ایران، دومین تولیدکننده خرما در دنیا/ چالش‌های صادرات در مسیر رفع تعهدات ارزی
طبق گزارش ایسنا، پیام باقری، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران - در سومین بزرگداشت روز ملی خرمای ایران، به ظرفیت‌های گسترده صنعت خرما در کشور اشاره کرد و اظهار داشت: این صنعت به عنوان یکی از ارکان راهبردی اقتصاد ایران شناخته می‌شود که نه تنها از لحاظ فرهنگی و آیینی مهم است، بلکه در اشتغال، معیشت و فعالیت‌های اقتصادی استان‌های تولیدکننده نیز نقشی کلیدی ایفا می‌کند.
وی افزود: در خلال بازدیدها و حضورش در اتاق‌های بازرگانی استان‌های خوزستان، بوشهر، کرمان، فارس، سیستان و بلوچستان و هرمزگان، پی برد که صنعت خرما دارای زنجیره‌ای وسیع است و تأثیر قابل توجهی در زندگی و معیشت مردم دارد؛ این ظرفیت حتی به حدی است که بخش خصوصی نیز آن طور که باید به آن اهمیت نداده است. با وجود مشکل‌های متعدد اقتصادی مانند محدودیت‌های قانونی، بخش خصوصی باید توجه بیشتری به محصولات کلیدی و استراتژیک که می‌توانند در بازار جهانی به نمایندگی از ایران فعال باشند، معطوف کند.
نایب‌رئیس اتاق ایران اظهار داشت: در این راستا، تلاش‌های بسیاری برای برطرف‌سازی چالش‌های این صنعت انجام شده، ولی حل مسائل اقتصادی در وضعیت کنونی نیازمند هم‌افزایی و هماهنگی میان دستگاه‌ها و نهادهای گوناگون است.
وی همچنین همکاری اتاق بازرگانی با پلیس امنیت اقتصادی را مورد توجه قرار داد و گفت: یکی از اقداماتی که در این دوره انجام شده، برقراری ارتباط مستمر و سیستم‌مند با پلیس امنیت اقتصادی است. هدف از این همکاری استفاده از ظرفیت‌های موجود برای انجام اقدامات مثبت و پیشگیری و کمک به حل مشکلات فعالان اقتصادی است.
لزوم افزایش سهم ایران در بازار جهانی خرما
باقری با تأکید بر جایگاه ایران در عرصه تولید جهانی خرما افزود: ایران به عنوان دومین تولیدکننده خرما در جهان شناخته می‌شود، اما باید ارزیابی کنیم که در حوزه صادرات چه وضعیتی داریم، سهم ما از بازار جهانی چه میزان است و برای افزایش این سهم چه اقدامات لازم است انجام دهیم.
وی با بیان اینکه رقبا جدیدی به بازار جهانی خرما وارد شده‌اند، ادامه داد: اولین و اساسی‌ترین گام برای تقویت جایگاه ایران در این عرصه، افزایش قدرت رقابت‌پذیری فعالان اقتصادی در صنعت خرماست. تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی باید قادر باشند با توان بالا در برابر رقبا داخلی و بین‌المللی فعالیت کنند.
نایب‌رئیس اتاق ایران، کاهش هزینه‌های تولید، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، توسعه حمایت‌های مؤثر و کاهش بروکراسی اداری را از جمله عوامل کلیدی برای افزایش قابلیت رقابت در صنعت خرما برشمرد و تأکید کرد: مقررات و فرآیندهای اداری نباید برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایجاد محدودیت کنند. اتاق ایران و اتاق‌های بازرگانی در سراسر کشور نیز باید نقش فعالتری در تقویت توان رقابتی فعالان این حوزه و کامل کردن زنجیره تولید و صادرات ایفا نمایند.
ضعف در بخش صنایع تبدیلی و بسته‌بندی در زنجیره ارزش خرما
باقری یکی از نقاط ضعف در صنعت خرمای کشور را ناکارآمدی زنجیره ارزش این محصول عنوان کرد و گفت: در جلسات متعدد با فعالان این حوزه مشخص شده است که علیرغم تولید بالای خرما، در زمینه صنایع تبدیلی، تکمیلی و بسته‌بندی پیشرفت متناسبی نداشته‌ایم. حتی در بخش صادرات هم بسیاری از ظرفیت‌های مربوط به تکمیل فرآیندهای زنجیره ارزش به نحو مناسبی استفاده نشده و محصولات صادراتی می‌توانند با فرآوری و تکمیل بهتر به بازارهای هدف عرضه شوند.
نایب‌رئیس اتاق ایران به ضرورت حضور قوی‌تر خرماهای ایرانی در زنجیره ارزش جهانی اشاره کرد و گفت: دستیابی این محصول راهبردی به زنجیره ارزش جهانی یک هدف بلندپروازانه اما قابل دستیابی است. کشوری با این همه تنوع در تولید خرما، دومین تولیدکننده جهانی و ظرفیت‌های گسترده در زمینه اشتغال و معیشت می‌تواند سهم بیشتری از ارزش افزوده و بازارهای بین‌المللی کسب کند.
رفع تعهد ارزی؛ مانعی برای توسعه صادرات
باقری در بخش دیگری از صحبت‌هایش، رفع تعهد ارزی را چالش بزرگی برای صادرکنندگان خرما دانست و بیان کرد: پیش‌تر پیشنهاداتی برای تسهیل این فرآیند ارائه شده که یکی از آنها خارج کردن برخی محصولات، از جمله خرما، از الزامات رفع تعهد ارزی بوده است.
وی به تفاوت‌های موجود در ماهیت صادرات در بخش‌های مختلف اقتصادی اشاره کرد و گفت: برخی حوزه‌ها مانند کشاورزی، فعالیت‌های دانش‌بنیان و خدمات فنی و مهندسی عمدتاً بر اساس ظرفیت‌ها و توانمندی‌های خود ایجاد ارزش می‌کنند و بهره‌مندی چندانی از یارانه‌ها و حمایت‌های ارزی ندارند. به همین دلیل در تدوین مقررات ارزی، ویژگی‌ها و شرایط این بخش‌ها باید مدنظر قرار گیرد.
نایب‌رئیس اتاق ایران تأکید کرد: ارزهای حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور بازمی‌گردند و صادرکنندگان برای تأمین هزینه‌های تولید، نیروی کار و سایر هزینه‌های اقتصادی خود به منابع مالی نیاز دارند و بدیهی است که ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی برگشت خواهد کرد. با این حال، پیچیدگی‌ها و الزامات مربوط به رفع تعهد ارزی مشکلاتی برای تولیدکنندگان به وجود می‌آورد که بعضی از آنها را از ورود به عرصه صادرات منصرف می‌کند.
باقری با اشاره به عواقب این محدودیت‌ها هشدار داد: چنین شرایطی می‌تواند به بروز مشکلات جدیدی همچون استفاده از کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای و یک‌بار مصرف بیانجامد و معضلات دیگری برای اقتصاد کشور ایجاد کند. تولیدکننده باید برای ورود به بازارهای صادراتی دارای انگیزه و اطمینان باشد. این نیازمند حمایت از فعالان اقتصادی، تسهیل در مقررات و فراهم کردن شرایطی است که صادرات را به فعالیتی معتبر و رقابت‌پذیر تبدیل نماید.
اعلام حمایت اتاق ایران از فعالان صنعت خرما
نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران در پایان با تأکید بر حمایت این نهاد از تولیدکنندگان و صادرکنندگان خرما گفت: اتاق ایران در کنار فعالان این صنعت باقی خواهد ماند و برای پیگیری مشکلات آنها از ظرفیت‌های موجود بهره خواهد برد.
باقری در پایان به برگزاری جلسات متعدد با مسئولان صندوق توسعه ملی و نمایندگان مجلس برای حل مشکلات صنعت خرما اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: این پیگیری‌ها ادامه خواهد یافت و در هر موردی که نیاز باشد، اتاق ایران با قاطعیت در جهت رفع موانع و هموار کردن مسیر فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان این محصول اقدام خواهد کرد.
انتهای پیام