پیش‌بینی افت جمعیت دانش‌آموزی کشور تا ۳.۵ میلیون نفر در سال ۱۴۱۲
به نقل از ایسنا، علی فرهادی در مراسم امضای تفاهم‌نامه همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران، با تأکید بر جایگاه بی‌بدیل آمار درست در تصمیم‌گیری‌های راهبردی کشور گفت: اگر در هر عرصه‌ای می‌خواهیم به انتخاب‌های صحیح و به‌موقع برسیم، چاره‌ای جز اتکا به داده‌ها و محاسبات دقیق نداریم. در هر تصمیم یا فرایند اثرگذار، چهار مؤلفه اصلی به‌طور جدی مطرح می‌شود: منابع، مصارف، روش‌ها و اهداف. نخست لازم است منابع موجود را دقیق و روشن شناسایی کنیم، سپس باید میزان مصارف و بایسته‌های آن را بررسی کنیم و در ادامه، سازوکارها و مراحل اجرایی را تعیین کنیم تا در نهایت بتوانیم به هدف‌های از پیش تعیین‌شده دست پیدا کنیم.
وی در ادامه، با بیان اینکه نقش آمار در آموزش‌وپرورش به‌واسطه مأموریت این نهاد در تربیت و شکل‌دهی «سرمایه انسانی» کشور، از بسیاری حوزه‌های دیگر حساس‌تر و پررنگ‌تر است، توضیح داد: تصور کنید در وزارتخانه‌ای که مأموریتش تولید خودرو است، اگر خطایی آماری رخ بدهد، ممکن است تعداد خودروهای تولیدشده بیش از واقع یا کمتر از واقع گزارش شود؛ اما وقتی صحبت از آموزش‌وپرورش به میان می‌آید، ما با موضوعی مواجه‌ایم که بسیار مهم‌تر و گران‌قیمت‌تر از آن است، یعنی انسان‌هایی که آینده کشور را می‌سازند.
فرهادی افزود: در سال‌های اخیر، نگاه به آمار در آموزش‌وپرورش تقویت شده و ما—هم‌راستا با بسیاری از دستگاه‌های دیگر—به این نتیجه مشترک رسیده‌ایم که داده دقیق، نقطه اتکا و محور اصلی تصمیم‌گیری است و بی‌اطلاعات معتبر، هیچ مدیریتی به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. از همین رو، سامانه‌های آماری به‌تدریج توسعه داده شده‌اند، برای راه‌اندازی زیرساخت‌های لازم هزینه و تلاش صورت گرفته و کوشش شده است داده‌های موردنیاز مدیران، در زمان مناسب و برای تصمیم‌های دقیق، در دسترس قرار گیرد.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش سپس به ضرورت جذب نیروی جدید در سال جاری اشاره کرد و گفت: بر پایه محاسبات و بررسی‌های انجام‌شده، با توجه به منابع و مصارف مربوط به نیروی انسانی، آموزش‌وپرورش در سال جاری می‌بایست ۲۴ هزار نفر را جذب می‌کرد؛ با این حال، به دلیل شرایط جنگی، امکان استخدام این نیروها فراهم نشد. با وجود این محدودیت، اما شناخت دقیق از ظرفیت‌های موجود، برنامه‌ریزی متکی بر آمار و نیز توزیع هوشمندانه و بهینه نیروی انسانی سبب شد در آغاز سال تحصیلی جاری، با کمبود معلم روبه‌رو نشویم و مدارس بتوانند روند آموزشی خود را با نظم و آمادگی لازم آغاز کنند.
وی با اشاره به اینکه این تجربه نشان می‌دهد مدیریت مبتنی بر داده‌های دقیق چه میزان می‌تواند در بهره‌گیری مؤثر از منابع موجود و همچنین عبور از تنگناها اثرگذار باشد، به آمار مربوط به نقل‌وانتقالات معلمان پرداخت و اظهار کرد: در زمینه نقل‌وانتقالات نیز اقدامات گسترده‌ای صورت گرفته و در مجموع بیش از ۹۳ هزار مورد نقل‌وانتقال انجام شده است. از این تعداد، نزدیک به ۶۵ هزار مورد به‌صورت سامانه‌ای و سیستمی پیگیری و اجرا شده است.
وی در ادامه گفت: بررسی روند نقل‌وانتقالات نشان می‌دهد که به‌کارگیری سامانه‌های اطلاعاتی و تکیه بر تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، فرصت مهمی برای اصلاح مسیرهای اداری و افزایش میزان کارآمدی در آموزش‌وپرورش ایجاد می‌کند.
فرهادی همچنین با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از آمارهای جمعیتی در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت آموزش‌وپرورش بیان کرد: همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران می‌تواند به ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت و بهبود تصمیم‌سازی در این حوزه منجر شود؛ به‌خصوص اینکه داده‌های جمعیتی، نقشی تعیین‌کننده در طراحی برنامه برای آینده مدارس و سامانۀ آموزشی دارند.
وی در اشاره به کاهش جمعیت دانش‌آموزی افزود: پیش‌بینی‌های جمعیتی برای سال ۱۴۱۲ نشان می‌داد در افق هفت‌ساله، کاهش حدود سه‌ونیم میلیون نفری در تعداد دانش‌آموزان رخ خواهد داد؛ حتی احتمال می‌رفت مقدار این افت از رقم برآوردشده نیز بیشتر شود.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش اظهار کرد: چنین گزارش‌ها و آمارهایی می‌تواند توجه فعالان حوزه جمعیت و برنامه‌ریزان کشور را به ابعاد واقعی مسئله جلب کند. اگر برای اداره پیامدهای ناشی از کاهش جمعیت، اهتمام جدی و برنامه‌محور به عمل نیاید، کشور در نهایت با خسارتی بزرگ مواجه خواهد شد. در این میان، آمار دقیق و به‌موقع می‌تواند به حساس‌سازی جامعه و مسئولان نسبت به دگرگونی‌های جمعیتی کمک کرده و بستری برای اتخاذ تصمیم‌های درست و متناسب با شرایط جدید فراهم کند.
فرهادی ادامه داد: اگر چند سال پیش‌تر به موضوع کاهش جمعیت دانش‌آموزی در افق هفت‌ساله توجه می‌شد، امکان مدیریت بهتر این روند و همچنین برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای استفاده از ظرفیت‌های آموزشی مهیا می‌گردید. بنابراین لازم است اطلاعات جمعیتی و پیش‌بینی‌های آماری، از همان مراحل آغازین در تصمیم‌گیری‌های کلان، مورد توجه و اتکا قرار گیرند.
وی خاطرنشان کرد: هم‌افزایی بین اطلاعات آماری وزارت آموزش‌وپرورش و داده‌های مرکز آمار ایران—به‌عنوان مرجع معتبر آماری کشور—می‌تواند زمینه ارتقای وضعیت تعلیم و تربیت و افزایش کیفیت آموزش‌وپرورش را فراهم کند. انتظار داریم با استفاده از ظرفیت‌های مرکز آمار ایران و نیز داده‌هایی که دو مجموعه در اختیار یکدیگر قرار می‌دهند، امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره مسائل و نیازهای نظام آموزشی فراهم شود.
انتهای پیام