کمبود زمین، چالش اساسی ساخت مدارس در استان تهران/ برابری فضاهای آموزشی تهران با ۱۱ استان دیگر کشور
طبق گزارش ایسنا، عباس زارع در نشستی با خبرنگاران افزود که یکی از ارکان اصلی دولت و ریاست‌جمهوری در نهضت توسعه عدالت آموزشی، گسترش فضاهای آموزشی و بهبود عدالت در دسترسی دانش‌آموزان به امکانات آموزشی است. این اقدام شامل دو بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری می‌باشد. او همچنین توضیح داد: در آغاز نهضت توسعه عدالت آموزشی، سرانه فضای آموزشی در استان تهران به ازای هر دانش‌آموز ۵.۲۸ مترمربع بود، اما بر اساس آخرین آمار در آبان‌ماه سال ۱۴۰۴، این رقم به ۵.۷۹ مترمربع افزایش یافته است.
وی ادامه داد که متوسط سرانه فضای آموزشی در کشور حدود ۵.۵۹ مترمربع است و علی‌رغم چالش‌های قابل توجه در تأمین زمین‌های آموزشی و تراکم بالای جمعیت دانش‌آموزی، استان تهران موفق شده فاصله‌اش را با میانگین کشوری کاهش دهد. زارع افزود: آمار جدید استان در ماه‌های آبان یا آذر سال ۱۴۰۵ نیز پس از جمع‌آوری اطلاعات از سوی وزارت آموزش‌وپرورش و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور ارائه خواهد شد و ما امیدواریم روند افزایشی سرانه فضای آموزشی تداوم یابد.
وی خاطرنشان کرد که در آغاز نهضت توسعه عدالت آموزشی، استان تهران در رتبه ۲۸ از ۳۱ استان کشور از نظر سرانه فضای آموزشی قرار داشت، اما با اقدامات و برنامه‌ریزی‌هایی که انجام شده، شرایط بهبود یافته و زمینه‌های لازم برای پیشرفت در این حوزه فراهم شده است.
زارع یادآور شد که طبق برنامه‌های تعریف‌شده، مجموعه‌ای از پروژه‌های آموزشی برای استان طراحی شده تا با همکاری نهادهای مختلف و استفاده از ظرفیت‌های موجود، روند گسترش فضاهای آموزشی تسریع شود. وی ادامه داد: در این راستا، ۶۳۸ مدرسه با زیربنای تقریبی یک میلیون و ۲۰۰ هزار مترمربع در برنامه توسعه فضاهای آموزشی استان قرار گرفت که اجرای این پروژه‌ها نیازمند هماهنگی دقیق میان نهادهای مختلف و تأمین منابع مالی و زمین مناسب است.
او اظهار داشت که از مجموع پروژه‌های تعریف‌شده، تا کنون ۲۲۷ مدرسه با ۲ هزار و ۶۸۷ کلاس درس و ۲۲۶ هزار مترمربع زیربنا به اتمام رسیده و به آموزش‌وپرورش واگذار شده است تا دانش‌آموزان بتوانند از این فضاها بهره‌مند شوند. بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته، مقدار فضای آموزشی ایجاد شده در این بخش با عملکرد ۱۱ استان دیگر کشور برابر است و این امر نمایانگر حجم بالای فعالیت‌های عمرانی و تلاش‌های انجام‌شده برای جبران کمبود فضاهای آموزشی در تهران است.
زارع تصریح کرد که در حال حاضر، ۴۲۸ پروژه از مجموع ۶۳۸ پروژه تعریف‌شده به مرحله عملیاتی رسیده‌اند و روند اجرایی آن‌ها در بخش‌های مختلف استان ادامه دارد. او گفت: در میان این پروژه‌ها، ۲۰۱ مدرسه در حال ساخت هستند که با افتتاح آن‌ها، تقریباً ۳ هزار کلاس درس به ظرفیت فضاهای آموزشی استان افزوده خواهد شد.
زارع به برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته اشاره کرد و گفت به گونه‌ای طراحی شده است که با ادامه اجرای پروژه‌ها، علاوه بر جبران قسمتی از کمبودها، امکان ارتقای سرانه فضای آموزشی و نزدیکی به اهداف برنامه هفتم توسعه فراهم گردد. او اظهار داشت که طبق اهداف تعیین‌شده، سرانه فضای آموزشی باید به ازای هر دانش‌آموز به ۶.۱ مترمربع برسد و ما در تلاش هستیم تا با ادامه اجرای پروژه‌ها و هماهنگی میان نهادهای مسئول، نه تنها به این هدف دست یابیم، بلکه از آن هم پیشی بگیریم.
زارع خاطرنشان کرد که برای دستیابی به این هدف، نیازمند استمرار اجرای پروژه‌ها، تأمین اعتبارات ضروری، حل مشکلات اجرایی و بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت نهادهای مختلف هستیم. وی بیان کرد: اقدامات انجام‌شده در راستای نهضت توسعه عدالت آموزشی، مسیر اجرای طرح‌های عمرانی را روشن‌تر کرده و بستر مناسبی برای پیشبرد برنامه‌ها فراهم کرده است.
زارع ادامه داد که با حمایت وزارت آموزش‌وپرورش، سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور و استانداری تهران، یک نقشه راه مشخص برای توسعه فضاهای آموزشی ترسیم شده است و نهادهای مختلف در این برنامه نقش‌آفرینی می‌کنند. او تأکید کرد که موضوع توسعه فضاهای آموزشی تنها به عهده اداره‌کل نوسازی مدارس نیست بلکه شهرداری‌ها، شرکت‌های عمران شهرهای جدید و نهادهای اقتصادی که می‌توانند از منابع مسئولیت اجتماعی خود مشارکت کنند نیز در این راه حضور دارند.
او به کمبود زمین آموزشی در بسیاری از مناطق اشاره کرد و گفت: در برخی شهرستان‌ها، با وجود نیاز اساسی به ساخت مدرسه، به دلیل عدم وجود زمین مناسب، امکان آغاز پروژه‌های جدید متناسب با نیاز جمعیت دانش‌آموزی میسر نشده است. زارع خاطرنشان کرد: در شهرستان‌هایی چون قرچک، به علت محدودیت‌های زمین، در سال‌های گذشته تعداد پروژه‌هایی که قادر به آغاز آن‌ها بودیم، محدود بود و در برخی مناطق، ساخت مدارس به یکی یا دو پروژه در سال محدود می‌شد. اما اکنون با پیگیری‌های انجام‌شده و هماهنگی‌های صورت‌گرفته برای حل مشکلات مرتبط با تأمین زمین، تعداد پروژه‌های فعال در برخی شهرستان‌ها افزایش یافته است؛ به گونه‌ای که در شهرستان قدس و مناطقی نظیر بهارستان و شهریار نیز پروژه‌های بیشتری در دست اقدام قرار گرفته‌اند.
زارع بیان کرد که افزایش تعداد پروژه‌ها بدون فراهم‌آوری زمین ممکن نیست و گفت: هماهنگی میان نهادهای ذی‌ربط و به کارگیری ظرفیت‌های قانونی برای تخصیص زمین به فضاهای آموزشی از موضوعات حیاتی است که در راستای اجرای نهضت توسعه عدالت آموزشی پیگیری شده است. هر چه سریع‌تر موانع مربوط به تأمین زمین مرتفع گردند، امکان افزایش تعداد پروژه‌های آموزشی و پاسخگویی به نیاز جمعیت دانش‌آموزی در شهرستان‌های استان نیز بیشتر خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه برای تسریع نهضت توسعه عدالت آموزشی، صرفاً نمی‌توان به اعتبارات و منابع یک دستگاه متکی بود، اظهار کرد: به همین دلیل، استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها، شرکت‌های عمران شهرهای جدید و نهادهای اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است. همکاری این دستگاه‌ها همراه با اقدامات وزارت آموزش‌وپرورش، سازمان نوسازی مدارس و استانداری تهران، زمینه‌ساز اجرای پروژه‌های بیشتری خواهد بود و این رویکرد می‌بایست با جدیت دنبال شود.
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان تهران با اشاره به نیاز بالای فضاهای آموزشی به دلیل جمعیت زیاد دانش‌آموزان، بر لزوم بهره‌گیری از کلیه ظرفیت‌های قانونی و اجرایی برای ساخت مدارس تأکید کرد و گفت: توسعه فضاهای آموزشی تنها با مشارکت یک نهاد امکان‌پذیر نیست و همکاری مجموع نهادها می‌تواند سرعت اجرای پروژه‌ها را افزایش دهد.
وی بیان کرد که جلسات متعددی در استانداری تهران به منظور پیشبرد نهضت توسعه عدالت آموزشی برگزار شده و بیش از ۱۵۷ ساعت جلسه و پیگیری در این راستا انجام شده تا موانع موجود شناسایی و راهکارهای عملی برای تسریع پروژه‌ها ارائه شود. زارع گفت: این پیگیری‌ها به تعریف پروژه‌ها، روشن شدن مسیر اجرا و افزایش هماهنگی میان نهادهای مسئول کمک کرده و امیدواریم نتایج آن نیز در سال آینده با شتاب بیشتری در توسعه فضاهای آموزشی خود را نشان دهد.
زارع به اهمیت مشارکت خیرین در کنار اقدامات دولت و پروژه‌های نهضت توسعه عدالت آموزشی اشاره کرد و افزود: این همکاری می‌تواند به تأمین بخشی از منابع لازم برای ساخت و اتمام مدارس یاری رساند. او با اشاره به برگزاری جشنواره خیرین مدرسه‌ساز به‌عنوان فرصتی برای قدردانی از افرادی که با انگیزه‌های انسان‌دوستانه به مدرسه‌سازی مبادرت ورزیده‌اند، گفت: این رویداد علاوه بر قدردانی از خیرینی که در این مسیر همیاری کرده‌اند، زمینه ایجاد مشارکت‌کنندگان جدید را فراهم می‌آورد تا نیازهای آموزشی استان تهران به‌خوبی شناسایی شده و برای پاسخگویی به آن‌ها از ظرفیت‌های بیشتر استفاده شود.
ادامه دارد