توسعه مهارت‌های گفت‌وگویی، ضرورت اساسی خانواده‌های امروزی
بر اساس گزارش ایسنا، زهرا بهروز آذر در همایشی به مناسبت گرامیداشت روابط اولیاء و مربیان، بر لزوم تقویت پیوند میان این دو گروه تأکید کرد. وی تصریح کرد که عقیده دولت سیزدهم بر این است که جایگاه نظام آموزش و پرورش در تربیت نیروی انسانی کشور باید ارتقا یابد. توجه این دولت و رئیس‌جمهور به مدارس، از بهبود عدالت آموزشی و تلاش‌های مدرسه‌سازی گرفته تا افزایش کیفیت آموزش، به همین دیدگاه برمی‌گردد.
او با بیان اینکه موفقیت کشور و دستیابی به قله‌های توسعه به توجه به سرمایه انسانی وابسته است، اظهار داشت: اگر هدف ما این است که ایران به مرتبه‌ای که شایسته‌اش است در مسیر پیشرفت دست یابد، باید به کودکان و نوجوانان که سرمایه‌های باارزش کشور هستند، اهمیت بدهیم و بسترهای رشد، پرورش و آمادگی آنان را برای سازندگی آینده ایران فراهم کنیم.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با بیان اینکه بار تربیت فقط بر دوش مدرسه نیست، خانواده را به عنوان اساسی‌ترین نهاد اجتماعی معرفی کرد و افزود: اهمیت خانواده چنان زیاد است که اصل دهم قانون اساسی به آن اختصاص یافته و بر لزوم برنامه‌ریزی برای تشکیل، تقویت و حفظ حرمت این نهاد تأکید شده است.
بهروز آذر ادامه داد: نوزاد نخستین مفاهیم زندگی اجتماعی، ارتباطات، ایثار، صبر، فداکاری، اصلاح الگوی مصرف و رعایت حقوق شهروندی را از خانواده می‌آموزد و پیش از ورود به مدرسه، بسیاری از پایه‌های شخصیتی او شکل می‌گیرد. در این راستا، مدرسه می‌تواند به تثبیت و تقویت آموخته‌های کودک در خانواده کمک کند، اما اگر این اصول در خانواده شکل نگرفته باشد، مربیان با چالش‌های بیشتری در جبران این کمبودها روبه‌رو خواهند شد.
او در ادامه به چالش‌های عصر حاضر که خانواده‌ها با آن مواجه‌اند، اشاره کرد و گفت: بر اساس گزارش‌های سازمان ملل، چهار چالش جهانی بزرگ نهاد خانواده را تهدید می‌کنند. تغییرات فناوری‌های نوین، تغییرات اقلیمی، پدیده مهاجرت، مسائل جمعیتی و تحولات شهری از جمله عواملی هستند که خانواده‌ها را با موقعیت‌ها و بحران‌های جدیدی مواجه کرده‌اند.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده ضرورت توانمندسازی خانواده‌ها را خاطرنشان کرد و گفت: خانواده‌ها باید بتوانند به گونه‌ای در برابر این تحولات اقدام کنند که فرزندان را به درستی تربیت نمایند و اینگونه نوجوانان و کودکان بتوانند نه تنها سرمایه‌های فرهنگی کشور را حفظ و منتقل کنند، بلکه برای ساختن آینده از توانمندی و تاب‌آوری بیشتری برخوردار شوند.
بهروز آذر به اهمیت جایگاه انجمن اولیا و مربیان اشاره کرد و گفت: برای این انجمن اهمیت ویژه‌ای قائل هستیم و خود را کنار وزارت آموزش و پرورش تعریف می‌کنیم. در روند شکل‌گیری و تقویت این نهاد نیز تلاش کرده‌ایم موانع را از سر راه برداریم و در این مسیر همواره همراه خواهیم بود، چرا که باور داریم استفاده از ظرفیت انجمن اولیا و مربیان می‌تواند به خانواده‌ها در سرتاسر کشور یاری رساند.
او با بیان فشارهای روانی که در سال گذشته بر خانواده‌ها تحمیل شده است، گفت: خانواده‌ها به دنبال بحران‌های اخیر، اضطراب‌های متعددی را تجربه کرده‌اند و با طولانی‌تر شدن حضور فرزندان در خانه، مسئولیت بیشتری بر دوش والدین قرار گرفته است. در این زمان، پدران و مادران علاوه بر مسئولیت‌های روزمره، لازم بود در آموزش فرزندان و همکاری با معلمان در آموزش‌های مجازی نیز سهم بیشتری داشته باشند.
بهروز آذر افزود: گزارش‌هایی مبنی بر افزایش تنش میان اعضای خانواده به‌دست آمده است که نشان‌دهنده نیاز مبرم خانواده‌ها به آموزش و توانمندسازی است. یکی از نیازهای اساسی کنونی خانواده‌ها، تقویت مهارت گفت‌وگوست؛ مهارتی که ابتدا باید در والدین شکل گیرد تا بتوانند ارتباط مؤثری با فرزندان خود برقرار کنند.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده بر ضرورت آموزش سه مهارت بنیادین به خانواده‌ها تأکید کرد و گفت: نخستین مهارت، گفت‌وگوی مؤثر است که شامل شنیدن مؤثر، اجتناب از قضاوت و برخورد با ذهنی باز می‌باشد. دومین مهارت، مدیریت و کنترل خشم است و سومین مهارت، مدیریت و حل تعارض‌هاست.
او ادامه داد: چنانچه بتوانیم این سه مهارت را از ابتدا در خانواده‌ها تقویت کنیم و سپس در مدرسه به گسترش آن‌ها بپردازیم، می‌توان امیدوار بود که نوجوانان در زمان ورود به عرصه‌های تصمیم‌گیری، زندگی اجتماعی، کسب‌وکار و کارآفرینی، شهروندانی با مسئولیت‌پذیری بیشتری باشند که به گفت‌وگو توجه می‌کنند و به دنبال راه‌حل برای مسائل هستند.
بهروز آذر با ابراز قدردانی از مشارکت اولیا و مربیان در فعالیت‌های آموزشی و پرورشی، از جمله نهضت مدرسه‌سازی و بازسازی مدارس، درخواست کرد که این انجمن همکاری بیشتری در گسترش مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی داشته باشد و گفت: بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، بیش از ۴۰ درصد بازسازی مدارس با کمک اولیا و مربیان انجام شده است. اکنون نیز انتظار داریم که در کنار تلاش‌هایی که برای بهبود شرایط مدارس انجام می‌گیرد، در جهت تقویت این سه مهارت در میان شهروندان و توانمندسازی خانواده‌ها همکاری بیشتری صورت پذیرد.
او به تغییر الگوهای تربیتی در خانواده‌ها اشاره کرد و گفت: در گذشته، به دلیل فاصله کمتر میان نسل‌ها، بسیاری از مهارت‌های فرزندپروری به‌طور طبیعی و ناخواسته در خانواده منتقل می‌شد، اما امروزه به دلیل تأثیرات مهاجرت، شهرنشینی و دیگر تحولات زندگی معاصر، با کاهش این مهارت‌ها روبه‌رو هستیم.
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده در پایان تأکید کرد: بنیان بسیاری از مهارت‌های فرزندپروری به توانایی گفت‌وگو، کنترل خشم و مدیریت حل تعارض مرتبط است، مهارت‌هایی که باید از خانواده آغاز شده و با همکاری نظام آموزشی در جامعه گسترش یابد.
انتهای پیام