باید اشاره کرد که مقدار افزایش مصرف سوخت در شرایط زمستانی برای همه خودروها یکسان نیست و بستگی به نوع خودرو، شرایط رانندگی و سرمای هوا دارد. به‌هرحال، مصرف سوخت در این روزهای سرد ممکن است به‌شدت تحت تأثیر قرار بگیرد و مسافتی که با یک باک بنزین می‌توان پیمود را کاهش دهد. به همین دلیل، اگر مشاهده کردید که خودرو در روزهای سرد بنزین بیشتری مصرف می‌کند، این احساس بی‌مورد نیست و واقعاً افزایش مصرف سوخت در فصول سرد یک واقعیت علمی به حساب می‌آید.

علل افزایش مصرف بنزین در مسیرهای کوتاه زمستانی

افزایش مصرف بنزین در فصل سرما به دلایل متعددی مرتبط است و به یک دلیل خاص محدود نمی‌شود. عوامل متعددی موجب می‌شوند که خودرو در این شرایط برای حرکت، گرم‌شدن و نگهداری سرعت به سوخت بیشتری احتیاج پیدا کند. یکی از عوامل اساسی، مدت زمانی است که پیشرانه جهت رسیدن به دمای مطلوب کار می‌کند. موتور در دماهای مناسب بهترین عملکرد را ارائه می‌دهد که در این حالت، روغن و اجزای داخلی نیز به دمای کارایی خود می‌رسند.

با این حال، در هوای سرد این فرایند زمان‌برتر خواهد بود و خودرو در مدت زمان بیشتری از شروع حرکت تا گرم‌شدن کامل، بنزین بیشتری نسبت به شرایط مشابه در تابستان مصرف می‌کند. سفرهای کوتاه به این وضعیت دامن می‌زنند. در مواردی که مسیر تنها چند کیلومتر باشد، بیشتر مدت زمان رانندگی به گرم‌شدن موتور اختصاص دارد. در نتیجه، پیشرانه زمان کافی برای رسیدن به دمای کاری مناسب را نخواهد داشت و کارایی آن تا حد زیادی کاهش می‌یابد.

تأثیر هوای سرد بر حرکت خودرو

هوای سرد تنها بر عملکرد موتور تأثیر نمی‌گذارد بلکه شرایط فیزیکی محیط اطراف خودرو را نیز تغییر می‌دهد. این هوای سرد با چگالی بیشتر باعث افزایش مقاومت آیرودینامیکی خودرو می‌شود. در سرعت‌های بزرگراهی، خودرو برای کنار زدن هوای متراکم‌تر به نیروی بیشتری نیاز دارد، که در نهایت منجر به افزایش بار روی موتور و همچنین افزایش مصرف سوخت خواهد شد.

کاهش فشار باد لاستیک‌ها نیز از پیامدهای ناشی از سرمای هواست. با افت دما، هوای داخل لاستیک‌ها منقبض می‌شود و فشارشان کاهش می‌یابد. موتور در این شرایط برای به چرخش درآوردن لاستیک‌های کم باد به انرژی بیشتری نیاز دارد. بنابرین، بررسی مداوم فشار لاستیک‌ها و تنظیم آن‌ها طبق استانداردهای تعیین شده از سوی سازنده، یکی از روش‌های ساده برای کاهش افزایش مصرف سوخت در فصول زمستانی به شمار می‌رود.

وضعیت جاده نیز تأثیر زیادی دارد. عبور از برف، گل‌ولای، یا مسیرهای آب‌گرفته نیاز به نیروی بیشتری را برای حرکت خودرو ایجاد می‌کند و موجب می‌شود که پیشرانه برای پیشبرد خودرو انرژی بیشتری صرف کند. به‌علاوه، روغن موتور در دماهای پایین غلیظ‌تر شده و این مسئله باعث می‌شود تا تنها پس از گرم‌شدن کامل موتور، روغن به درستی در قطعات داخلی جریان پیدا کند. این افزایش غلظت می‌تواند اصطکاک میان قطعات را نیز بالا ببرد که خود اثر منفی بر مصرف سوخت دارد.

نقش بخاری و تجهیزات برقی

در خودروهای بنزینی، بخاری کابین معمولاً به گرمای تولید شده در فرآیند کار موتور وابسته است. با این حال، دیگر تجهیزات مورد استفاده در زمستان نیز بدون تأثیر بر مصرف سوخت نیستند. فن تهویه، گرم‌کن صندلی‌ها و سیستم گرم‌کن شیشه جلو بار الکتریکی خودرو را افزایش می‌دهند. برای جبران این بار اضافی، سیستم الکتریکی خودرو به انرژی بیشتری نیاز دارد که در نتیجه منجر به افزایش مصرف سوخت می‌شود.

شرایط رانندگی زمستانی

افزایش مصرف سوخت در زمستان تنها به دمای هوا یا وضعیت فنی خودرو بستگی ندارد، بلکه به شرایط رانندگی نیز بسیار وابسته است. ترافیک کند، جاده‌های لغزنده، طولانی‌تر شدن مسیرها و توقف‌های مکرر پشت چراغ قرمز از مواردی هستند که در سردترین ماه‌های سال می‌توانند بر مصرف سوخت تأثیر بگذارند.

شرایط برفی و یخی نیز راننده را وادار به تغییر شیوه‌های شتاب‌گیری و ترمزگیری می‌کند تا با وضعیت جاده سازگار شود. رانندگی با سرعت یکنواخت معمولاً به صرفه‌تر است نسبت به حالتی که خودرو بارها ترمز می‌کند یا ناگهان شتاب می‌گیرد. در این راستا، شتاب‌گیری و ترمزگیری دائمی در مسیرهای زمستانی علاوه بر اینکه دشواری‌هایی برای خودرو به وجود می‌آورد، مصرف سوخت را نیز بالا می‌برد.

حتی روشن‌نگه‌داشتن خودرو در پارکینگ پیش از حرکت می‌تواند بر مصرف نهایی تأثیر بگذارد. اگر موتور به مدت پنج دقیقه درجا کار کند، این مدت زمان موجب مصرف بنزین خواهد شد در حالی که خودرو هیچ مسافتی را طی نمی‌کند.

میزان افزایش برای همه خودروها یکسان نیست

در زمستان، هیچ عدد ثابتی برای افزایش مصرف سوخت خودرو وجود ندارد که به همه شرایط رانندگی مربوط باشد. خودروی کوچکی که در دمای زیر صفر در مسیرهای کوتاه حرکت می‌کند ممکن است افزایش مصرف واضحی را تجربه کند. در مقابل، از طرف دیگر خودرویی که در آب و هوای معتدل در مسیرهای بزرگراهی سفر می‌کند با شرایطی کاملاً متفاوت روبرو است.

فعالیت‌های مرتبط با نوع خودرو، دمای محیط، طول مسیر و شیوه رانندگی همگی بر میزان تغییر مصرف تأثیر می‌گذارند. خودروهای هیبریدی نیز رفتار خاصی در زمستان دارند زیرا سرما می‌تواند بر عملکرد باتری‌ها و سیستم‌های بازیابی انرژی هنگام ترمز تأثیر بگذارد.

چه زمانی مصرف بالا می‌تواند نشانه نقص باشد؟

افزایش محسوس مصرف بنزین در فصل سرد قابل توجه است. اما اگر این افزایش به شکل غیرعادی زیاد به نظر برسد، ضروری است که خودرو مورد بررسی دقیق‌تری قرار گیرد. عواملی مانند کم‌بودن باد لاستیک‌ها، خرابی ترموستات، فرسودگی شمع‌ها، کثیفی فیلتر هوا و گیرکردن ترمزها از جمله دلایلی هستند که می‌توانند موجب افزایش غیرعادی مصرف سوخت شوند. همچنین سایر مشکلات مکانیکی نیز ممکن است در این کاهش کارآیی نقش داشته باشند.

• بررسی علمی ریمپ ECU و تأثیر واقعی آن بر مصرف سوخت خودرو
• آیا رانندگی با سرعت بالاتر، مصرف سوخت بیشتری دارد؟
• آیا استفاده از کروز کنترل مصرف سوخت خودرو را کاهش می‌دهد؟
• ۵ راهکار عملی برای کاهش مصرف سوخت خودرو

چگونه اثر سرما را کمتر کنیم؟

هرچند نمی‌توان به‌طور کامل اثر سرمای زمستان را از بین برد، اما با چند تغییر در نحوه نگهداری خودرو و شیوه رانندگی می‌توان میزان تأثیر آن را تا حدی کاهش داد. فشار باد لاستیک‌ها را در محدوده توصیه شده توسط سازنده حفظ کنید، از روشن‌نگه‌داشتن بی‌مورد خودرو در حالت درجا بپرهیزید و در صورت امکان، سفرهای کوتاهی را با هم ترکیب کنید تا موتور بتواند زمان بیشتری در دمای مطلوب کار کند.

رانندگی ملایم و اجتناب از شتاب‌گیری و ترمزگیری ناگهانی نیز می‌تواند در کاهش مصرف سوخت مؤثر باشد. قبل از حرکت، برف و یخ‌های روی خودرو را پاک کرده تا وزن اضافی و مقاومت آیرودینامیکی را کاهش دهید. در اکثر خودروهای جدید بنزینی، نیازی به گرم کردن موتور به مدت طولانی نیست. یک استارت سریع و سپس رانندگی آرام به موتور کمک می‌کند تا به‌تدریج به دمای کارکرد خود برسد.

با توجه به این عوامل، افزایش مصرف سوخت خودرو در دی‌ماه نسبت به تیرماه کاملاً طبیعی است. سرمای هوا، جاده‌های لغزنده، کاهش فشار لاستیک‌ها، زمان طولانی‌تر برای گرم‌شدن موتور و تغییر شرایط رانندگی، همگی می‌توانند منجر به این شوند که خودرو در فصل زمستان مسافت کمتری را با یک باک بنزین طی کند.