شرکت سایپا به تازگی اقدام به ارائه طرح فروش مشارکت در تولید آریا اتوماتیک کرده که در آن قرعه‌کشی حذف شده است. ثبت‌نام کنندگان با بزرگترین پیش‌پرداخت در حدود یک میلیارد تومان، باید برای دریافت خودرو در تیر و مرداد ۱۴۰۷ انتظار بکشند؛ زمان تحویل که در این مقطع نیز بهای نهایی خودرو به‌صورت مشخص در دسترس نخواهد بود.

علاقمندان از ظرفیت موجود در طرح جوانی جمعیت می‌توانند از ساعت ۱۰ صبح یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ برای ثبت‌نام خودرو اقدام کنند. این خودرو با پیشرانه‌ی ۲ لیتری و رنگ سفید موجود خواهد بود و فرایند نام‌نویسی تا تکمیل ظرفیت در سامانه‌ی فروش اینترنتی ادامه خواهد داشت.

جدول زیر به تفصیل شرایط فروش مشارکت در تولید این کراس‌اوور را توضیح می‌دهد.

در نمای اولیه، فروش بدون نیاز به قرعه‌کشی ممکن است به‌عنوان فرصتی برای خرید خودرویی تلقی شود که هنوز به‌طور رسمی وارد بازار نشده است؛ اما بررسی شرایط این طرح نشان می‌دهد که حذف فرایند قرعه‌کشی به‌تنهایی نمی‌تواند این فروش را به گزینه‌ای جذاب برای مشتریان تبدیل کند.

اکنون در آبان ۱۴۰۵ به سر می‌بریم و موعد تحویل اعلام شده برای آریا اتوماتیک، تیر و مرداد ۱۴۰۷ است. این بدین معناست که خریدار باید از همین حالا تا حدود ۲۰ تا ۲۱ ماه آینده صبر کند؛ به شرطی که سایپا خودرو را بدون تأخیر و مطابق برنامه خود ارائه دهد.

این فاصله زمانی طولانی اولین سؤال جدی را در مورد توجیه اقتصادی این طرح مطرح می‌کند: آیا ارزش خرید آریا در زمان تحویل به اندازه‌ای خواهد بود که انتظار طولانی و هزینه فرصت سرمایه را جبران کند؟

مسأله‌ای که اهمیت بیشتری دارد، عدم قطعیت در قیمت خودرو است. پیش‌پرداخت بیش از یک میلیارد تومانی، فقط بخش کوچکی از تعهد مالی مشتری محسوب می‌شود و بهای نهایی در زمان تحویل مشخص خواهد شد. به همین دلیل، متقاضی نمی‌داند برای دریافت خودرو در تابستان ۱۴۰۷ به‌طور دقیق چه مقدار باید پرداخت کند. با اینکه این شیوه قیمت‌گذاری در طرح‌های مشارکت در تولید رایج است، برای خریدار به معنای دشواری در محاسبه هزینه نهایی و ارزیابی بازده اقتصادی خرید خواهد بود.

از دیدگاه سرمایه‌گذاری نیز ابهام‌ها افزایش پیدا می‌کند. برای ارزیابی چنین طرحی باید به افزایش احتمالی قیمت خودرو، سودی که سرمایه در مدت انتظار می‌توانست ایجاد کند، تغییرات قدرت خرید پول، مقدار پرداخت‌های آتی و وضعیت بازار خودرو هنگام تحویل توجه کرد. صرف اینکه قیمت اسمی آریا ممکن است تا سال ۱۴۰۷ افزایش یابد، نمی‌تواند به معنای سودآور بودن خرید امروز باشد؛ به ویژه با اینکه قیمت نهایی در ابتدای کار مشخص نشده است.

علاوه بر این، اگر هدف مشتری مصرف شخصی باشد، انتظار نزدیک به دو سال برای دریافت خودرویی با قیمت نامشخص می‌تواند به برنامه‌ریزی مالی و زمان‌بندی خرید آسیب بزند. و اگر هدف سرمایه‌گذاری باشد، عدم وجود قیمت قطعی و فاصله طولانی تا تحویل، محاسبه بازده واقعی را با عدم‌قطعیت جدی مواجه خواهد کرد.

در نهایت، فروش بدون قرعه‌کشی می‌تواند مزیتی برای مصرف‌کننده به شمار آید، در صورتی که به همراه دسترسی آسان‌تر به خودرو، قیمت‌گذاری قابل پیش‌بینی و زمان تحویل مطمئن نیز داشته باشد. در طرح جدید آریا اتوماتیک، مشتری برای ورود به چرخه خرید ناچار است مبلغی بیش از یک میلیارد تومان بپردازد، نزدیک به دو سال منتظر بماند و بخش عمده‌ای از خطر افزایش هزینه تا زمان تحویل را قبول کند. مجموعه این شرایط جذابیت این طرح را به‌طرز چشمگیری کاهش می‌دهد و نشان می‌دهد که ارزیابی آن تنها بر پایه حذف قرعه‌کشی کافی نیست.

آیا پرداخت بیش از یک میلیارد تومان برای دریافت خودرویی در تابستان ۱۴۰۷ از لحاظ منطقی توجیه‌پذیر است؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.