اروپا در حال طراحی یک شبکه ماهواره‌ای مشابه استارلینک است / ساختار ۳۴۸ ماهواره‌ای IRIS² و چالش‌های پیاده‌سازی آن

بر اساس خبر منتشر شده در خبرآنلاین، محدودیت‌های اخیر در خدمات استارلینک در اوکراین دوباره موجب ابراز نگرانی در کشورهای اروپایی نسبت به وابستگی به شبکه‌های ارتباطی که تحت نظارت شرکت‌های خارجی قرار دارند، شده است. علیرغم نامشخص بودن منبع این محدودیت‌ها، این رویداد ضرورت دستیابی مستقل به خدمات ارتباطات ماهواره‌ای را به وضوح نمایان می‌سازد.

در گزارشی از یورونیوز آمده است که IRIS² که مخفف «زیرساخت تاب‌آوری، ارتباطات متقابل و امنیت از طریق ماهواره» می‌باشد، هدفش فراهم کردن ارتباطات امن و مقاوم در برابر اختلال برای نهادهای دولتی، نیروهای نظامی و خدمات اضطراری است. در مراحل آینده، این پروژه قرار است خدمات خود را به کسب‌وکارها و شهروندان نیز گسترش دهد.

برخلاف آنچه ممکن است تصور شود، IRIS² صرفاً یک نسخه اروپایی از استارلینک نیست. این پروژه عمدتاً بر روی فراهم‌سازی ارتباطات امن و تقویت حاکمیت ارتباطی اروپا تمرکز کرده است و علاوه بر این، ارائه اینترنت پرسرعت و پوشش نواحی فاقد اتصال مناسب نیز جزء اهداف آن به شمار می‌رود.

معماری نهایی اعلام شده شامل ۳۳۰ ماهواره در مدار پایین زمین و ۱۸ ماهواره در مدار میانی زمین است. کمیسیون اروپا تأکید کرده است که این توسعه، ظرفیت ارتباطات امن برای کاربران دولتی در اتحادیه اروپا تا ۶۰ درصد و به‌صورت جهانی ۵۴ درصد افزایش خواهد یافت.

شرکت آلمانی OHB که در شهر برمن فعالیت می‌کند، مسئول تولید ۱۸ ماهواره مدار میانی این شبکه است. این شرکت در تاریخ ۳۱ اوت ۲۰۲۶ قراردادی به ارزش تقریبی یک میلیارد یورو با اپراتور ماهواره‌ای SES امضا کرده است. وزن هر یک از ماهواره‌ها در زمان پرتاب حدود ۲٫۶ تن برآورد شده است.

با این حال، از ابتدای پروژه، سهم آلمان موضوعی بحث‌برانگیز بوده است. دولت این کشور درخواست کرده است که اطلاعات بیشتری در مورد مشارکت صنعت آلمان و سهم اقتصادی آن در این پروژه ارائه شود.

بخش قابل توجهی از ماهواره‌های مدار پایین توسط شرکت بلژیکی Aerospacelab تولید خواهد شد. این شرکت مسئول ساخت ۲۶۴ ماهواره است و ارزش قرارداد آن ۲٫۴ میلیارد یورو برآورد شده است. همچنین، شرکت Airbus دست‌کم ۶۶ ماهواره برای لایه ارتباطات نظامی طراحی خواهد کرد. این تقسیم کار به وضوح نشان‌دهنده همکاری بین چندین شرکت اروپایی در پروژه IRIS² است.

آلمان همزمان در حال طراحی یک شبکه ماهواره‌ای نظامی مستقل با نام SATCOMBw 4 می‌باشد. این طرح به عنوان بخشی از پروژه IRIS² شناخته نمی‌شود، بلکه به‌عنوان یک برنامه ملی برای تأمین ارتباطات نیروهای مسلح آلمان، به‌ویژه در سمت شرقی ناتو، در نظر گرفته شده است.

یکی از مهم‌ترین ابهامات درباره IRIS²، زمان اجرای آن است. پرتاب‌های اولیه ماهواره‌ها در سال ۲۰۲۹ پیش‌بینی شده، اما محدودیت‌های موجود در ظرفیت پرتابگرهای اروپایی، به‌ویژه آریان ۶، می‌تواند موجب بروز موانع در اجرای این پروژه گردد.

۵۸۵۸