زندگی در نسخه «پریمیوم»؛ جایی برای تازه‌کارها نیست
فرارو- محسن صالحی‌خواه؛ نمی‌دانم تا حالا از سایت یوتیوب استفاده کرده‌اید یا نه. البته این سایت در ایران فیلتر است و چون کسی در ایران از فیلترشکن استفاده نمی‌کند، بین ایرانی‌ها چندان شناخته‌شده نیست. معمولاً افراد باکلاسی مثل ما که فامیل‌هایی خارج از کشور دارند، از آن‌ها درباره یوتیوب شنیده‌اند و باخبر شده‌اند که سایتی با این مشخصات وجود دارد.
فامیلمان می‌گفت برای این‌که وسط دیدن ویدیو یا گوش کردن موسیقی هی زرت‌وزرت تبلیغ پخش نشود، باید اشتراک یوتیوب را خریداری کرد. وقتی دید دارم مثل منگل‌ها نگاهش می‌کنم، برایم توضیح داد که در خارجه فرهنگی وجود دارد که آدم‌ها اگر بخواهند از امکانات کامل یک تارنما، اپلیکیشن (آقای حداد عادل هنوز معادلی برای اپلیکیشن ارائه نکرده) یا نرم‌افزار استفاده کنند، باید نسخه یا اشتراک پریمیوم (قابل توجه آقای حداد) را خریداری کنند. در غیر این صورت، باید به محدودیت‌های نسخه رایگان تن بدهند.
حرف‌های فامیلمان من را خیلی توی فکر برد. اینجا بود که فهمیدم وقتی آن یاروی سیاه‌نما می‌گفت ما ایرانی‌ها توی نسخه رایگان دنیا زندگی می‌کنیم، منظورش چه بود! بی‌تربیت! اما وقتی ماجرا را در یک تصویر بزرگ‌تر نگاه کردم، به این نتیجه رسیدم که شاید ما در ایران نسخه رایگان دنیا را زندگی می‌کنیم، اما همین نوع زیستِ ما در خاورمیانه به نوعی نشان می‌دهد که در زوایای دیگری از زندگی در سطح پریمیوم یا حتی لِجِند (Legend یا افسانه) و حتی‌تر، پلاتینیوم هستیم. اصولاً آنچه ما در میدل‌ایست تجربه می‌کنیم، برای سوسول‌های چشم‌آبی قابل درک نیست.
بیایید چند مثال خوب و آبدار را با هم مرور کنیم:
یک؛ در خاورمیانه امروز دیگر چیزی به اسم غافلگیری وجود ندارد. ما اینجا فقط با آپدیت‌های جدید اخبار قبلی مواجه می‌شویم. اخبار حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز، از برخورد با مین دریایی یا اصابت پرتابه‌های ناشناس، به حمله با آرپی‌جی به یک کشتی در سواحل عربستان و آب‌های خلیج فارس رسیده. لازم به ذکر نیست که برد مؤثر گلوله آرپی‌جی-۷ که در خاورمیانه بسیار محبوب بوده و هست، تنها ۲۰۰ متر و برد نهایی آن ۷۰۰ متر است.
دو؛ می‌گویند توی فرانسه دانش‌آموزها دارند اعتراض می‌کنند. علت اعتراضشان هم کمبود معلم، فرسودگی مدارس و شرایط نامناسب آموزشی بوده است. مثلاً شاکی بودند که ۴۰ نفر در یک کلاس می‌نشستند. جل‌الخالق! این چیزی که این بچه‌های فرانسوی دارند به آن اعتراض می‌کنند، خاطرات چند نسل از بچه‌های ماست. کافی است مشکلات آموزش و پرورش مملکت را از زمان آقای مظفر (بنده در دوران نامبرده دانش‌آموز شدم) تا امروز که کاظمی سکاندار است، مرور کنید تا بفهمید همیشه کلاس و معلم و این‌ها کم بوده و هست. ولی من یادم نمی‌آید ما از این کارها کرده باشیم.
سه؛ ضمن ادای احترام به اجساد متوفیان موج گرمای اروپا در سال جاری میلادی، ما در ایران در دمای ۴۰ درجه تازه چای دم می‌کنیم. این دما در قشم، حداقل ۶۰ درصد هم رطوبت دارد. در آن هوا، دو تا چای می‌خوریم. درست است که زمستان سخت نیامد، اما تابستان داغ که سراغشان آمد.
چهار؛ عربستان و یمن دارند با هم می‌جنگند. دو کشور مسلمان که چند هزار کیلومتر مرز زمینی هم دارند. عربستان، برای تمام کردن جنگ با یمن که زادگاه اویس قرنی و مالک اشتر نخعی بوده، دست به دامان چینِ کافر و آمریکای مسیحی شده تا شاید فرجی بشود.
پنج؛ شنیده شدن صدای انفجار، بخش ثابت اخبار روزانه خاورمیانه است. اگر شبه‌قاره هند، شامل افغانستان و پاکستان، را هم به آن اضافه کنیم، رسماً سیرک تکمیل می‌شود. در طول روز ممکن است خبر پرواز یک پهپاد ناشناس در آسمان دمشق، صدای انفجار در خلیج عدن، روشن شدن آژیر در امارات، باز شدن پناهگاه‌ها در اسرائیل، شنیده شدن صدای جنگنده‌ها در مرز ایران و عراق یا انفجار یک ماشین بمب‌گذاری‌شده در بیروت بیاید، اما در نهایت اصلاً معلوم نشود سر و ته قضیه چه بود!
پنج‌ونیم؛ اگر دقت کرده باشید در خاورمیانه نفت و گاز زیاد است. اصولاً ما در خاورمیانه انرژی فسیلی زیاد داریم. نقل صحیح و متقنی وجود دارد که حتی دایناسورها در خاورمیانه زندگی بسیار سختی داشتند! اگر نه چرا در جاهای دیگر دنیا انقدر نفت پیدا نمی‌شود؟ چرا در خاورمیانه بیشتر است؟ حتماً یک دلیل منطقی برای آن وجود دارد.
پنج‌وهفتادوپنج؛ چند روز پیش یک کشتی کانتینربر که داشت مسیر جنوبی تنگه هرمز را خلاف جهت می‌رفت، ناغافل با یک مین دریایی سرگردان برخورد کرد و غرق شد. از آن روز، ماهی‌های خلیج فارس نفری یک آیفون ۱۸ آلبالویی دارند و از خط محاصره دریایی بین دریای عمان و دریای عرب در شمال اقیانوس هند تا دهانه اروندرود، بوی عطر دولچه گابانا‌ی اماراتی می‌دهد.
شش؛ خفن‌ترین جای دنیا توی ذهن شما کجاست؟ ژاپن با شکوفه‌های گیلاسش؟ پاریس با برج ایفل؟ نیویورک با آسمان‌خراش‌ها و مجسمه به‌اصطلاح آزادی‌اش؟ لاس‌وگاس با بلوار اصلی‌اش که شب‌ها نمی‌خوابد؟ لس‌آنجلس با شمایل هالیوود روی کوه یا پیاده‌روی ستاره‌ها؟ مسکو با میدان سرخ؟ لندن با بیگ‌بن که باطری‌اش گاهی تمام می‌شود؟ ماهی‌ها در کدام‌یک از این جاهای خفن پلاستیکی در ذهن شما آیفون ۱۸ آلبالویی دارند؟ قطعاً هیچ‌کدام. نهایتاً آیفون ۱۴ پرومکس رجیسترنشده داشته باشند که آنتنش می‌پرد.
بله! برای همین است که می‌گوییم خاورمیانه جای مبتدی و تازه‌کار جماعت نیست. فرق ما با بقیه، فرق لیگ جزیره با لیگ فوتبال گینه بیسائو است.