تحولات تازه در روابط تجاری و سرمایهگذاری ایران و تاجیکستان
محسن پوراحمدی در حاشیه مراسم امضای تفاهمنامه همکاری بین مناطق آزاد سرخس و دنغره تاجیکستان با هدف ایجاد یک منطقه آزاد مشترک، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: گسترش همکاریهای اقتصادی بین ایران و تاجیکستان با تکیه بر پتانسیلهای موجود در منطقه آزاد سرخس میتواند به منزله ایجاد بستر مناسب برای افزایش مبادلات تجاری، جذب سرمایهگذاری مشترک و توسعه همکاریهای ریلی و لجستیکی میان این دو کشور باشد.
وی همچنین به ظرفیتهای موجود برای گسترش روابط اقتصادی میان ایران و تاجیکستان اشاره کرد و یادآور شد: سرمایهگذاران تاجیکستانی قادر خواهند بود در منطقه آزاد سرخس شرکت ثبت کنند و با رعایت حقوق مالکیت و برخورداری از امتیازات قانونی که مربوط به فعالیت در این منطقه است، زمینه فعالیت اقتصادی خود را در ایران فراهم آورند.
قائممقام مدیرعامل و معاون اقتصادی و سرمایهگذاری سازمان منطقه آزاد سرخس با تصریح بر این نکته که برقراری ارتباطات اقتصادی با کشورهای مستقل مشترکالمنافع (CIS) و چین از اولویتهای اساسی سازمان منطقه آزاد سرخس است، گفت: گسترش روابط با کشورهای منطقه، بهویژه تاجیکستان، میتواند فرصتهای جدیدی برای توسعه تجارت، افزایش سرمایهگذاری و بهرهبرداری از ظرفیتهای ترانزیتی و لجستیکی در سرخس به وجود آورد.
پوراحمدی با اشاره به اشتراکات و قابلیتهای همکاری میان ایران و تاجیکستان، ادامه داد: تقویت تعاملات میان فعالان اقتصادی دو کشور، شناسایی فرصتهای مشترک و فراهمآوری شرایط مطلوب برای حضور سرمایهگذاران از جمله اقداماتی است که میتواند به افزایش حجم مبادلات و تشکیل همکاریهای پایدار اقتصادی منجر شود.
وی همچنین بیان کرد: منطقه آزاد سرخس به سبب موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای برجسته در زمینه حملونقل، بستر مناسبی برای فعالیتهای صادراتی، وارداتی، تولیدی و لجستیکی فراهم آورده و میتواند بهعنوان یکی از مسیرهای کلیدی ارتباط اقتصادی میان ایران و کشورهای آسیای مرکزی مورد توجه فعالان اقتصادی تاجیکستان قرار گیرد.
تعرفههای ترجیحی؛ راهی برای تسهیل تجارت دو کشور
قائممقام مدیرعامل سازمان منطقه آزاد سرخس در اظهارات خود به محورها و موضوعات مطرح شده در مذاکرات اقتصادی میان ایران و تاجیکستان اشاره کرد و گفت: یکی از موارد کلیدی پیشنهاد ایجاد تعرفههای ترجیحی بهمنظور تسهیل تجارت دوجانبه و فراهمسازی بستر برای افزایش مبادلات بین دو کشور است.
پوراحمدی همچنین اظهار داشت: کاهش موانع تجاری و فراهم ساختن زمینهای مطلوبتر برای مبادلۀ کالا میتواند به افزایش توان رقابتی فعالان اقتصادی کمک کرده و شرایط حضور بیشتر تولیدکنندگان و صادرکنندگان دو کشور در بازارهای یکدیگر را فراهم آورد.
وی افزود: در کنار مسئلهی تعرفههای ترجیحی، ایجاد ارتباط مستقیم میان شرکتها و تاجران ایرانی و تاجیکستانی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. به هر میزان که شناخت فعالان اقتصادی از نیازهای بازار طرف مقابل افزایش یابد، زمینه شکلگیری همکاریهای عملیاتی و قراردادهای تجاری نیز تقویت خواهد شد.
قائممقام مدیرعامل و معاون اقتصادی و سرمایهگذاری سازمان منطقه آزاد سرخس خاطرنشان کرد: تهیه و تبادل بانک اطلاعاتی فعالان اقتصادی دو کشور نیز از دیگر موضوعات قابل توجه در این مذاکرات به شمار میآید؛ این اقدام میتواند به شناسایی شرکتهای مستعد همکاری، معرفی توانمندیهای تجاری و تولیدی و ایجاد ارتباط مستقیم میان سرمایهگذاران کمک کند.

پوراحمدی با تأکید بر این نکته که توسعه روابط اقتصادی نیازمند ارتباط مستمر میان بخشهای خصوصی دو کشور است، اظهار کرد: داشتن اطلاعات دقیق درباره توانمندیهای تولیدی، نیازهای وارداتی، محصولات قابل صادرات و زمینههای سرمایهگذاری، مسیر تصمیمگیری فعالان اقتصادی را هموارتر کرده و میتواند به ایجاد همکاریهای نوین بینجامد.
زمینه سرمایهگذاری برای تاجیکستانیها در سرخس
معاون اقتصادی و سرمایهگذاری سازمان منطقه آزاد سرخس درباره امکان حضور سرمایهگذاران تاجیکستانی در این منطقه گفت: فعالان اقتصادی تاجیکستان میتوانند با ثبت شرکت در منطقه آزاد سرخس، فعالیتهای تجاری و اقتصادی خود را با رعایت قوانین و مقررات مربوطه انجام دهند و از امتیازات قانونی پیشبینیشده برای فعالیت در این منطقه بهرهمند شوند.
وی تصریح کرد: این ظرفیت میتواند مورد توجه شرکتهایی قرار گیرد که در پی توسعه بازار خود در ایران، دسترسی به شبکههای حملونقل منطقهای یا ایجاد ارتباط با تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی هستند.
پوراحمدی خاطرنشان کرد: فراهمآوری بستر مناسب برای سرمایهگذاری خارجی، اصولاً زمانی به نتایج مثبتی خواهد رسید که فعالان اقتصادی با آشنایی دقیق از قوانین، هزینههای فعالیت، امکانات زیرساختی و فرصتهای بازار برای ورود به یک منطقه تصمیمگیری کنند. به همین دلیل، معرفی ظرفیتهای منطقه آزاد سرخس به سرمایهگذاران تاجیکستانی و تسهیل ارتباط آنها با شرکتهای ایرانی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی همچنین به مطرح شدن موضوع فراهمآوری بسترهای لازم برای واردات طلا از تاجیکستان اشاره کرد و گفت: بررسی این ظرفیت در کنار دیگر زمینههای تجاری میتواند به شناسایی فرصتهای جدید بین دو کشور کمک کند. تحقق چنین مبادلاتی نیز منوط به بررسی ضوابط گمرکی، تجاری و مقررات قانونی مربوط خواهد بود.
گفتوگوهای شرکتهای ایرانی و تاجیکستانی برای همکاریهای تجاری
پوراحمدی با اشاره به نشستهای برگزارشده میان نمایندگان شرکتهای تولیدی و صادرکنندگان منطقه آزاد سرخس و متقاضیان تاجیکستانی، بیان کرد: در این جلسه، موضوعات مربوط به همکاری در تولید و صادرات میوه، خرما و صنایع غذایی به عنوان محور مورد توجه قرار گرفت.
وی افزود: طرفهای حاضر به بررسی نیازهای بازار تاجیکستان درخصوص واردات میوه خشک و کمپوت و همچنین امکان توسعه همکاری در بخش لجستیک پرداختند. این مذاکرات میتواند بستری برای آشنایی بیشتر با ظرفیتهای دو طرف و پیگیری همکاریهای تجاری در حوزه محصولات غذایی فراهم آورد.
معاون اقتصادی و سرمایهگذاری سازمان منطقه آزاد سرخس اذعان داشت: ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان و خریداران، یکی از عواملی است که میتواند به توسعه صادرات کمک کند؛ چراکه این طریق، نیازهای بازار هدف، مشخصات محصولات، شرایط تأمین و شیوههای حملونقل به شکل بهتری بررسی شده و امکان برنامهریزی برای روابط بلندمدت تقویت میشود.
وی اضافه کرد: توسعه همکاریها باید صرفاً به مبادله کالا محدود نماند، بلکه با طراحی مشترک میتوان زمینه همکاری در تأمین مواد اولیه، فرآوری محصولات، بستهبندی، انبارداری و حملونقل را نیز گسترش داد.
تفاهمنامه سرخس و دنغره برای توسعه همکاریهای مشترک
پوراحمدی همچنین از امضای تفاهمنامه همکاری بین مناطق آزاد سرخس و دنغره تاجیکستان با محور هدف بررسی و توسعه زمینههای ایجاد یک منطقه آزاد مشترک خبر داد.
وی گفت: گسترش همکاری میان این دو منطقه میتواند بهعنوان یک بستر مناسب برای برقراری ارتباط بیشتر فعالان اقتصادی، توسعه سرمایهگذاریهای مشترک و تسهیل فعالیتهای شرکتهای ایرانی و تاجیکستانی به حساب آید.
معاون اقتصادی و سرمایهگذاری سازمان منطقه آزاد سرخس خاطرنشان کرد: بررسی امکان تأسیس یک منطقه آزاد مشترک، هماهنگسازی بخشی از تعرفهها، کاهش هزینه خدمات تجاری و سرمایهگذاری و طراحی مشوقهای مشترک، تعدادی از پیشنهادهایی است که بهمنظور افزایش جذابیت فعالیتهای اقتصادی در این دو منطقه مطرح شده است.
پوراحمدی با یادآوری ظرفیتهای حملونقلی و ریلی میان سرخس و دنغره، افزود: وجود راهآهن مستقیم میان این دو منطقه، امکان مناسبی برای تقویت همکاریهای لجستیکی، ترانزیت کالا، صادرات و واردات و همچنین بهرهبرداری از حملونقل ترکیبی فراهم میآورد.
وی ادامه داد: همکاری در زمینههای تخلیه و بارگیری کالا، ترانشیپ، حملونقل جادهای و ریلی، گسترش زیرساختها، انتقال فناوری و تأمین مواد اولیه میتواند از محورهای مهم کار بین این دو منطقه باشد. علاوه بر این، توسعه ارتباطات مالی و بانکی در چارچوب قوانین موجود، برای تسهیل مبادلات تجاری و کاهش چالشهای پیش روی فعالان اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است.
سرخس؛ ظرفیت گسترش ارتباط ایران با بازارهای آسیای مرکزی
عضو هیئتمدیره سازمان منطقه آزاد سرخس بر اهمیت نگاه منطقهای در برنامهریزیهای اقتصادی تأکید کرده و گفت: توسعه همکاری با تاجیکستان میتواند به شکلگیری نه تنها افزایش مبادلات دوجانبه، بلکه بهبود تاثیرگذاری شرکتهای ایرانی در بازارهای آسیای مرکزی نیز کمک نماید.
وی ادامه داد: بهرهبرداری از ظرفیتهای مناطق آزاد معمولاً زمانی مؤثر است که زیرساختهای حملونقل، خدمات تجاری، ارتباطات میان شرکتها و فرآیندهای تسهیل سرمایهگذاری بهطور همزمان مورد توجه قرار گیرد. در این راستا، همکاری میان مناطق آزاد ایران و تاجیکستان میتواند به شناسایی موانع، تعریف پروژههای مشترک و فراهم آوردن فرصت بیشتر برای بخش خصوصی کمک کند.
پوراحمدی افزود: منطقه آزاد سرخس آمادگی دارد تا ظرفیتهای خود را در جهت توسعه تعاملات اقتصادی با تاجیکستان معرفی کرده و بستر ارتباطی بیشتری بین سرمایهگذاران، تولیدکنندگان و صادرکنندگان دو کشور را فراهم آورد.
وی با تأکید بر اهمیت پیگیری پیشنهادات مطرحشده در ارتباط با تعرفههای ترجیحی، تبادل اطلاعات میان فعالان اقتصادی، توسعه همکاریهای ریلی و لجستیکی و همچنین بررسی امکان تأسیس یک منطقه آزاد مشترک، بر لزوم تبدیل ظرفیتهای موجود به فرصتهای واقعی سرمایهگذاری و تجاری تأکید کرد.
پوراحمدی خاطرنشان کرد: تقویت روابط اقتصادی ایران و تاجیکستان نیازمند ادامه گفتوگوها، شناسایی نیازهای واقعی بازار و فراهمسازی شرایط مناسب برای فعالیت بخش خصوصی است؛ و همچنین منطقه آزاد سرخس میتواند در این راستا نقش مهمی در توسعه تجارت و سرمایهگذاری میان دو کشور ایفا کند.
انتهای پیام