گره زدن صندوق رأی تل‌آویو به جنگ تهران؛ نقشه ترامپ جواب می‌دهد؟
فرارو- حمایت علنی و تمام‌عیار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در آستانه انتخابات پارلمانی این رژیم، بحث‌های تازه‌ای درباره نقش واشنگتن در معادلات سیاسی داخلی اسرائیل برانگیخته است.
به گزارش فرارو، ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، نتانیاهو را شریکی قدرتمند در مقابله با ایران توصیف کرد و مدعی شد که روی کار آمدن فردی دیگر در رأس دولت اسرائیل، آمریکا را ناگزیر می‌کند به‌تنهایی با تهران بجنگد. این موضع‌گیری در حالی مطرح شده که انتخابات اسرائیل قرار است ۲۷ اکتبر برگزار شود و رقابت میان اردوگاه نتانیاهو و مخالفانش همچنان محل مناقشه است.
ترامپ علاوه بر حمایت از نتانیاهو، درباره احتمال ادامه جنگ علیه ایران هشدار داده است. بنیامین نتانیاهو نابودی حماس و حزب‌الله را از اهداف خود دانسته و از تغییر رویکرد امنیتی اسرائیل از مهار تهدیدها به حملات پیش‌دستانه سخن گفته است. پیوند زدن آینده سیاسی خود به تقابل با ایران، یکی از محورهای اصلی موضع‌گیری‌های انتخاباتی نتانیاهو به شمار می‌رود.
چرا ترامپ در اعلام حمایت از نتانیاهو تأخیر کرد؟
تأخیر ترامپ در اعلام حمایت علنی از نتانیاهو، به یکی از محورهای بحث در محافل سیاسی اسرائیل تبدیل شده است. ایلی نیسان، نویسنده و پژوهشگر سیاسی، این تأخیر را با وضعیت رقابتی انتخابات و تردیدهایی مرتبط دانست که در میان بخشی از هواداران حزب لیکود درباره عملکرد نتانیاهو شکل گرفته است. به گفته او، در دیدار اخیر دو نفر در آمریکا، پرسشی درباره وضعیت سیاسی نتانیاهو مطرح شد و پاسخ روشنی به آن داده نشد.
نیسان معتقد است اعلام حمایت ترامپ در روزهای نزدیک به انتخابات می‌تواند بخشی از رأی‌دهندگان مردد لیکود را دوباره به حمایت از نتانیاهو سوق دهد. از نظر او، برخی از این رأی‌دهندگان با وجود نارضایتی از عملکرد نخست‌وزیر، هنگام حضور در پای صندوق‌های رأی همچنان به توصیه‌ها و جهت‌گیری‌های رهبران حزب خود توجه می‌کنند. او همچنین بر پیامدهای منطقه‌ای این حمایت تأکید کرد و گفت که موضع ترامپ می‌تواند بر برداشت برخی دولت‌های عربی از جایگاه نتانیاهو تأثیر بگذارد؛ به‌ویژه در شرایطی که گسترش توافق‌های ابراهیم از اهداف اعلام‌شده دولت اسرائیل است.
در مقابل، رونی شکید، پژوهشگر مؤسسه صلح ترومن ، تأثیر اظهارات ترامپ بر تصمیم رأی‌دهندگان اسرائیلی را محدود ارزیابی کرد. او گفت که رأی‌دهندگان پیش از این نیز درباره انتخاب خود تصمیم‌گیری کرده‌اند و اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا لزوماً نمی‌تواند جهت‌گیری آنان را تغییر دهد. شکید همچنین یادآور شد که ترامپ در گذشته از رهبران سیاسی مختلف از جمله رجب طیب اردوغان و رئیس‌جمهور سوریه، با تعابیر مثبت یاد کرده است؛ بنابراین، تمجید او از نتانیاهو الزاماً به معنای برخورداری نخست‌وزیر اسرائیل از مزیتی تعیین‌کننده در انتخابات نیست.
انتخابات اسرائیل؛ رقابت بر سر امنیت یا مسائل داخلی؟
یکی از پرسش‌های اصلی این است که آیا حمایت ترامپ به نتانیاهو امکان می‌دهد رقابت انتخاباتی را از عملکرد داخلی دولت به موضوع امنیت ملی و مقابله با ایران منتقل کند. رونی شکید، پژوهشگر مؤسسه صلح ترومن در پاسخ تأکید کرد که میان نتانیاهو، گادی آیزنکوت، یائیر لاپید و نفتالی بنت، در اصل مقابله با تهدیدهای ناشی از ایران تفاوت بنیادینی وجود ندارد. از این منظر، ایران موضوعی فراتر از رقابت میان احزاب است و نمی‌توان آن را صرفاً به شخص نتانیاهو یا رابطه ویژه او با ترامپ محدود کرد.
شکید در عین حال مدعی شد که اسرائیل در سطح تاکتیکی به برخی موفقیت‌ها دست یافته، اما در سطح راهبردی نتوانسته به اهداف نهایی خود برسد؛ زیرا حماس همچنان در غزه حضور دارد، حزب‌الله در لبنان باقی مانده و ایران نیز با وجود حملات نظامی، از صحنه منطقه‌ای کنار نرفته است.
به گفته او، مسائل داخلی اسرائیل از جمله مناقشه بر سر معافیت حریدی‌ها از خدمت نظامی و خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان در کرانه باختری، همچنان می‌توانند در تصمیم رأی‌دهندگان نقش مهمی داشته باشند.
در همین زمینه، گادی آیزنکوت، رئیس یکی از جریان‌های مخالف نتانیاهو تأکید کرده است که انتخابات موضوعی داخلی است و تنها شهروندان اسرائیل باید درباره نخست‌وزیر آینده خود تصمیم بگیرند.
حمایت آمریکا؛ فرصت سیاسی یا تعهدی تازه برای نتانیاهو؟
حمایت ترامپ از نتانیاهو تنها یک پیام انتخاباتی نیست و می‌تواند پرسش‌هایی درباره تعهدات احتمالی نخست‌وزیر در برابر واشنگتن ایجاد کند. ایلی نیسان اذعان کرد که ترامپ در صورت پیروزی نتانیاهو ممکن است در موضوعاتی مانند لبنان، حضور نظامی اسرائیل در سوریه و نحوه ادامه عملیات نظامی، بر او فشار وارد کند. از این منظر، رابطه نزدیک دو فرد لزوماً به معنای هم‌سویی کامل منافع آن‌ها نیست؛ واشنگتن ممکن است در مقاطعی خواهان اقداماتی باشد که با محاسبات داخلی یا منطقه‌ای نتانیاهو سازگار نباشد.
این اختلاف بالقوه به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که ترامپ جنگ با ایران را به همکاری با شخص نتانیاهو پیوند زده است. چنین موضعی می‌تواند مسئله ایران را به یکی از محورهای برجسته رقابت انتخاباتی تبدیل کند، اما هم‌زمان این پرسش را نیز مطرح می‌کند که دولت آینده اسرائیل تا چه اندازه در تعیین زمان، دامنه و اهداف تقابل نظامی با تهران استقلال عمل خواهد داشت.
در مجموع، حمایت علنی ترامپ از نتانیاهو، رقابت انتخاباتی اسرائیل را با ملاحظات امنیتی و روابط منطقه‌ای درهم آمیخته است. با این حال، درباره میزان تأثیر این حمایت بر رأی‌دهندگان اتفاق‌نظر وجود ندارد. برخی آن را عاملی برای بازگرداندن رأی‌دهندگان مردد به اردوگاه نتانیاهو می‌دانند و برخی دیگر معتقدند تصمیم انتخاباتی شهروندان بیشتر تحت تأثیر مسائل داخلی و ارزیابی عملکرد دولت قرار دارد.