ماهی‌های مرکب: شگفتی‌سازان دنیای ژنتیک با توانایی تغییر پروتئین‌ها
بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، محققان دانشگاه کالیفرنیا در سان‌فرانسیسکو در تحقیقی که در نشریه «سل» به چاپ رسانده‌اند، به بررسی پروتئین‌های ماهی مرکب با باله‌های بلند پرداخته‌اند. آن‌ها موفق به شناسایی نزدیک به ۸ هزار نقطه ویرایش در بیش از ۲ هزار پروتئین شده و متوجه شدند که این تغییرات می‌توانند بر عملکرد، پایداری، موقعیت و چگونگی تعامل پروتئین‌ها با یکدیگر تأثیر بگذارند.
این ویرایش‌ها از طریق فرایندی به نام «ویرایش آران‌ای» صورت می‌پذیرد. در این فرآیند، سلول‌ها به شیوه‌ای دستورالعمل‌های آران‌ای را که برای تولید پروتئین‌ها به کار می‌روند، تغییر می‌دهند، بدون آنکه نیازی به تغییر در نقشه اصلی ژنتیکی یا دی‌ان‌ای باشد. به بیان دیگر، این مکانیسم مشابه تغییر بخشی از یک دستور غذایی قبل از تهیه آن است، بدون اینکه نسخه اصلی آن دستخوش تغییر شود.
تحقیقات نشان می‌دهد که این فرایند در ناحیه بینایی مغز ماهی مرکب از دامنه وسیع‌تری نسبت به آبشش‌های این جانور برخوردار است. همچنین، ویرایش آران‌ای احتمالاً بر عملکرد میتوکندری‌ها، که وظیفه تولید انرژی در سلول‌ها را بر عهده دارند، و سیستم‌های تأمین انرژی ضروری برای حرکات سریع و عملکردهای پیچیده مغزی تأثیرگذار است.
یکی از دستاوردهای جالب این پژوهش، شناسایی حدود ۵ هزار پروتئین کوتاه بود که در پایگاه مرجع پروتئین‌های ماهی مرکب یا بانک اطلاعاتی معتبر «سوئیس‌پروت» به ثبت نرسیده بودند. با این حال، هنوز مشخص نیست که ماهی مرکب به طور واقعی چه تعداد از ترکیب‌های پروتئینی ممکن را تولید می‌کند و دلیل گسترش این قابلیت در سرپایان چیست.
دانشمندان بر این باورند که قدرت ویرایش وسیع آران‌ای در این موجودات به آن‌ها این امکان را می‌دهد که بدون ایجاد تغییرات دائمی در دی‌ان‌ای، ویژگی‌های پروتئین‌های خود را با شرایط گوناگون تطبیق دهند. با این حال، برای درک بهتر نسبت به سازوکار دقیق این فرایند و نقش آن در توانایی‌های زیستی سرپایان، انجام تحقیقات بیشتری الزامی است.
منبع: sciencealert
۲۲۷۲۲۷