توافق‌نامه‌ای پر از سوالات؛ استقلال با «متهم به اختلاس» که سابقه «بازداشت» دارد، قراردادی را به ثبت رساند/ هلدینگ باید مواظب اموالش باشد!
امضای تفاهم‌نامه همکاری باشگاه استقلال با آکادمی ملی ورزش صربستان تحت رهبری سینیشا یاسنیچ به‌عنوان یک موضوع جنجالی به حساب می‌آید؛ به‌خصوص با توجه به سوابق قضایی این مدیر صربستانی که سؤال‌هایی جدی در مورد شناخت مدیران استقلال از طرف مقابلشان ایجاد کرده است. یاسنیچ که امروز با وعده کمک به پیشرفت استقلال به این همکاری پیوسته، پیش از این در دو پرونده مالی بزرگ در صربستان با اتهاماتی از قبیل اختلاس و سوءاستفاده از موقعیت مدیریتی مواجه بوده است؛ پرونده‌هایی که بازتاب‌های زیادی در رسانه‌های معتبر این کشور داشته‌اند.
در حال حاضر مشخص نیست که آیا مدیران استقلال قبل از امضای این تفاهم‌نامه از پیشینه قضایی یاسنیچ آگاه بوده‌اند یا خیر، اما شواهد موجود در گزارش‌های رسانه‌های صربستان نشان می‌دهد که طرف ایرانی این قرارداد باید با دقت و به‌طور دقیق‌تری در مورد سوابق و اعتبار فردی که قرار است در مسیر توسعه باشگاه همکاری کند، تحقیق می‌کرد.
اولین پرونده؛ اتهام اختلاس بیش از ۱۳ میلیون دینار
نام سینیشا یاسنیچ نخستین بار در اکتبر ۲۰۱۸ در زمینه یک پرونده مالی مرتبط با فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی صربستان به‌طور گسترده‌ای در رسانه‌های این کشور شنیده شد. او که در آن زمان ریاست این فدراسیون را بر عهده داشت، به ظن اختلاس بیش از ۱۳ میلیون دینار صربستان بازداشت شد.
اتهامات ذکر شده حکایت از این دارند که او در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ با استفاده از کارت‌های بانکی تجاری متعلق به فدراسیون، مبالغی را به منظور هزینه‌های شخصی خود برداشت یا پرداخت کرده است. دادستانی ادعا کرده که یاسنیچ بدون داشتن مجوزهای لازم و بدون ارائه اسناد و صورت‌حساب‌های معتبر، منابع مالی این فدراسیون را در راستای اهداف تعیین‌شده هزینه نکرده است. در کیفرخواست این پرونده، مجموع خسارات ادعایی حدود ۱۳ میلیون و ۱۸۷ هزار دینار اعلام گردید که شامل بیش از ۱۰ میلیون دینار خسارت به بودجه جمهوری صربستان و تقریباً ۳ میلیون دینار خسارت به فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی می‌شود.
رسانه‌هایی نظیر Blic، Kurir، Telegraf، Danas و KRIK گزارشی جامع از بازداشت یاسنیچ، تحقیقات قضایی و روند رسیدگی به این پرونده منتشر کردند. همچنین گزارش‌ها به تبدیل بازداشت موقت او به بازداشت خانگی با پابند الکترونیکی اشاره کرده‌اند.
در سال ۲۰۱۹، دادستانی عالی عمومی بلگراد علیه یاسنیچ در ارتباط با همین پرونده اقدام به صدور کیفرخواست کرد. پیگیری قضایی این اتهامات در سال‌های بعد نیز ادامه یافت و گزارش‌های مربوط به سال ۲۰۲۲ حاکی از ادامه روند دادگاه بودند.
دومین پرونده؛ قرارداد ۵۷۲ هزار یورویی بدون مناقصه
اما ماجرا تنها به پرونده فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی ختم نشد. سینیشا یاسنیچ در ژوئیه ۲۰۲۲ مجدداً در فرودگاه نیکولا تسلا بلگراد بازداشت شد؛ این بار به‌دلیل نقش او در یک پرونده مالی مرتبط با شرکت «بازی‌های دانشگاهی اروپا ۲۰۲۰».
بر اساس گزارش روزنامه پولیتیکا، یاسنیچ بین دسامبر ۲۰۱۷ تا مارس ۲۰۱۸، به همراه فرد دیگری که در آن زمان تحت تعقیب بود، قراردادی به ارزش حدود ۵۷۲ هزار یورو برای تهیه طرح جامع بازی‌های دانشگاهی اروپا به شرکتی در شهر نووی ساد واگذار کرده بود؛ قراردادی که به‌زعم اتهامات، بدون برگزاری مناقصه عمومی انجام پذیرفته است.
دادستانی مدعی شد که طرح جامع مذکور که به‌طور اولیه توسط فرد دیگری تهیه شده، قرار بوده که به مبلغ تقریباً ۳۰ هزار یورو مورد استفاده قرار گیرد؛ اما قرارداد جدید با مبلغ بسیار بالاتر منعقد شده و خسارت ادعایی وارد شده به بودجه جمهوری صربستان حدود ۶۸ میلیون و ۵۵۴ هزار دینار عنوان شده است.
رسانه‌های صربستان نظیر Blic، Politika، N1 و Kurir به تشریح جزئیات این پرونده و بازداشت یاسنیچ پرداخته‌اند. در آن زمان، قرار بازداشت موقت برای او صادر شد تا از احتمال تأثیرگذاری بر روی تحقیقات و شهود جلوگیری شود.
ردپای ۵۲۳ هزار یورو در شرکتی متعلق به دوست یاسنیچ
بخش دیگری از گزارش‌های رسانه‌ای پیرامون این پرونده به نحوه انتقال پول قرارداد مربوط می‌شود. بر اساس اطلاعات منتشر شده در روزنامه بلیتس، از مجموع حدود ۵۷۳ هزار یورویی که به منظور تهیه طرح جامع بازی‌های دانشگاهی اروپا پرداخت شده بود، ۵۲۳ هزار یورو به حساب شرکتی در نووی ساد واریز گردید. طبق این گزارش، صاحب این شرکت یکی از دوستان یاسنیچ بوده و فعالیت‌های آن ارتباطی با برگزاری مسابقات ورزشی یا تهیه مستندات مربوط به چنین رویدادهایی نداشت. همین نکته موجب شکل‌گیری ظن‌هایی درباره احتمال استفاده از این شرکت به‌عنوان واسطه‌ای برای انتقال منابع مالی گردید.
گزارش بلیتس همچنین به این موضوع اشاره کرد که اداره مبارزه با جرایم سازمان‌یافته صربستان در حال بررسی هزینه‌کرد حدود ۲۰۰ میلیون دینار از منابع عمومی اختصاص‌یافته به شرکت بازی‌های دانشگاهی اروپا ۲۰۲۰ بود. این منابع قرار بود برای مقدمات برگزاری مسابقات در بلگراد هزینه شوند، اما طبق ادعاها، بخشی از آن‌ها برخلاف اهداف تعیین شده مصرف شده است.
علاوه بر این، گزارش‌های رسانه‌ای به احتمال ارسال اسناد و نتایج تحقیقات به دادستانی ویژه جرایم سازمان‌یافته و تشکیل پرونده‌ای جدید علیه یاسنیچ اشاره داشتند؛ پرونده‌ای که به‌صورت مجزا از مسئله قبلی او در مورد فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی صربستان محسوب می‌شد.
استقلال باید مراقب جیبش باشد؟
اکنون با در نظر گرفتن این سوابق، امضای تفاهم‌نامه همکاری استقلال با آکادمی ملی ورزش صربستان تحت ریاست سینیشا یاسنیچ موضوعی است که نمی‌توان به‌راحتی از آن عبور کرد. مدیران استقلال باید روشن کنند که قبل از امضای قرارداد، چه بررسی‌هایی درباره سوابق حقوقی و مالی طرف صربستانی انجام داده‌اند و آیا از اتهامات موجود علیه او آگاه بودند یا خیر.
البته نباید فراموش کرد که اتهامات مطرح شده علیه یاسنیچ را بدون حکم نهایی، معادل اثبات جرم قلمداد کرد. با این حال، داشتن سابقه بازداشت و صدور کیفرخواست در دو پرونده مالی بسیار مهم به‌تنهایی برای ایجاد نگرانی و لزوم بررسی دقیق اعتبار طرف قرارداد کافی است.
به‌علاوه، مسئله دیگری نیز مطرح می‌شود: آیا هلدینگ مالک استقلال از سوابق و اتهامات بر علیه یاسنیچ آگاه بوده است؟ در حال حاضر نمی‌توان به‌طور قطع اعلام کرد که آیا این مجموعه در جریان ماجرا بوده یا خیر، اما پاسخ به این سؤال می‌تواند ابعاد مهمی از نحوه تصمیم‌گیری برای همکاری با آکادمی ملی ورزش صربستان را روشن سازد.
استقلال در تلاش است برای توسعه ساختار ورزشی و همکاری‌های بین‌المللی خود، چنین قراردادهایی را با دقت و با تضمین منافع باشگاه اجرایی کند. اگر مدیران استقلال از این سوابق بی‌خبر بوده‌اند، سؤالات جدی درباره نحوه ارزیابی صلاحیت طرف قرارداد مطرح است؛ و اگر آگاه بوده‌اند، باید به این پرسش پاسخ دهند که با چه ارزیابی و تضمین‌هایی به این همکاری تن داده‌اند.
در نهایت، مدیران این باشگاه باید درک کنند که همکاری با شخصی که در صربستان با چنین پرونده‌های مالی مواجه بوده، بدون اعتبارسنجی مناسب و شفاف‌سازی جزئیات قرارداد، ممکن است عواقب و هزینه‌های سنگینی برای استقلال به همراه داشته باشد.
در همین ارتباط: تاجرنیا: تفاهم‌نامه با صربستان قرار نیست مثل قبلی‌ها شود/ یاسینیچ: یکی از ۱۰ آکادمی برتر جهان هستیم