شرط تازه‌ای برای اخذ وام

فرارو- از این به بعد، ارزیابی رتبه اعتباری صرفاً بر مبنای تعداد وام‌های گرفته شده، توانایی بازپرداخت اقساط، و عدم وجود بدهی بانکی یا چک برگشتی کنکاش نمی‌شود.

به گزارش فرارو؛ خریدهای قسطی آنلاین به یکی از متداول‌ترین روش‌های تأمین کالا تبدیل شده‌اند و مستندات جدید حاکی از آن است که شیوه بازپرداخت این مسئولیت‌ها می‌تواند تأثیر زیادی در سنجش رتبه اعتباری اشخاص داشته باشد. موضوعی که بر قدرت دریافت اعتبار و وام‌های آتی تأثیرگذار خواهد بود.

خریدهای قسطی چگونه به زندگی ما دست یافته‌اند؟

تبلیغات خرید اعتباری و پرداخت‌های قسطی به سرعت در ماه‌های اخیر به یک بخش آشنا در عرصه فروش اینترنتی تبدیل شده است. با نگاهی به فروشگاه‌های آنلاین، می‌توان پیشنهادات متنوعی برای خرید کالا به واسطه پلتفرم‌های پرداخت اعتباری مشاهده کرد. این روش به مشتریان امکان می‌دهد تا بخشی از هزینه کالای مورد نظر را هنگام خرید پرداخت کرده و مابقی را به همراه کارمزد در چند قسط تسویه کنند. در این شرایط، خرید قسطی می‌تواند گزینه‌ای جذاب برای افرادی باشد که پرداخت یکجا هزینه را نمی‌توانند انجام دهند.

به‌طور نمونه فرض کنید که قصد خرید یک گوشی هوشمند اقتصادی از برندهای سامسونگ یا شیائومی را دارید. در بهترین حالت، باید بین 30 تا 40 میلیون تومان بودجه کنار بگذارید که پرداخت یکجا این مبلغ می‌تواند دشوار باشد. در مقابل، گزینه خرید اعتباری این امکان را فراهم می‌سازد که بخشی از این هزینه را در ابتدا بپردازید و باقی‌مانده را در قالب چند قسط تسویه کنید. علی‌رغم این که از دیدگاه اول این شیوه، یک راه‌حل مطلوب به نظر می‌رسد، اما مشکل زمانی آغاز می‌شود که از اعتبار چند پلتفرم به‌طور همزمان بهره‌برداری کنید و نتوانید اقساط خود را به موقع پرداخت کنید یا پرداخت‌ها با تأخیر مواجه شود.

در اینجا موضوع صرفاً به یک معامله میان خریدار و فروشنده محدود نمی‌گردد، بلکه تأثیر خریدهای قسطی و بازپرداخت تعهدات مالی به‌طور غیرمستقیم بر تعیین کلی رتبه اعتباری تأثیرگذار است و عواقب آن فراتر از یک بدهی معمولی به پلتفرم خواهد بود.

رتبه اعتباری چیست و چگونه ارزیابی می‌شود؟

رتبه اعتباری به زبان ساده، معیاری است که میزان خوش‌حسابی و توانایی افراد را در بازپرداخت تعهدات مالی اندازه‌گیری می‌کند. این رتبه معمولاً به صورت حروف از A تا E تعیین می‌شود.

اهمیت رتبه اعتباری به این برمی‌گردد که بانک‌ها پیش از اعطای وام، این معیار را بررسی می‌کنند تا از قابلیت بازپرداخت اقساط توسط متقاضی مطلع شوند. هرچه تاریخچه بازپرداخت به موقع‌تر باشد، رتبه اعتباری فرد افزایش می‌یابد. کلید اصلی در تعیین رتبه اعتباری، سوابق پرداختی است که فرد کلیه تعهدات مالی خود را تکمیل کرده و هیچگونه معوقه یا بدهی بانکی و چک برگشتی ندارد. وجود بدهی‌های سنگین یا استفاده نابه‌جا از اعتبار نیز می‌تواند به شکل منفی بر رتبه اعتباری تأثیر بگذارد.

رتبه اعتباری هر فرد در هر بانک ممکن است متفاوت باشد و هر بانک به لحاظ عملکرد مالی در همان بانک، آن را ارزیابی می‌نماید؛ بنابراین امکان دارد که افراد در بانک‌های مختلف، رتبه‌های اعتباری ناهمواری داشته باشند.

رتبه اعتباری A بالاترین مرتبه ممکن است که به موجب آن بانک‌ها و مؤسسات مالی یک مشتری را کم‌ریسک و قابل اعتماد قلمداد می‌کنند. افراد با این رتبه اعتباری ممکن است در برخی موارد حتی بدون نیاز به ضامن وام دریافت کنند.

اگر در بازپرداخت اقساط تاخیرهای جزیی یا سابقه بدهی‌ متوسطی داشته باشید، رتبه اعتباری شما B خواهد بود. این سطح از اعتبار برای بانک‌ها مقبول است و مانع چندانی برای درخواست وام و اعتبار ایجاد نمی‌کند.

رتبه اعتباری C نشان‌دهنده گروه سوم از اعتبارها است، به این معنا که وضعیت مالی افراد در حد متوسّط قرار دارد و ممکن است چک برگشتی یا تأخیرهای مکرر در پرداخت اقساط داشته باشند. معمولاً افرادی که رتبه اعتباری C دارند، هنگام درخواست وام، نیاز به معرفی بیشتر ضامن خواهند داشت و با محدودیت‌هایی در سقف تسهیلات مواجه خواهند شد.

رتبه‌های اعتباری D و E به مشتریانی تعلق دارند که سوابق مالی ضعیفی دارند و از چک‌های برگشتی یا بدهی‌های معوقه بالایی رنج می‌برند. این وضعیت ممکن است در دریافت وام برای متقاضی ایجاد مشکلاتی نموده و در برخی موارد، حتی مانع از دریافت تسهیلات مورد نظر شود.

نداشتن رتبه اعتباری چیست؟

افراد می‌توانند با استفاده از کد ملی و شماره همراه خود به‌صورت آنلاین، رتبه اعتباری خود را استعلام نمایند و با مراجعه به سایت‌های مرتبط از وضعیت اعتباری خود مطلع شوند.

چنانچه در استعلام اعتبارسنجی عبارت "فاقد رتبه اعتباری" مشاهده شود، به معنای بدحسابی فرد نیست، زیرا ممکن است هیچ اطلاعت مالی برای صدور رتبه اعتباری نداشته باشد.

برای مثال، افرادی که هیچ‌گاه وام یا اعتبار بانکی دریافت نکرده‌اند، تاریخچه و اطلاعات مالی آنان به روز نباشد، یا کسانی که حساب‌های بانکی آنها برای مدتی غیر فعال بوده، ممکن است فاقد رتبه اعتباری باشند.

خریدهای قسطی اکنون در ارزیابی رتبه اعتباری نقش دارند

سنجش رتبه اعتباری تنها به سابقه وام‌های بانکی و وضعیت چک‌های برگشتی محدود نمی‌شود؛ بلکه افزایش خریدهای قسطی و شیوه‌های بازپرداخت آنها نیز در ارزیابی این رتبه تأثیر بسزایی خواهد داشت.

فرآیند دریافت وام به تازگی به بانک‌ها محدود نمی‌شود و برخی پلتفرم‌ها امکان دریافت وام و اعتبار را برای متقاضیان فراهم آورده‌اند تا در سریع‌ترین زمان ممکن تسهیلات مورد نظر خود را با شرایط خاص بامن شوند.

همزمان با افزایش استفاده از اعتبار و خریدهای قسطی در پلتفرم‌های مختلف مانند اسنپ پی، دیجی پی، یا تارا پی، این شیوه‌های خرید قسطی و دریافت اعتبار به‌طور چشمگیری افزایش یافته‌اند.

برخی افراد ممکن است به‌طور همزمان از اعتبار این پلتفرم‌ها بهره‌برداری کنند که این مسئله به تعهد مالی بیشتری می‌انجامد و با ثبت این اطلاعات در سیستم اعتبارسنجی، تصویری جدید از وضعیت مالی آنها ایجاد می‌شود.

فرض کنید فردی که از یک پلتفرم خرید اعتباری استفاده کرده و نتوانسته اقساط خود را در زمان مقرر پرداخت کند، در صورت ثبت سوابق تأخیر، در هنگام درخواست اعتبار یا تسهیلات جدید به چالش‌های جدیدی مواجه خواهد شد. از سوی دیگر، ثبت سوابق پرداخت‌های به موقع نیز در ارتقاء رتبه اعتباری مؤثر خواهد بود.

با افزوده شدن خریدهای اعتباری و اقساطی، نباید از تعهدات مالی کوچک غافل شد. چرا که ثبت داده‌های مربوط به تأخیرها یا عدم پرداخت بدهی، ارزیابی اعتبار افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این حال، باید ذکر کرد که تنها یک تأخیر در پرداخت یک قسط به خودی خود منجر به کاهش شدیدی در رتبه اعتباری نخواهد شد و تمامی تعهدات مالی باید مد نظر قرار گیرند.