واقعی مصرف، جلوگیری از تکرار تخلفات و استمرار نتایج پس از جمع‌آوری دستگاه‌ها نیز توجه شود.
از سوی دیگر، مبارزه با ماینرهای غیرقانونی به‌تنهایی قادر به حل مشکل ناترازی برق نخواهد بود و باید در کنار اقداماتی نظیر افزایش بهره‌وری، مدیریت مصرف، توسعه ظرفیت تولید و بهبود زیرساخت‌های شبکه پیگیری شود.
در همین راستا، محمود محمودی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران، طی گفت‌وگویی با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، از شناسایی چندین مزرعه استخراج غیرمجاز رمزارز خبر داد که در کارگاه‌ها و مراکز صنعتی متروکه فعالیت می‌کردند. او اضافه کرد: برق این واحدها به‌طور کامل قطع شده و پرونده آن‌ها برای بررسی به مراجع قضایی ارجاع شده است.
وی در ادامه به آخرین آمار کشف و جمع‌آوری دستگاه‌های استخراج غیرمجاز رمزارز در استان تهران اشاره کرد و تصریح نمود: از آغاز سال جاری، ۴۵ مزرعه با ۸۸۱ دستگاه ماینر غیرقانونی شناسایی و جمع‌آوری شده است.
محمودی خاطرنشان کرد: با جمع‌آوری این دستگاه‌ها، از هدررفت بیش از ۲ میلیون و ۱۵۶ هزار کیلووات ساعت انرژی در هر ماه جلوگیری شده است که به‌میزان مصرف برق ماهیانه ۷۱۸۹ خانواده در فصل گرم سال معادل است.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران تأکید کرد: دست‌اندرکاران باید به مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز و جلوگیری از مصرف غیرقانونی برق بپردازند که این اقدام از مؤثرترین روش‌ها در مدیریت بار شبکه و تأمین برق پایدار برای سایر مشترکان تلقی می‌شود.
طبق این آمار، جمع‌آوری تجهیزات غیرمجاز قابلیت کاهش بار مصرفی شبکه را دارد. با این وجود، تأثیر واقعی این اقدامات باید از طریق بررسی مصرف تجهیزات پیش و پس از جمع‌آوری و ارزیابی وضعیت شبکه در مناطق مربوطه مشخص گردد.
سهم استخراج غیرمجاز رمزارز از کمبود برق کشور چقدر است؟
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در جدیدترین گزارش راهبردی خود با عنوان «برآورد تأثیر استخراج رمزارز‌ها بر مصرف برق کشور» به تحلیل سهم و اثرگذاری استخراج غیرمجاز دارایی‌های دیجیتال بر بحران ناترازی شبکه برق پرداخت.
براساس یافته‌های این مطالعه علمی و مقایسه‌ای، توان مصرفی تجهیزات استخراج رمزارز در کشور تا ۱۲۰۰ مگاوات تخمین زده شده که سالانه به رقمی بالغ بر ۸.۴۶ میلیارد کیلووات ساعت انرژی الکتریکی اختصاص می‌یابد.
تخمینی از سهم ایران از نرخ هش شبکه جهانی و بررسی تغییرات بار پایه در زمان کاهش ترافیک اینترنت نشان می‌دهد که استخراج غیرمجاز هرچند نمی‌تواند دلیل اصلی ناترازی برق باشد، اما در ماه‌های گرم سال، ۱۴ درصد از کل کسری انرژی ماهانه برق کشور، معادل مصرف سالانه حدود ۲.۵ میلیون خانوار، را بر عهده دارد. این مسئله هزینه‌ای معادل ۱.۵ میلیارد دلار به دوش دولت و نیروگاه‌ها به‌واسطه سوخت مایع و گاز وارد می‌کند.
این داده‌ها نشان می‌دهد که استخراج غیرمجاز رمزارز می‌تواند به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر بر ناترازی، فشاری بر شبکه برق ایجاد کند. فعالیت پیوسته تعداد زیادی از دستگاه‌های ماینر، به‌ویژه در ساعات اوج مصرف، ضرورت تشخیص و مدیریت این بار را بالا می‌برد.
از دیدگاه فنی، فعالیت مزارع استخراج غیرمجاز در صورتی‌که بار بیش از ظرفیت مجاز انشعاب یا تجهیزات محلی ایجاد کند، می‌تواند منجر به اضافه‌بار ترانسفورماتورها و کابل‌ها، افزایش تلفات و بروز اختلال در تأمین برق سایر مشترکان شود.
از سوی دیگر، مصرف غیررسمی یا غیرقانونی برق، برنامه‌ریزی مؤثر برای مدیریت بار را با مشکل مواجه می‌کند. در شرایطی که شبکه به دلیل محدودیت تولید و افزایش تقاضا تحت فشار است، شناسایی این مصارف می‌تواند در تصمیم‌گیری بهتر برای توزیع انرژی موثر باشد.
در بُعد اقتصادی نیز، تأمین برق مصرفی ماینرها از مجاری غیرقانونی می‌تواند بار مالی بر منابع عمومی تحمیل کند.
کارشناسان انرژی بر این باورند که مبارزه با استخراج غیرمجاز رمزارز باید بر شناسایی دقیق منشأ مصرف، پایش الگوهای غیرمرسوم بار، بازرسی میدانی و مستندسازی تخلفات تاکید داشته باشد.
در این زمینه، بهره‌گیری از داده‌های کنتور‌های هوشمند، بررسی سابقه مصرف و بازرسی از مراکز مشکوک می‌تواند در شناسایی سریع‌تر مزارع غیرمجاز مؤثر باشد. البته مصرف بالا به‌تنهایی نمی‌تواند دلیلی قطعی برای وقوع تخلف باشد و احراز تخلفات باید با بررسی فنی و مستندات معتبر انجام گیرد.
همچنین، ارزیابی عملکرد نهادهای مسئول نباید صرفاً به تعداد مزارع و تجهیزات کشف‌شده محدود شود؛ بلکه باید به میزان کاهش واقعی مصرف، جلوگیری از تکرار تخلفات و استمرار نتایج پس از جمع‌آوری دستگاه‌ها نیز توجه شود.
از سوی دیگر، مبارزه با ماینرهای غیرقانونی به‌تنهایی قادر به حل مشکل ناترازی برق نخواهد بود و باید در کنار اقداماتی نظیر افزایش بهره‌وری، مدیریت مصرف، توسعه ظرفیت تولید و بهبود زیرساخت‌های شبکه پیگیری شود.