هشدار در خصوص تبلیغات نمک‌های رنگارنگ / وجود کمبود ویتامین D در نیمی از کودکان پایین‌تر از ۵ سال
به نقل از ایسنا، دکتر علیرضا رئیسی در مراسم بزرگداشت روز جهانی «غذا و تغذیه سالم و روز جهانی مقابله با کاهش اتلاف وضایعات غذایی» که امروز برگزار گردید، بیان کرد: مسائل مربوط به تغذیه یکی از مسائل حیاتی در سطح جهانی به شمار می‌آید و با توجه به سوابق علمی کشور در زمینه علوم تغذیه، امید است که این دانش به نفع جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم، استفاده شود.
معاون بهداشت وزیر بهداشت با اشاره به تغییرات در نمای بیماری‌ها در گذر زمان، تصریح کرد: الگوی بیماری‌ها از بیماری‌های واگیردار به سمت بیماری‌های غیرواگیردار تغییر یافته است، بنابراین اهمیت نقش تغذیه در این روزها به مراتب بیشتر از قبل است. بسیاری از بیماری‌های متابولیک و غیرواگیر به تغذیه و فرآیندهای مرتبط با متابولیسم مربوط می‌شود؛ لذا توجه به این ارتباط می‌تواند تاثیر بسزایی بر سلامت جامعه داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه تغذیه تنها به معنای رفع گرسنگی نیست، افزود: موضوع تغذیه سلولی بسیار حائز اهمیت است. ممکن است افراد طبق استانداردها و الگوهای موجود، ترکیبی مطلوب از مواد غذایی دریافت نمایند، اما سلول‌های بدن آنها همچنان به لحاظ مواد مغذی ضروری در وضعیت خوبی قرار نداشته باشند. بنابراین، توجه جدی به تغذیه سلولی به‌عنوان یکی از معیارهای سنجش سلامت ضروری است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت به تغییر رویکردها در درک بیماری‌ها اشاره کرد و گفت: جهان در حال بازنگری در زمینه فیزیولوژی و پاتوفیزیولوژی بیماری‌ها و درمان است. در این راستا، برخی مواد غذایی می‌توانند نقش درمانی ایفا کنند و در عین حال، برخی دیگر ممکن است به بدن آسیب برسانند؛ از این‌رو، توجه به این دو جنبه بسیار با اهمیت است.
رئیسی در مورد نیاز به کاهش ضایعات غذایی گفت: سازمان جهانی بهداشت و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) بر ضرورت جلوگیری از دورریز مواد غذایی و ارزش آنها تأکید دارند. در این باره، غذا تنها به غذای پخته‌شده محدود نیست، بلکه شامل انواع مواد غذایی از جمله گندم، برنج، گوشت و سایر محصولات می‌شود.
او با تأکید بر این مطلب که تولید مواد غذایی نیازمند منابعی همچون آب و انرژی است، گفت: بنابراین، نباید به سادگی مواد غذایی را دور انداخت؛ چرا که بیش از ۳۰ درصد جمعیت جهانی از فقر و گرسنگی رنج می‌برند.
رئیسی پیرامون شیوع چاقی و اضافه‌وزن در ایران بیان کرد: ۶۳ درصد از بزرگسالان کشور با مشکل اضافه‌وزن و چاقی مواجه هستند. به گفته آمار، ۳۸ درصد بزرگسالان دچار اضافه‌وزن و ۲۵ درصد مبتلا به چاقی هستند. زنان بیشتر از مردان دچار چاقی هستند و نرخ چاقی شکمی به میزان ۴۸ درصد ثبت شده است. چاقی شکمی یکی از عوامل خطر اصلی برای سندرم متابولیک محسوب می‌شود و می‌تواند اثرات جدی بر روی سلامت فرد به همراه داشته باشد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره وضعیت سوءتغذیه در کودکان زیر پنج سال افزود: اگرچه وضعیت کشور در برخی شاخص‌ها نسبت به میانگین جهانی برتر است، اما هنوز با مساله چاقی و اضافه‌وزن، لاغری و سوءتغذیه در برخی مناطق مواجه‌ایم. بررسی وضعیت کودکان زیر پنج سال در نواحی مختلف کشور نشان‌دهنده وجود لاغری و سوءتغذیه در جنوب‌شرقی کشور است.
رئیسی افزود: طبق آمار سال ۲۰۲۲ گزارش شده از سازمان جهانی بهداشت، در سال گذشته، ۳۹۰ میلیون کودک و نوجوان ۵ تا ۱۹ ساله در سطح جهان دچار اضافه‌وزن بودند که از این تعداد، بیش از ۱۶۰ میلیون نفر به چاقی مبتلا بودند.
او با تأکید بر کاهش فعالیت بدنی در میان کودکان و نوجوانان، افزود: بسیاری از بچه‌ها وقت خود را به مصرف رسانه‌های دیجیتال می‌گذرانند و به اندازه کافی تحرک ندارند. این الگو در مدارس نیز محسوس است و شیوع اضافه‌وزن در میان دانش‌آموزان نگرانی‌هایی را درباره سلامت نسل آینده ایجاد کرده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد: بررسی نقشه‌های تغذیه کودکان و نوجوانان نشان می‌دهد که پیوست‌های اضافه‌وزن و چاقی در مناطق مختلف یکسان نیستند. به عنوان مثال، چاقی و اضافه‌وزن در جنوب شرقی کشور کمتر است، در حالی که مناطق مرکزی و شمالی دارای نرخ بالاتری هستند.
او با اشاره به این که نقشه‌های تغذیه‌ای باید مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های کشوری قرار گیرند، گفت: تفاوت‌های موجود به نابرابری و کمبود دسترسی عادلانه به امکانات و خدمات مطلوب اشاره دارد. لذا لازم است توجه ویژه‌تری به نواحی با وضعیت نامطلوب تغذیه‌ای صورت گیرد.
رئیسی همچنین درباره کمبود ریزمغذی‌ها در کشور گفت: آمارهای مرتبط با کم‌خونی و کمبود ویتامین D اهمیت بسیار زیادی دارند. طبق آمار، تقریباً نیمی از کودکان زیر پنج سال کشور با کمبود ویتامین D مواجه هستند؛ این وضعیت غیرقابل تحمل است و پیشگیری از این کمبود با اقداماتی ساده و کم‌هزینه امکان‌پذیر است.
او در ادامه از انتشار اطلاعات نادرست در فضای مجازی انتقاد کرد و گفت: برخی مواقع افراد با استناد به مطالبی که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینند، در خصوص مصرف ویتامین D و یا داروهای دیگر سردرگم می‌شوند. در حالی که توصیه‌های مربوط به مصرف مکمل‌ها باید بر پایه شواهد علمی و نظرات پزشکان معتبر باشد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: احتمال دارد فردی بیمار باشد، سیگار بکشد و تحرک کافی نداشته باشد، اما به خاطر مطالبی که در فضای مجازی خوانده، در مورد مصرف داروی مهمی نگران شود. در چنین حالتی، به برخی رفتارهای پرخطر بی‌توجهی می‌شود، اما نگرانی‌های واهی در مورد داروهای تجویزی شکل می‌گیرد. این مسائل چالش‌هایی است که باید در سطح جامعه با آنها مواجه شویم.
رئیسی با اشاره به وضعیت کم‌خونی و کمبود ویتامین D در گروه‌های سنی مختلف گفت: آمارها نشان می‌دهد که کمبود ویتامین D در ۶۰ درصد نوجوانان، مادران باردار و زنان در سن باروری وجود دارد. بنابراین تأمین ریزمغذی‌ها در نسبت به دیگر گروه‌های سنی، به ویژه زنان و کودکان، بسیار حائز اهمیت است.
او درباره اهمیت پیشگیری از کمبود ویتامین D در سنین پایین گفت: مصرف ویتامین D در میان سالمندان نسبت به سایر گروه‌ها عملکرد بهتری دارد. احتمال دارد فردی در دوران سالمندی به پوکی استخوان یا شکستگی دچار شود و مصرف دارو را در آن زمان آغاز کند، در حالی که تقویت تراکم استخوان باید از دوران کودکی و نوجوانی مد نظر قرار گیرد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت در مورد نقش ویتامین D برای سلامتی افزود: ویتامین D برای حفظ سلامت استخوان، پوست، مو و ناخن و همچنین باروری نقش حیاتی دارد.
رئیسی همچنین با اشاره به اینکه در برخی مناطق کشور با کم‌خونی مواجه هستیم، خاطرنشان کرد: بیماری‌های خونی مانند تالاسمی در این نواحی از مسائل قابل توجه به شمار می‌آید. این موضوع ضرورت توجه ویژه به وضعیت سلامت و تغذیه در این مناطق را گوشزد می‌کند.
معاون وزیر بهداشت به تأثیر مثبت کشور در کنترل کمبود ید اشاره کرد و گفت: یکی از موفقیت‌های مهم در حوزه بهداشت و سلامت کشور، کنترل کمبود ید است. در گذشته، کمبود ید در جامعه رواج زیادی داشت و بسیاری با بزرگ شدن غده تیروئید روبه‌رو بودند، اما با اجرای طرح غنی‌سازی نمک با ید و ترغیب به مصرف نمک یددار، وضعیت به طور قابل ملاحظه‌ای بهبود یافته است.
وی همچنین درباره تبلیغات نادرست در زمینه انواع نمک در رسانه‌های اجتماعی توضیح داد: متأسفانه برخی افراد و گروه‌هایی که با عنوان طب اسلامی فعالیت می‌کنند، مردم را از مصرف نمک یددار منع می‌کنند و انواع نمک دریایی و نمک‌های رنگی را تبلیغ می‌نمایند. این تبلیغات می‌تواند دستاوردهای بهداشتی کشور را در خطر بیندازد.
رئیسی در خاتمه با اشاره به نتایج پایش‌های انجام‌شده گفت: طبق آخرین بررسی‌ها، برخی استان‌ها مانند آذربایجان غربی، سیستان و بلوچستان و چهارمحال و بختیاری با مشکلاتی درخصوص دریافت ید مواجه‌اند، اما وضعیت کلی کشور هنوز مطلوب است.
او همچنین به پایش ید در مراحل تولید و توزیع اشاره کرد و اظهار داشت: بررسی‌های انجام شده بر روی محصولات کارخانه‌هایی که مدعی تولید نمک یددار هستند، نشان می‌دهد برخی از آنها فاقد ید هستند. فروش این دست محصولات با نام نمک یددار نگران‌کننده و غیرقابل‌قبول است و باید به آن توجه گردد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت به اهمیت ید در دوران بارداری اشاره کرد و گفت: ید برای رشد و تکامل جنین و نوزاد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در دوران بارداری نیاز به این ماده افزایش می‌یابد. کمبود ید در مادر باردار می‌تواند تأثیر منفی بر تکامل جنین داشته باشد؛ از این‌رو، تأمین میزان کافی این ماده در این دوران ضروری است.
رئیسی درباره الگوی مصرف مواد غذایی در کشور گفت: مصرف سبزیجات، گوشت قرمز و لبنیات در ایران کمتر از مقادیر مورد توصیه است؛ متأسفانه، میزان مصرف لبنیات در کشور تقریباً نصف سطح توصیه‌شده است و این یک معضل تغذیه‌ای به شمار می‌رود.
رئیسی در خصوص میزان مصرف پروتئین در کشور افزود: متوسط مصرف پروتئین در ایران در حدود ۶۵ گرم در روز است. نیاز روزانه افراد به پروتئین بسته به وضعیت متابولیسم و شرایط بدن آنها متفاوت است، اما به‌طور عادی، مصرف روزانه ۰.۸ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن توصیه می‌شود.
او همچنین در مورد میزان مصرف چربی‌ها توضیح داد: به طور کلی، حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد کل کالری روزانه باید از چربی تأمین شود، اما نکته حائز اهمیت نوع چربی مصرفی است. حداکثر میزان چربی اشباع که باید مصرف گردد، ۱۰ درصد و میزان چربی ترانس باید حداکثر یک درصد از کل کالری دریافتی باشد.
انتهای پیام