کاهش ۴۰ درصدی تخصیص گازوئیل به معادن زغالسنگ
سعید صمدی - دبیر انجمن زغالسنگ ایران - در گفتگو با ایسنا، با اشاره به وضعیت کنونی تولید زغالسنگ در معادن کشور، اظهار داشت: یک تغییر اساسی و بیسابقه در صنعت زغالسنگ به وقوع پیوسته که در طی ۵۰ سال اخیر تجربه نشده است. به علت شرایط جنگی و محدودیتهای تجاری، امکان واردات زغالسنگ به شکل گذشته وجود ندارد و تولیدکنندگان فولاد ناچار شدهاند تمام نیازهای خود را از منابع داخلی تأمین نمایند.
او ادامه داد: این وضعیت فرصتی را فراهم ساخته تا اثبات شود ادعاهای پیرامون کیفیت پایین زغالسنگ داخلی و مشکلات ناشی از آن در خط تولید، پایه و اساس کارشناسی ندارد و در حال حاضر نیاز زغالسنگ کشور به طور کامل از تولیدات داخل تأمین میشود.
دبیر انجمن زغالسنگ ایران بیان کرد: علیرغم وجود تقاضای فراوان، معادن زغالسنگ با بحران جدی نقدینگی و تأخیر در دریافت مطالبات خود از مجموعه فولادی دست و پنجه نرم میکنند و مسئله تأمین سوخت گازوئیل نیز به صورت ویژهای به مشکل افزوده شده است. عمدتاً معادن زغالسنگ انرژی برق زیادی مصرف نمیکنند، اما چالش تأمین گازوئیل به مراتب پررنگتر شده است.
صمدی تأکید کرد: قیمت گازوئیل افزایش یافته و صنعت مجبور به پذیرش این شرایط است، اما نکته مهم این است که به موازات این افزایش، سهمیه گازوئیل به میزان ۴۰ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که سهمیه موردنیاز معادن زغالسنگ کل کشور در سال تقریباً به ۳۰ میلیون لیتر میرسد، اما فقط ۲۰ میلیون لیتر آن تأمین میشود و به همین دلیل، معدنکاران دیگر به دنبال علل گرانی نیستند و صرفاً در جستجوی تأمین سهمیه خود هستند.
او در مورد نرخ گازوئیل تحویلی به معادن زغالسنگ گفت: قیمت گازوئیل بر اساس منابع مختلف و موقعیت جغرافیایی بین ۹۰۰۰ تا ۳۸ هزار تومان متغیر است و به معادن بزرگ با قیمتهای متفاوت عرضه میگردد، اما میزان سوخت تأمینشده به اندازه نیاز نیست و به شدت باعث شده که برخی معادن با مشکلاتی مواجه شوند، به طوری که مجبور شدهاند طی ۱۰ روز از ماه به دلیل عدم تأمین منابع مالی و انباشت مطالبات یا نبود سوخت تعطیل کنند.
دبیر انجمن زغالسنگ ایران در مقایسه با سایر معادن گفت: معادن زغالسنگ به نسبت ماشینآلات سنگین کمتری دارند و در عملیات خود تمام کارها در تونل انجام میشود که تنها با دو ژنراتور تأمین میشود. هر یک از این ژنراتورها به اندازه یک بولدوزر سوخت مصرف میکنند و مجموع مصرف گازوئیل معادن زغالسنگ در سال تقریباً سه میلیون لیتر است؛ رقمی که حتی به نصف مصرف یک معدن بزرگ سنگآهن کشور نمیرسد، زیرا بخش عمده مصرف سوخت دیگر معادن بزرگ به باطلهبرداری اختصاص مییابد، در حالی که در زغالسنگ به دلیل ماهیت مینیاتوری کار، باطلهبرداری در این مقیاسها وجود ندارد.
صمدی افزود: به رغم تولید مناسب در سه ماهه نخست سال، آمار تولید در شش ماهه به شکل قابل توجهی کاهش نیافته است، هرچند که ادامه این روند قطعاً اثرات منفی بر تولید خواهد گذاشت. اما مهمتر از مسئله تولید، امنیت معادن میباشد؛ زیرا معادن زغالسنگ به صورت زیرزمینی هستند و به سیستمهای تغذیه و تهویه برای ایمنی کارگران وابستهاند و در صورت کمبود سوخت، فنهای تهویه متوقف میشوند و این وضعیت کار در داخل تونل را به شدت خطرناک میسازد.
او در خصوص تأمین مواد ناریه نیز توضیح داد: شرایط به نسبت قبل اندکی بهبود یافته، اما هنوز تا نقطه مطلوب فاصله داریم و در حال حاضر حدود ۲۵ درصد از نیاز معادن تأمین میشود. مواد ناریه در فرآیند آمادهسازی تونلها کاربرد دارند و در روند استخراج زغالسنگ، لازم است که ابتدا تونل به طور کامل حفر و آمادهسازی شود و سپس برداشت زغال آغاز گردد؛ بنابراین عدم دسترسی یک هفتهای به مواد ناریه به طور فوری تولید را متوقف نمیکند و معمولاً ذخیره زغال آمادهشده برای حداقل شش ماه آینده در داخل تونل موجود است، هرچند که این کمبود روند آمادهسازی آینده را به تعویق میاندازد.
دبیر انجمن زغالسنگ ایران در مورد مطالبات معادن توضیح داد: تمامی هزینههای مرتبط با معدنکاری زغالسنگ به صورت نقدی پرداخت میشود؛ دولت مالیات بر ارزش افزوده را به صورت نقدی دریافت کرده و ۶۰ درصد هزینههای معادن زغالسنگ نیز به دستمزد کارگران مربوط میشود که معمولاً نمیتوان آن را با چک تسویه کرد. در مقابل، محصولات فروختهشده معمولاً با تأخیر چهار تا پنج ماهه تسویه میشوند که این موضوع فشار زیادی را به معادن تحمیل کرده است.
او یادآور شد: به فولادسازان اطلاع دادهایم که نیازی به پیشپرداخت وجود ندارد، اما اگر مطالبات را ظرف یک ماه تسویه کنند، با توجه به ذخایر آمادهشده قبلی، توانایی افزایش تولید نیز موجود است.
صمدی در پایان گفت: محصولی که قبلاً سالانه دو میلیون تن واردات داشت، امروز بیشتر بار آن بر روی دوش تولید داخلی قرار گرفته و نیاز به اولویت در حمایت، تسهیل و تأمین مالی دارد، به خصوص در شرایطی که با نزدیک شدن به زمستان و بحران گاز مواجه هستیم. با این حال، بروکراسی اداری هنوز پاسخگو نیست و علیرغم تمام این بحرانها و فشارهای مالی شدید، خوشبختانه تا این لحظه هیچگونه تعدیل نیرویی در معادن زغالسنگ کشور گزارش نشده است.
انتهای پیام