ابلاغ رویکرد تهیه بودجه برای سال ۱۴۰۶ صندوق بازنشستگی
بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، پیمان نوشادی بیان کرد که با ابلاغ آیین‌نامه جامع برنامه و بودجه و دستورالعمل اجرایی برای تهیه بودجه سال ۱۴۰۶، این اقدام به فرایند تنظیم اسناد مالی و فرم‌های بودجه‌ای محدود نمی‌شود. بلکه به‌عنوان گامی اساسی در جهت پیاده‌سازی یک نظام نوین در مدیریت، برنامه‌ریزی، پایش عملکرد و بهبود حاکمیت شرکتی در صندوق و مجموعه هلدینگ‌ها و شرکت‌های زیرمجموعه به شمار می‌آید.
وی به یکی از چالش‌های مهم نظام بودجه‌ریزی در سال‌های اخیر اشاره کرد و ادامه داد: وجود شکاف میان برنامه‌های راهبردی و بودجه‌های سالیانه منجر به این شده که در مواردی، بودجه صرفاً به یک سند مالی و کوتاه‌مدت تبدیل شود، بدون آنکه ارتباط کافی با اهداف کلان، برنامه‌های اجرایی، پروژه‌های توسعه و معیارهای ارزیابی عملکرد و تحلیل ارزش برای ذی‌نفعان برقرار باشد.
نوشادی تأکید کرد که هدف اصلی از تدوین این آیین‌نامه و دستورالعمل، فراهم‌آوری یک چارچوب یکپارچه برای تبدیل برنامه‌های راهبردی به برنامه‌های اجرایی و سپس به بودجه‌های قابل اندازه‌گیری و پایش است. از این منظر، بودجه تنها مجموعه‌ای از اعداد و هزینه‌ها نخواهد بود، بلکه نشان‌دهنده تعهد مدیریت شرکت به تحقق اهداف تعیین‌شده، افزایش بهره‌وری، کنترل نقدینگی و ارتقاء ارزش دارایی‌ها است.
یکپارچه‌سازی فرآیند بودجه‌ریزی و تقویت پاسخگویی مدیریتی
مدیرکل مطالعات اقتصادی و مدیریت ریسک صندوق بازنشستگی کشوری افزود که کمبود یک چارچوب مشترک در بودجه‌ریزی، عمل مقایسه‌ای بین عملکرد شرکت‌ها و کنترل انحرافات و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی را با چالش روبرو می‌کند. وی گفت: آیین‌نامه جدید با مشخص کردن نقش‌ها و مسئولیت‌ها، فرآیندهای بررسی و تایید، سازوکارهای کنترلی و الزامات گزارش‌دهی، در تلاش است تا بودجه را به ابزاری مؤثر برای مدیریت و ارزیابی عملکرد تبدیل کند.
نوشادی ادامه داد: در این راستا، تدوین دستورالعمل اجرایی برای بودجه سال ۱۴۰۶ و ارائه مفروضات کلان اقتصادی و تعیین سیاست‌های مشترک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. شرکت‌ها باید بودجه‌های خود را بر اساس مفروضات واحد و عوامل مؤثر در کسب‌وکار برنامه‌ریزی کنند و نه فقط بر اساس افزایشی درصدی از ارقام سال‌های گذشته.
نوشادی اظهار داشت که مسائلی مانند ظرفیت تولید، بهره‌وری، گردش نقدینگی، حاشیه سود، پروژه‌های جاری، ریسک‌های عملیاتی و شرایط بازار از جمله شاخص‌هایی هستند که باید در پیش‌بینی‌های مالی و عملیاتی شرکت‌ها لحاظ شوند.
استانداردسازی قالب‌ها و استقرار بودجه در سامانه رصد
وی همچنین بر اهمیت یکسان‌سازی فرم‌های بودجه‌ای در سطح هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه تأکید کرد و افزود: استفاده از الگوها و قالب‌های استاندارد، بستر مناسبی برای دریافت، تحلیل و تلفیق اطلاعات مالی و عملیاتی در یک ساختار معین فراهم می‌آورد. این اقدام نه تنها سرعت بررسی بودجه‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه امکان مقایسه عملکرد شرکت‌ها، شناسایی نواقص و تحلیل انحرافات و اتخاذ تصمیمات مبتنی بر داده‌ها را تقویت می‌کند.
نوشادی به نقش سامانه رصد و پایش در پیاده‌سازی این نظام اشاره کرد و گفت: استانداردسازی اطلاعات، پیش‌نیاز تحقق یک سامانه مدیریتی مؤثر است. با انجام بودجه در این سامانه، امکان ساخت داشبوردهای مدیریتی، پایش ماهانه عملکرد، کنترل انحرافات و تطابق اطلاعات واقعی با بودجه مصوب ایجاد می‌شود.
وی افزود: طبق دستورالعمل، ایجاد پنل اختصاصی بودجه در سامانه رصد با مهلت سه‌ماهه در نظر گرفته شده که می‌تواند به تقویت نظارت مستمر و بهبود کیفیت گزارش‌دهی مدیریتی کمک کند.
توجه هم‌زمان به سودآوری، نقدینگی و توجیه اقتصادی پروژه‌ها
مدیرکل مطالعات اقتصادی و مدیریت ریسک صندوق بازنشستگی کشوری بر لزوم ارزیابی جامع وضعیت مالی شرکت‌ها تأکید کرد و گفت: در رویکرد جدید، بودجه با تکیه بر سه صورت مالی اصلی شامل صورت سود و زیان، ترازنامه و صورت جریان وجوه نقد تقویم می‌شود تا علاوه بر توجه به سودآوری، وضعیت نقدینگی، ساختار دارایی‌ها و بدهی‌ها و ظرفیت وفای به تعهدات نیز مد نظر قرار گیرد.
وی ادامه داد: پروژه‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های عملیاتی و طرح‌های توسعه‌ای باید از نظر توجیه اقتصادی، مسئول مشخص، زمان‌بندی اجرایی و شاخص‌های ارزیابی دارای مستندات کافی باشند. همچنین، مدیریت هزینه‌های سرمایه‌ای، کنترل هزینه‌های غیرضروری و اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری‌ها از الزامات کلیدی برای بهره‌برداری بهینه از منابع شرکت‌ها به شمار می‌آید.
نوشادی همچنین بر اهمیت اصلاح مستمر فرآیندهای مدیریتی تأکید کرد و افزود: در نظام جدید، صرفاً شناسایی انحرافات از بودجه کافی نیست؛ بلکه باید علل انحراف تعیین شده و برای اصلاح آن، مسئول اجرایی، منابع لازم، زمان‌بندی و اثر مالی اقدامات اصلاحی مشخص گردد. به این ترتیب، عملکرد مدیران بر اساس میزان تحقق اهداف و مدیریت انحرافات به‌طور شفاف قابل ارزیابی خواهد بود.
حرکت به سوی بودجه‌ریزی عملکردمحور و ارزش‌آفرین
در نهایت، وی تأکید کرد که موفقیت در به‌کارگیری این ساختار به حمایت مدیریت، ابلاغ رسمی آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی بودجه و رعایت قالب‌های واحد از سوی هلدینگ‌ها و شرکت‌ها، افتتاح سامانه بودجه و پیگیری مستمر فرآیندها نیازمند است.
نوشادی یادآور شد که هدف نهایی، تشکیل چرخه‌ای کامل از برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی، اجرا، پایش و اصلاح است؛ چرخه‌ای که در آن برنامه‌های راهبردی به اقدام‌های اجرایی با منابع مالی مشخص تبدیل شده و نتایج عملکرد به‌طور متناوب مورد ارزیابی قرار گیرد. استقرار چنین نظامی می‌تواند فضای لازم برای انتقال از بودجه‌ریزی سنتی به یک نظام عملکردمحور و شفاف، ارزش‌آفرین را در صندوق بازنشستگی کشوری و شرکت‌های زیرمجموعه فراهم کند و به حفظ دارایی‌ها و تقویت پایداری اقتصادی این مجموعه کمک نماید.