بزرگداشتی برای رضا الله‌داد
به گزارش ایسنا، در این نشست، محمد علی رجبی عضو پیوسته و رییس تخصصی گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر، حسین یاوری دبیر علمی بزرگداشت و عضو گروه تخصصی هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر، حمید کارگر مدیر عامل شرکت تهیه و تولید فرش آستان قدس رضوی، فیصل مرداسی رئیس اسبق مرکز ملی فرش و پژوهشگر حوزه‌های اقتصادی، محمد مهدی میرزا امینی مدیر بازرگانی و طراحی شرکت سهامی فرش ایران و استاد رضا الله‌داد پیشکسوت حوزه فرش، ارزیاب و ارزشیاب فرش دستبافت ایرانی در سخنانی به اهمیت و جایگاه فرش دست بافت پرداختند و درباره نقش تاثیرگذار استاد الله‌داد بر فرش دستباف ایرانی و پرورش دانشجویان فرش صحبت شد.
فرش ایرانی در دوره‌ای از مهم‌ترین منابع ارزآوری کشور بود/ امیدواریم جایگاهش را بازیابد
علیرضا اسماعیلی، دبیر فرهنگستان هنر با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی فرش دستباف ایران اظهار کرد: فرش ایرانی با نقش‌های چشم‌نواز و دل‌انگیز خود، ریشه در نمادها و باورهای تاریخی و فرهنگی کشور دارد و به واسطه قدمت چند هزار ساله‌اش، همواره به‌عنوان هنری فاخر و ارزشمند در ایران و جهان مورد توجه بوده است.
او با اشاره به اهمیت معنوی فرش دستباف، تاکید کرد: فرش ایرانی صرفاً کالایی مادی و تجاری نیست، بلکه بخشی از هویت ملی و فرهنگی کشور را تشکیل می‌دهد. بسیاری از فرش‌های نفیس ایرانی امروزه زینت‌بخش موزه‌های داخل و خارج از کشور هستند و می‌توان هر یک از فرش‌های نگهداری‌شده در موزه‌های خارجی را سفیری فرهنگی برای ایران دانست.
دبیر فرهنگستان هنر همچنین به اقدامات انجام‌شده برای ثبت ملی و جهانی مهارت‌های مرتبط با فرش اشاره کرد و ثبت جهانی مهارت بافت فرش روستایی فارس و فرش شهری کاشان را از جمله اقدامات ارزشمند در زمینه معرفی و پاسداشت این هنر برشمرد.
اسماعیلی در عین حال تأکید کرد که با وجود اقدامات صورت‌گرفته، همچنان ظرفیت‌ها و زمینه‌های فراوانی برای فعالیت بیشتر در حوزه فرش دستباف وجود دارد و باید برای حفظ و معرفی این میراث فرهنگی تلاش‌های گسترده‌تری انجام شود.
دبیر فرهنگستان هنر در بخش دیگری از سخنان خود، با تجلیل از فعالیت‌های مستمر استاد الله‌داد، بیش از نیم قرن تلاش این هنرمند و متخصص در حوزه فرش را حاصل عشق، علاقه و تعهد به این هنر اصیل دانست.
اسماعیلی با اشاره به جایگاه تاریخی فرش دستباف در اقتصاد کشور یادآور شد: فرش ایران در دوره‌ای از مهم‌ترین اقلام صادراتی و منابع ارزآوری کشور به شمار می‌رفت و در زمینه اشتغال‌زایی نیز نقش قابل‌توجهی داشت.
او با بیان اینکه در گذشته زنان و مردان، از جوان تا سالمند، در شهرها و روستاهای مختلف به بافت فرش اشتغال داشتند، افزود: فرش‌بافی علاوه بر تأمین بخشی از درآمد خانواده‌ها، هنری ارزشمند بود که در بسیاری از مناطق کشور رونق داشت.
دبیر فرهنگستان هنر با اشاره به تجربه شخصی خود در شهرستان نجف‌آباد اصفهان و آشنایی با هنر فرش‌بافی، ابراز امیدواری کرد که فرش ایران بار دیگر جایگاه شایسته خود را بازیابد و این هنر اصیل، هم در داخل کشور از رونق بیشتری برخوردار شود و هم در عرصه جهانی جایگاه پیشین خود را احیا کند.
اگر در سنت خود کج‌روی کنیم، هویت خود را از دست می‌دهیم
محمدعلی رجبی، عضو پیوسته و رییس تخصصی گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر، در سخنانی با تأکید بر پیوند هنر و سنت گفت: من همیشه به مسئولان وقت می‌گفتم که هرچه داریم، در سنت ما ریشه دارد. اگر در این سنت اندکی کج‌روی کنیم، همه‌چیز را از دست خواهیم داد؛ هویت خود را از دست می‌دهیم و دیگر حرفی برای گفتن نخواهیم داشت.
او با طرح این پرسش که چرا گرفتار اکنون‌زدگی شده‌ایم، اظهار کرد: کسی که تاریخ ندارد، انسانی اکنون‌زده است. اکنون چیست؟ اکنون، برزخی میان گذشته و آینده است؛ چیزی که به‌تنهایی نمی‌تواند هویت و معنای کاملی داشته باشد. چگونه می‌توانیم گذشته را به فراموشی بسپاریم و آن را با مجموعه‌ای از دستاوردهایی جایگزین کنیم که ریشه در فرهنگ ما ندارند؟
رجبی ادامه داد: ما به کشوری تعلق داریم که میراث فرهنگی آن برای تمام دنیا و در گستره همه تاریخ ارزشمند است. چنان‌که بزرگان و اندیشمندان غرب نیز به این حقیقت اشاره کرده‌اند. برای مثال گوته، درباره حافظ گفته است که او شاعر شاعران جهان و شاعری متعلق به همه تاریخ است. این هنرها از مرزهای تاریخ عبور می‌کنند. آن‌ها به یک زمان خاص تعلق ندارند، بلکه متعلق به همه زمان‌ها هستند.
رییس تخصصی گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر با اشاره به عالم بزرگان هنر گفت: ما امروز باید دوباره این عالم را بسازیم؛ زیرا عالم ما تغییر کرده است. عالم چیست؟ تنها انسان است که عالم دارد و در عالم خود زندگی می‌کند. سایر موجودات چنین عالمی ندارند؛ چراکه انسان می‌تواند از وضع موجود خود به وضع مطلوبش سیر کند، یا به تعبیر فرهنگ ما، از وضعیت خلقی خود به سوی وضعیت حقیقی حرکت کند. در پی پاسخ به این پرسش‌هاست که انسان درمی‌یابد کیست و از کجا آمده است و به کجا می‌رود. به "قول مولانا، به کجا آمده‌ام؟ آمدنم بهر چه بود؟ "
رجبی اظهار کرد: انسان‌هایی که ریشه دارند، از همان ریشه تغذیه می‌کنند و تا پایان به حیات خود ادامه می‌دهند. این ریشه‌ها هستند که امکان رشد و بالندگی را فراهم می‌کنند تا انسان بتواند میوه وجود خود را به عالم عرضه کند؛ میوه‌ای که صرفاً مصرف نمی‌شود و پس از مصرف، چیزی از آن باقی نمی‌ماند، بلکه می‌تواند منشأ حیات و بالندگی دوباره باشد.
او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به هنرهایی مانند فرش و صنایع دستی گفت: در هنرهایی مانند فرش، یا آنچه ما صنایع دستی می‌نامیم، از ابتدا چنین نگاهی وجود داشته است. البته ما در گذشته هرگز از تعبیر «صنایع دستی» استفاده نمی‌کردیم، بلکه از هنرهای سنتی سخن می‌گفتیم. هنرهایی مانند فرش، از آغاز تا پایان، در یک چرخه تعالی قرار دارند؛ برخلاف صنعت جدید که پسماندهای آن گاه جهان را آلوده و ویران می‌کنند. در اینجا می‌توان به فرمایش قرآن کریم اشاره کرد که فساد در زمین، حاصل عملکرد انسان است.
رجبی افزود: یکی از نمونه‌های تمدن جدید، صنعت است، درحالی‌که در هنرهایی مانند فرش، همه‌چیز از طبیعت گرفته می‌شود و سیر تحول آن نیز بر اساس الگوهای موجود در طبیعت شکل می‌گیرد. هنگامی که این چرخه به پایان می‌رسد، طبیعت دوباره احیا می‌شود. انسانی هم که در این میان قرار می‌گیرد، وظیفه دارد این چرخه را در جهت تعالی هدایت کند. او باید با علم، تلاش و زحمت خود، در مسیر تعالی آفرینش و تمدن حرکت کند.
رییس تخصصی گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر با تأکید بر اینکه آفرینش اثر هنری، امری یک‌طرفه نیست، گفت: چنان‌که گفته‌اند «من که باشم که اثری را کنم؟» البته آفرینش و پدیدآوری اثر، امری وجودی است، اما ظهور و پیدایی آن به‌سادگی و بدون زمینه‌های لازم اتفاق نمی‌افتد. این ظهور، نیازمند نوعی هم‌سخنی و مغازله است؛ یعنی گفت‌وگویی عاشقانه میان هنرمند و عالم. هنگامی که اثر هنری در چنین بستری پدیدار شود، می‌تواند جاودانه بماند؛ زیرا حقیقت در آن بازتاب یافته و جلوه‌ای از حقیقت در آن آشکار شده است. اثر هنری در مسیر کمال حرکت می‌کند؛ چراکه، همان‌طور که گفتیم، بازگشت همه‌چیز به سوی اوست. بنابراین، هنر نیز در مسیر تعالی قرار دارد. ازاین‌رو، هر کسی که در این زمینه قابلیت و توانایی انجام کاری را پیدا کرده است، باید معرفی شود و هنر او مورد توجه قرار گیرد.
درحال تکمیل است...