استخوان‌پِری در زنان شایع‌تر از مردان / ضرورت ارائه دسترسی بیشتر به دستگاه‌های اندازه‌گیری تراکم استخوان

به گفته ایسنا، دکتر فاطمه حاجی‌ ولی‌زاده در کنفرانس خبری به مناسبت «هفته سلامت استخوان» که امروز (25 مهر) برگزار شد، اشاره کرد: پوکی استخوان یک بیماری خاموش است که معمولاً در دوران میانسالی و سالمندی قوام می‌گیرد. به علت ماهیت این بیماری، ممکن است افراد برای مدتی طولانی از وجود آن بی‌خبر بمانند.

او در ادامه تصریح کرد که کشور در مسیر سالمندی قرار دارد و افزود: افزایش سن و افزایش جمعیت سالمندان اهمیت این بیماری را بیشتر می‌کند. با رشد جمعیت سالخورده، احتمال اینکه تعداد مبتلایان به پوکی استخوان افزایش یابد و این بیماری در مشکلات بهداشتی جوامع سهم بیشتری داشته باشد، وجود دارد.

رئیس بخش کنترل بیماری‌های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت ضمن بیان اینکه آگاهی عمومی درباره پوکی استخوان زیاد نیست، اظهار داشت: اطلاعات موجود در بین مردم در زمینه این بیماری ناکافی است. باورهای نادرست و رفتارهای ناصحیح در زمینه پیشگیری و درمان پوکی استخوان مانع از موفقیت افراد در مراقبت از سلامت استخوان‌هایشان می‌شود.

حاجی ولی‌زاده افزود: آموزش و ارتقاء سواد سلامت از اولویت‌های اصلی وزارت بهداشت است؛ به همین دلیل، برنامه‌های مرتبط با روز جهانی پوکی استخوان از سال‌ها پیش به یک هفته توسعه یافته تا زمان بیشتری برای افزایش آگاهی عمومی فراهم گردد.

او در خصوص وضعیت پوکی استخوان در زنان بیان کرد: زنان به‌طور خاص نسبت به مردان بیشتر در معرض این بیماری هستند و معمولا در سن‌های پایین‌تری نسبت به مردان به آن دچار می‌شوند.

وی همچنین خاطرنشان کرد که شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان می‌توانند منجر به ناتوانی و محدودیت‌هایی در فعالیت‌های روزانه افراد شوند و این موضوع به‌ویژه برای زنان سالمند بسیار حائز اهمیت است. همچنین، شکستگی‌ها می‌توانند سال‌های مفید زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهند.

او اعلام کرد که برنامه‌های آموزشی و کمپین‌های آگاهی‌بخشی در سطح کشور درباره پوکی استخوان در حال گسترش هستند، اما علی‌رغم تلاش‌های انجام شده، پوشش آموزشی مرتبط با این بیماری هنوز به اندازه کافی گسترده نیست و فقط حدود ۱۰ درصد از مردم در مراکز جامع سلامت و بهداشت از این بیماری آگاه هستند. بسیاری از افراد پوکی استخوان را بخشی طبیعی از روند پیری می‌دانند و فکر می‌کنند نیازی به درمان ندارد. اصلاح این باورهای نادرست و افزایش سطح آگاهی می‌تواند به کاهش عوارض ناشی از این بیماری کمک کند.

رئیس اداره کنترل بیماری های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت درباره برنامه‌های غربالگری پوکی استخوان و پیشگیری از شکستگی‌ها توضیح داد: این برنامه در پنج دانشگاه علوم پزشکی کشور در حال اجراست. هدف این برنامه شناسایی افرادی است که در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند و پیشگیری از شکستگی‌ها، که در مرحله نخست به‌صورت پایلوت در پنج دانشگاه علوم پزشکی انجام می‌شود. زنان بالای ۵۰ سال با استفاده از ابزارهای غربالگری مورد ارزیابی قرار می‌گیرند تا افرادی که در معرض خطر هستند شناسایی شوند.

او ادامه داد: پس از شناسایی افراد در معرض خطر، بررسی‌های تشخیصی لازم انجام شده و مبتلایان در چارچوب برنامه پزشکی خانواده تحت درمان و تحت نظر قرار می‌گیرند.

او همچنین به برنامه‌های وزارت بهداشت برای گسترش خدمات پیشگیری و درمان پوکی استخوان اشاره کرد و گفت: یکی از اقدامات در حال انجام، تهیه بسته‌های خدماتی و درمانی مرتبط با پوکی استخوان در راستای برنامه پزشکی خانواده است تا خدمات مربوط به شناسایی، تشخیص، درمان و پیگیری بیماران به‌صورت یکپارچه و منظم ارائه شود.

حاجی‌ولی‌زاده یکی دیگر از برنامه‌های وزارت بهداشت را پیگیری وضعیت بیمارانی قرار داد که به دلیل شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کنند و توضیح داد: شکستگی‌ها ممکن است به‌دلیل ضربه یا تروما ایجاد شوند، اما در برخی موارد، شکستگی‌ها بدون هیچ علت مشخص و ضربه‌ای با شدت آسیب ایجاد می‌شوند. در این شرایط، باید احتمال وجود پوکی استخوان نیز مدنظر قرار گیرد.

او به یکی از چالش‌های درمان بیماران اشاره کرد و گفت: در بسیاری از مواقع، فردی که با شکستگی به بیمارستان مراجعه می‌کند فقط به خاطر همان شکستگی درمان می‌شود و پس از انجام اقدامات درمانی از بیمارستان مرخص می‌گردد، بدون اینکه علت اولیه و زمینه‌ای شکستگی مورد بررسی قرار گیرد.

او درباره عواقب پوکی استخوان گفت: اگر بیماری افراد مبتلا به پوکی استخوان شناسایی و درمان نشود، آنها همچنان در معرض خطر شکستگی قرار خواهند داشت.

رئیس اداره کنترل بیماری های عضلانی و استئوپروز وزارت بهداشت در زمینه رصد و پایش وضعیت مبتلایان به پوکی استخوان متذکر شد: ما به تدوین دستورالعمل‌هایی مشغول هستیم تا افراد دچار شکستگی تحت بررسی احتمال ابتلا به پوکی استخوان قرار گیرند و در صورت تشخیص بیماری، درمان و پیگیری آنها آغاز شود. هدف این اقدامات جلوگیری از محدود شدن خدمات بیمارستانی به درمان شکستگی و توجه بیشتر به پیشگیری از شکستگی‌های آینده است.

رئیس بخش بیماری‌های عضلانی و اسکلتی معاونت بهداشت وزارت بهداشت بر ضرورت افزایش دسترسی مردم به دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان تأکید کرد و گفت: دسترسی به این دستگاه‌ها یکی از مباحثی است که باید توسط سیستم بهداشتی مورد توجه قرار گیرد و در حال حاضر بخش بزرگی از دستگاه‌ها در مراکز خصوصی قرار دارند. تعداد این دستگاه‌ها باید در مراکز دولتی افزایش یابد. هزینه سنجش تراکم استخوان در بخش خصوصی بسیار بالاست و سهم پرداختی بیماران نیز در برخی موارد قابل توجه است، به همین دلیل بسیاری از افراد نمی‌توانند هزینه استفاده از این خدمات را در مراکز خصوصی تأمین کنند.

ادامه‌ دارد…