حفاظت از ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب؛ سد تهران علیه برداشت‌های غیرقانونی
براساس گزارش ایسنا، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و حفر چاه‌های غیرمجاز بار سنگینی بر دوش آبخوان‌های کشور قرار داده است. این معضل نه‌تنها به کاهش ذخایر آبی منجر شده، بلکه می‌تواند عوارضی چون افت کیفیت آب و فرونشست زمین را نیز به همراه داشته باشد. در این میان، استان تهران به‌ویژه با مشکلاتی در خصوص برداشت غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی مواجه شده و لذا مقابله با چاه‌های غیرمجاز و کنترل برداشت از منابع قانونی از اقداماتی است که در راستای حفاظت از ذخایر آبی در نظر گرفته شده است.
در این خصوص، راما حبیبی- معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای استان تهران اعلام کرده که در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، بیش از ۵۶۰۰ چاه غیرمجاز با دستور قضایی پر خواهند شد و با این اقدام، حجمی معادل ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب در آبخوان‌ها محفوظ خواهد ماند.
چاه‌های غیرمجاز چگونه شناسایی می‌شوند؟
حبیبی در خصوص شیوه‌های شناسایی چاه‌های غیرمجاز در استان تهران تصریح کرده که این فرآیند از طریق سه روش اصلی انجام می‌شود: آمارگیری دوره‌ای، گشت‌زنی و بازرسی و همچنین گزارش‌های مردمی.
او به روش اول اشاره کرده و می‌گوید که گروه‌های آمارگیری در تمامی نقاط استان به ثبت اطلاعات مربوط به منابع آبی مجاز و غیرمجاز مشغولند. این آمارگیری هر چهار سال یک بار صورت می‌گیرد و در صورت نیاز، این بازه زمانی می‌تواند به دو سال کاهش یابد.
گروه‌های بازرسی نیز از جمله روش‌های دوم شناسایی چاه‌های غیرمجاز به شمار می‌روند؛ هم‌اکنون ۳۸ گروه بازرسی در روستاها و شهرهای استان تهران به صورت مستمر مشغول گشت‌زنی هستند و در صورت مشاهده حفاری‌های غیرمجاز یا دریافت گزارش‌های مربوطه، به بررسی موضوع خواهند پرداخت. همچنین، گزارش‌های مردمی به‌عنوان سومین شیوه شناسایی چاه‌های غیرمجاز مورد توجه قرار می‌گیرد، به نحوی که شهروندان می‌توانند موارد مشکوک را از طریق سامانه ۱۲۲ که به شکایات و اخبار آب و فاضلاب اختصاص دارد، اطلاع‌رسانی کنند.
چه کسانی مجاز به برداشت از منابع آب هستند؟
منابع آب به دو دسته سطحی و زیرزمینی تقسیم می‌شوند و بهره‌برداری از هرکدام تابع قواعد مشخصی است. دارندگان پروانه بهره‌برداری از چاه‌ها در منابع آب زیرزمینی مجاز به برداشت از این منابع هستند و در منابع آب سطحی، افرادی که از قبل حقابه‌بر رودخانه‌ها بوده‌اند، می‌توانند از سهم خود استفاده کنند. همچنین قنوات و چشمه‌ها به عنوان منابع آب زیرزمینی محسوب می‌شوند که صاحبان حقابه مجازند براساس نیاز خود از آن‌ها بهره‌برداری کنند.
هدف‌گذاری برای انسداد ۳۰۰۰ حلقه چاه غیرمجاز
در راستای حفاظت از منابع آب زیرزمینی، هدف‌گذاری برای پر کردن حدود ۳۰۰۰ حلقه چاه غیرمجاز در سال جاری در نظر گرفته شده است. این اقدام به همراه توسعه استفاده از کنتورهای هوشمند با هدف کنترل برداشت از منابع آب و جلوگیری از بهره‌برداری غیرمجاز دنبال خواهد شد. در سطح ملی نیز برنامه هفتم توسعه، اهدافی را برای مدیریت مصرف آب تعریف کرده است؛ بر این اساس، هدف کاهش ۱۵ میلیارد مترمکعبی برداشت آب در کشور تعیین شده و در حوزه کشاورزی نیز می‌بایست میزان برداشت به ۶۵ میلیارد مترمکعب کاهش یابد.
با توجه به فشاری که بر منابع آب زیرزمینی وارد می‌شود، انسداد چاه‌های غیرمجاز به تنهایی پاسخگوی تمام چالش‌های موجود نخواهد بود و لذا کنترل برداشت از چاه‌های مجاز، توسعه کنتورهای هوشمند و نظارت مستمر بر مصرف همگی از اهمیت بسزایی برخوردارند. در صورت اجرای دقیق و هماهنگ این مجموعه اقدامات، می‌توان به مدیریت بهینه‌تر منابع آب زیرزمینی و کاهش فشار بر آبخوان‌ها کمک کرد.
انتهای پیام