تماس محرمانه ترامپ و نتانیاهو؛ ساعت صفر حمله چه زمانی است؟
فرارو– عبدالحلیم قندیل، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در روزنامه القدس العربی
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، افزایش گزارش‌ها درباره تماس‌های محرمانه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، بار دیگر اختلاف بر سر زمان‌بندی اقدام نظامی علیه ایران را آشکار کرده است. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که نتانیاهو به‌دنبال تسریع حملات است، درحالی‌که ترامپ به‌دلیل ملاحظات سیاسی، تصمیم‌گیری را به بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر موکول می‌کند.
این اختلاف بیشتر بر سر زمان و سازوکار اجراست، نه اصل اهداف بازدارنده در برابر نفوذ منطقه‌ای و برنامه هسته‌ای تهران.
محاسبات انتخاباتی واشنگتن و تل‌آویو
بر اساس داده‌های دریافتی، ترامپ در گفت‌وگو با نتانیاهو خواسته است هرگونه تحرک با تقویم سیاسی آمریکا هماهنگ باشد. نتانیاهو امیدوار است نمایش قدرت در برابر ایران به کارزار انتخاباتی راست‌گرایان کمک کند. در نقطه مقابل، ترامپ نگران است که ورود به یک درگیری تازه، موقعیت جمهوری‌خواهان را در انتخابات تضعیف کند.
با وجود این تمایز تاکتیکی، نشانه‌ها از تداوم آماده‌سازی‌های لجستیکی حکایت دارد. جابه‌جایی ناوگان دریایی و هماهنگی ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا با ارتش اسرائیل این روند را تایید می‌کند. در سوی دیگر، تهران نیز با رصد دقیق تحرکات، آمادگی دفاعی خود را برای هرگونه پاسخ پشیمان‌کننده حفظ کرده است.
اهداف احتمالی؛ تمرکز بر نقاط استراتژیک
معتقدم هرگونه ماجراجویی تازه ممکن است با گستره عملیاتی متفاوتی دنبال شود. برآوردها حاکی از آن است که طراحان نظامی بر تضعیف شریان‌های حیاتی، زیرساخت‌های کلیدی و مراکز پشتیبانی تمرکز دارند. فشار بر گلوگاه‌های اقتصادی و مراکز مدیریت بحران، بخشی از سناریوهای مهار قدرت منطقه‌ای ایران به شمار می‌رود.
هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره تمرکز واشنگتن و تل‌آویو بر اقدامات ایذایی پیرامون مبادی صادراتی انرژی مطرح است. همچنین گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که سرویس‌های غربی ممکن است به‌دنبال فعال‌سازی تنش‌های مرزی برای درگیرکردن توان امنیتی ایران در چند جبهه باشند.
محاسبات ژئوپلیتیکی روسیه و چین
بررسی داده‌ها نشان می‌دهد همکاری‌های فنی و اطلاعاتی تهران با مسکو و پکن در حال تعمیق است. دسترسی به داده‌های دقیق‌تر ماهواره‌ای و ارتقای دقت سامانه‌های دفاعی، از عوامل تعیین‌کننده در محاسبات جاری محسوب می‌شود.
این رویکرد با منافع کلان روسیه و چین همخوانی دارد. درگیرشدن منابع استراتژیک آمریکا در خاورمیانه، دامنه مانور رقبای جهانی واشنگتن را گسترش می‌دهد و قدرت بازدارندگی آنان را تثبیت می‌کند.
توان ایستادگی و ظرفیت پاسخ‌گویی ایران
تجربه منازعات پیشین ثابت کرده است که ساختار حاکمیتی ایران از قدرت انطباق‌پذیری بالایی برخوردار است. تهران حتی پس از شدیدترین ضربات به کادر فرماندهی و ترور چهره‌های برجسته نظامی، موفق شد ساختار عملیاتی خود را به‌سرعت بازسازی کند و ابتکار عمل موشکی را در دست بگیرد.
اگرچه فشارهای ترانزیتی و تحریم‌های دریایی در خلیج فارس چالش‌هایی ایجاد کرده، اما محاسبات نشان می‌دهد که تهران حاضر به واگذاری اهرم‌های بنیادین خود نیست. موضع اصولی ایران درباره حفظ اقتدار بر تنگه هرمز و صیانت از دستاوردهای علمی پایدار باقی مانده است.
خطوط قرمز در پرونده هسته‌ای
در موضوع هسته‌ای، تمایز روشنی میان تعامل دیپلماتیک و انصراف از حقوق پایه وجود دارد. تهران حفظ چرخه بومی غنی‌سازی و نگهداری ذخایر راهبردی را خط قرمز خود می‌داند و با هیچ طرحی که به خلع‌ید فنی بینجامد موافقت نخواهد کرد.
رایزنی‌های دیپلماتیک مسکو و پکن نشان‌دهنده جست‌وجوی چارچوب‌هایی برای تنش‌زدایی است، بدون آنکه دستاوردهای هسته‌ای ایران مخدوش شود.
راهبرد فرسایشی تهران در برابر برتری فنی
دیدگاه نهایی این است که راهبرد دفاعی ایران بر افزایش هزینه‌های تجاوز، پراکنده‌سازی جغرافیای تقابل و فرسایشی‌کردن نبرد متمرکز است. فعال‌شدن ظرفیت‌های متحدان منطقه‌ای و جنبش انصارالله یمن نقشی کلیدی در این موازنه ایفا می‌کند. استقرار پدافندهای تکمیلی آمریکا در سرزمین‌های اشغالی گواهی روشن بر نگرانی جدی از توان تلافی‌جویانه ایران است؛ معادله‌ای که اثبات می‌کند هرگونه حمله جدید، بیش از پیش به باتلاقی پرهزینه تبدیل خواهد شد.