بررسی فیلم کوتاه «نیان»؛ تجربه‌ای بصری که بر «احساس» تکیه دارد
خبرگزاری مهر- گروه هنر- علی حیدری؛ فیلم کوتاه «نیان» که به نویسندگی و کارگردانی حسین جمشیدی ساخته شده، در بخش داستانی چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران به نمایش درمی‌آید. جمشیدی در سال گذشته نیز فیلم دیگری به نام «کاپیتان تورس» را در همین جشنواره ارائه داده بود؛ هر دو اثر علی‌رغم شباهت در نام کارگردان، از نظر اجرا و رویکردها کاملاً متفاوت هستند. «کاپیتان تورس» در فضایی کاملاً متمایز از «نیان» متناسب با بسترهای جغرافیایی و جو احساسی خود ساخته شده بود. این تنوع و تمایل به تجربیات نو از جمله ویژگی‌های تحسین‌برانگیز در طراحی آثار این کارگردان محسوب می‌شود.
«نیان» داستانی از میان آتش جنگی ۴۰ روزه را روایت می‌کند، جنگی که در آن، تعداد زیادی از ساختمان‌ها و اماکن مسکونی و غیرمسکونی تخریب شدند. «نیان» به وضوح بازتاب‌های چندوجهی و ویرانی این موقعیت را به تصویر می‌کشد که نشان‌دهنده شهامت کارگردان است، زیرا غالباً در تهیه فیلم‌نامه‌های کوتاه، بر اهمیت موقعیت و شخصیت تاکید می‌شود. در اینجا نکته مهم این است که چه ابعادی برای موقعیت در یک فیلم کوتاه می‌تواند وجود داشته باشد؟ «نیان» تلاش می‌کند علاوه بر رعایت این اصول، قابلیت‌ها و ریسک‌های بیشتری را در نمایشی بدیع به تصویر بکشد. این فیلم به تخریب خانه یکی از دوستان در بستر جنگ می‌پردازد و در ارائه آن، دوربین را فقط به ثبت واکنش‌ها محدود نمی‌کند و خود حادثه محرک را نیز مستقیماً به کادر می‌آورد. تمایز و جسارت در رویکرد، موضوعاتی هستند که در بین فیلم‌سازان جوان به جدی گرفته نمی‌شوند؛ چراکه آثار غالباً تحت تاثیر شرایط تولید شکل می‌گیرند و کارگردان‌ها پیش از آغاز نوشتن فیلمنامه و در مرحله ایده‌پردازی، ذهن خود را سانسور کرده و محدود می‌سازند، به دلیل ترس از عدم تحقق شرایط لازم برای تولید ایده دلخواهشان.
فیلم کوتاهی که آرزوی سینمایی شدن را دارد!
در میان فیلم‌سازان کوتاه، دو گروه کلیدی وجود دارند؛ یک دسته به فیلم کوتاه به عنوان پلی برای ورود به سینمای اصلی و ساخت فیلم‌های بلند نگاه می‌کنند و دسته‌ای دیگر بر این اعتقادند که هدفشان از خلق آثار کوتاه، ایجاد حضور حرفه‌ای در همین مدیوم و قائل شدن به هویت مستقل برای این قالب است. در «نیان» جمشیدی با هدف نشان دادن توانایی‌های خود به تهیه‌کنندگان سینما تلاش می‌کند تا قابلیت ساخت فیلم‌های بلند را ثابت کند. ممکن است از منظر متداول این نگرش چندان پذیرفتنی نباشد، اما واقعیت این است که هر دو دیدگاه نسبت به فیلم کوتاه به نوعی معتبر هستند و نمی‌توان با پذیرش یکی، دیگری را نادرست دانست. «نیان» فیلمی است که بیش از هر چیز با احساسات تنیده شده و در این راستا برخی از عناصر فیلمنامه را از دست می‌دهد؛ این موضوع آسیب جدی به استحکام داستان فیلم وارد کرده و مانع از آن می‌شود که تماشاگر تا پایان با یک روایت خطی با تحولات جذاب همراه گردد. شاید در حیطه داستانی فیلم‌های کوتاه، «تعلیق» بیشتر از هر عنصر دراماتیک دیگری قادر به ایجاد شگفتی در مخاطب باشد، اما «نیان» در استفاده بهینه از «تعلیق» چندان موفق عمل نمی‌کند. با این حال، جسارت کارگردان در فرم و دکوپاژ فیلم، آن را نجات می‌دهد و باعث می‌شود تماشاگر پس از نیمه فیلم، احساس کسالت نکند.
باید بیشتر به سینمای کوتاه اعتماد کرد
نکته حائز اهمیت در پایان، لزوم اعتماد تهیه‌کنندگان به فیلم‌سازان جوانی است که در طراحی‌های جسورانه فعال هستند؛ این افراد می‌توانند سینمای ایران را از منظر فرم ارتقا بخشیده و افق جدیدی را برای تماشاگران ایرانی از سینمای کشور باز کنند. «نیان» از جمله آثاری است که از نظر فرم قابل توجه بوده و می‌تواند نویدبخش یک مسیر جدید در سینمای ما باشد؛ مسیری که در آن کارگردانان با روحیه‌ای جسورتر به نوآوری و ابداعات می‌پردازند.
فیلم کوتاه «نیان» به کارگردانی حسین جمشیدی در بخش داستانی چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به نمایش درمی‌آید.
گروه بازیگران این فیلم را ونوس کانلی، روزبه رئوفی، آتنا بهاری و علی پورستوده تشکیل می‌دهند.
دیگر عوامل «نیان» شامل: تهیه‌کننده: رضا خامه یار، نویسندگان: جواد خواجه حسینی، حسین جمشیدی، مجری طرح: مهدی ده نمکی، مدیر فیلم‌برداری: مهدی محسنی، تدوین: سیاوش کردجان، دستیار تدوین: سولماز برومند، موسیقی: مسعود سخاوت دوست، طراحی و ترکیب صدا: مجید آقایی، طراح صحنه و لباس: رامین بدخشان فر، طراح گریم: هادی لطفی، اصلاح رنگ: علی نوروزی، مدیر برنامه‌ریزی: وحید مجیدی، دستیاران کارگردان: ابوالفضل مغیثه، پارسا اپروز، امیررضا بشیری، منشی صحنه: آناهیتا کارخانه، مدیر صدا‌برداری: وحید کیائیها، مدیر تولید: میلاد لک، دستیار تهیه‌کننده: سید محمدحسین میرابوطالبی، عکاس: سمیه جعفری، مدیر تبلیغات: مهدی اولادوطن، مستند پشت صحنه: محسن حسینی، روابط عمومی: مینا دهقان، طراح پوستر: مهرداد مقرب است.