هواپیماهای پرطرفدار زودتر از زمان مقرر به اوراق می‌رسند
به نقل از ایسنا، یکی از پرطرفدارترین هواپیماهای جهان، ایرباس A۳۲۰neo، در ژوئیه ۲۰۲۲ از خط تولید کارخانه موبایل واقع در آلاباما خارج شد و به رنگ زرد روشن برای مقصد بعدی‌اش، یعنی شرکت هواپیمایی «اسپیریت ایرلاینز» رنگ‌آمیزی شد.
این هواپیما برای فعالیت در پروازها برای سال‌ها طراحی شده بود. اما در ماه مه امسال، کمتر از چهار سال پس از تولید، قطعات آن به ارزش میلیون‌ها دلار خارج و خرد شد و دندان‌های فولادی یک بیل مکانیکی در مکانی در حومه فینیکس، بدنه آن را تکه‌تکه کرد.
مدیران صنعت به شبکه سی‌ان‌بی‌سی اظهار داشتند که تعداد بیشتری از هواپیماها سال‌ها، اگر نگوییم دهه‌ها، زودتر از آنچه که فرض می‌شد، به مراحل اوراق‌سازی می‌رسند. این وضعیت نتیجه‌ای از کمبود قطعات است، و هیچ‌یک از این قطعات به اندازه موتورهای هواپیما هزینه‌بر نیستند، که این موضوع منجر به نارضایتی شرکت‌های هواپیمایی و افزایش هزینه‌ها برای مدت‌های طولانی شده است.
حتی پس از حذف موتورها، شرکت‌ها به دنبال قطعات مختلفی مانند ارابه فرود و آنتن‌ها برای فروش هستند.
بیل تامپسون، معاون رئیس در شرکت مدیریت دارایی و تجارت هواپیمایی EirTrade Aviation بیان کرد: «این نخستین‌بار در دوران حرفه‌ای من است که شامل خرید هواپیمایی می‌شود که کمتر از پنج سال از تاریخ تولید آن می‌گذرد.»
او افزود: این شرکت میلیون‌ها دلار «تک رقمی» برای هر کدام از این هواپیماها و یک نمونه مشابه با سن مشابه پرداخت کرده است و پیش‌بینی می‌کند از فروش بیش از ۱۰۰۰ قطعه‌ای که پیش از خرد شدن از آنها جدا کرده، سود خوبی کسب کند.
بازنشستگی زودهنگام
بر اساس داده‌های هوانوردی و نظرسنجی‌های انجام شده از سوی IBA Group، از ژوئن ۲۰۲۵ تا اوت گذشته، بیست و یک هواپیمای نسل جدید به مرحله اوراق‌سازی رسیدند. هواپیماهای تخریب شده به طور میانگین ۶.۴ سال سن داشتند و عمدتاً شامل هواپیماهای ایرباس و همچنین تعدادی از بوئینگ‌ها بودند. شرکت IBA اعلام کرد که این رقم با میانگین سن بازنشستگی هواپیماهای باریک‌پیکر که ۲۱.۷ سال است، قابل مقایسه می‌باشد.
سایمون گودسون، مدیرعامل شرکت AerFin، که در خرید، فروش، تعمیر و اجاره هواپیما و قطعات فعالیت دارد، اظهار داشت: «هرگاه با دوره‌ای از رکود در موجودی هواپیما و موتور مواجه می‌شویم، سرمایه‌گذاران به گزینه‌های دیگر چشم می‌دوزند.»
هر سال، صدها هواپیما از چرخه خارج می‌شوند، چراکه تولیدکنندگان به منظور افزایش تولید برای شرکت‌های هواپیمایی، هواپیماهای قدیمی‌تر را جایگزین مدل‌های جدیدتر و صرفه‌جویانه‌تر می‌کنند.
با وجود کنار گذاشتن هواپیماهای قدیمی، برخی از مالکان هنوز نمی‌خواهند برای دریافت قطعات جایگزین یا تعمیر جت‌های جوان‌تر منتظر بمانند.
دیو کوئریو، مدیرعامل شرکت Ascent Aviation Services که در زمینه تعمیر، اصلاح و جداسازی قطعات هواپیماها فعالیت می‌کند و در مارانا، آریزونا، نزدیک توسان مستقر است، بیان کرد: «یک سال ممکن است زیاد به نظر نرسد، اما انتظار برای سه یا چهار سال چطور؟ این مشکل برای هواپیماهایی است که در سالهای ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ وارد بازار شده‌اند.»
در بعضی موارد، مالکان می‌توانند از فروش قطعات، سود بیشتری نسبت به فروش هواپیما یا پرداخت هزینه‌های انبارداری و انتظار برای پرواز مجدد آن کسب کنند.
بازار داغ موتور
دلیل اصلی بازنشستگی زود هنگام هواپیماهای جوان، انتظار طولانی و افزایش هزینه موتورهای جت است.
یکی از مشکلات این است که موتورهای مدرن که با دماهای بالاتر کار می‌کنند و در مصرف سوخت کارآمدتر هستند، برای تعمیر و نگهداری زودتر از آنچه شرکت‌های هوایی پیش‌بینی کرده‌اند، نیاز به توجه پیدا می‌کنند.
افزایش تقاضا برای خدمات تعمیر و نگهداری، باعث شده است که مراکز تعمیر و نگهداری موتور از مراکز بزرگ مثل جنرال الکتریک آئرواسپیس و آرتی‌ایکس واحد پرات اند ویتنی تا مراکز کوچک مستقل، فعال شوند. ایرلاین‌ها و شرکت‌های لیزینگ در هر کجا که قابلیت یافتن قطعات یدکی و موتور وجود دارد، از جمله گودیر آریزونا، در جستجوی آنها هستند.
این وضعیت، موجب تقاضای بیشتری برای بازار داغ قطعات دست دوم شده است. گودسون اشاره کرد که یک تیغه فن موتور می‌تواند هزینه‌ای بین ۵۰ هزار دلار تا به طور بالقوه بیش از ۱۰۰ هزار دلار برای جت‌های بزرگتر داشته باشد. موتورها، که چندین ایرباس A۳۲۰neo را به حرکت درمی‌آورند، شامل ۲۰ تیغه از این نوع هستند. همچنین، یک دیسک برای موتور می‌تواند هزینه‌ای بین ۱ تا ۲ میلیون دلار داشته باشد.
فراخوان‌های موتور به دلیل اشکالات تولید، باعث تعطیلی مراکز تعمیرگاهی و زمین‌گیر شدن صدها هواپیمای ایرباس در سرتاسر جهان شده است. شرکت «اسپیریت ایرلاینز» به طور خاص قبل از ورشکستگی این ایرلاین، بار عمده این مشکل را در ایالات متحده متحمل شد.
این موتور توسط شرکت «پرات اند ویتنی» تولید شده است که پس از شناسایی آلودگی در فلز پودری مورد استفاده در برخی از اجزاء، در سال ۲۰۲۳ این فراخوان را صادر کرد. طبق گزارش IBA، ارزش این موتورها در اوج حضور خود به نزدیک ۱۷ میلیون دلار در سال جاری رسیده است، که از بالاترین سطح سال ۲۰۱۹ به میزان ۶۰ درصد بیشتر است.
شرکت‌های هواپیمایی در حالی که منتظر بازگشت موتورها از تعمیرگاه‌ها هستند، برخی از موتورهای هواپیماهایی که از رده خارج شده‌اند را به منظور حفظ پروازهای موجود خود مورد استفاده قرار می‌دهند.
این مشکلات به گونه‌ای بوده است که هزینه خرید یا اجاره یکی از موتورهای پرطرفدار به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است.
بررسی‌های انجام شده توسط IBA نشان می‌دهد که اجاره یک هواپیما از حدود ۱۶۰ هزار تا ۱۸۰ هزار دلار در ماه متغیر است. اجاره یک موتور رقیب برای خانواده A۳۲۰neo که توسط CFM International ساخته شده نیز به هیچ‌وجه اقتصادی نیست و در محدوده قیمتی مشابه حدود ۱۳۰ هزار تا ۱۸۰ هزار دلار در ماه قرار دارد.
هواپیماهای ارواح اسپریت ایرلاینز
چالش‌های مرتبط با بازنشستگی زودهنگام تجهیزات جدید به پیش از ورشکستگی ایرلاین اسپریت برمی‌گردد.
هواپیمای ایرباس چهار سالهای که در ماه مه در نزدیک فینیکس از خط خارج شد، نمونه بارزی از این وضعیت است. این هواپیما به دلیل فراخوان موتور در انبار نگهداری می‌شد و تا زمان متلاشی شدنش همان‌جا باقی ماند.
اما ورشکستگی این ایرلاین، به عرضه بیشتر ناوگان ایرباس آن به بازار منجر شده است و مالکان را وادار کرده است تا تجزیه و تحلیل کنند که آیا منتظر بودن برای موتورها یا دیگر قطعات ارزش دارد یا نه.
تمام این هواپیماها به طور قطع از میان نمی‌روند. برخی از شرکت‌هایی که پیش از ورشکستگی ناوگان اسپیریت را در اختیار داشتند، صرفاً قطعات خود را خواهند فروخت، در حالی که برخی دیگر ممکن است هواپیماهای خود را در انبار نگه دارند. ممکن است دیگر هواپیماها برای شرکت‌های هواپیمایی مختلف پرواز کنند.
اما تا زمانی که این هواپیماها به پرواز درنیایند، باید هزینه‌های انبارداری را بپردازند که بسته به نوع هواپیما متغیر است. برخی از این هواپیماها ممکن است در تاسیسات واقع در مناطق بیابانی — که بخاطر آب‌وهوای خشک، شرایط بهتری برای نگهداری بدنه و جلوگیری از خوردگی دارند — برای دهه‌ها باقی بمانند.
چند هواپیما نیز هرگز به آسمان‌ها بازنخواهند گشت؛ به‌خصوص زمانی که تقاضا برای قطعات آنها بالا باشد و بازگرداندن هواپیما به شرایط پروازی، نیازمند صرف زمان طولانی باشد.
طبق گزارشات ارائه شده از سوی شبکه سی‌ان‌بی‌سی، استنگل، از شرکت «آئروداینامیک» می‌گوید: «زمانی که تمام اجزای با ارزش را جدا کرده و آنها را در بازار قطعات می‌فروشید، آنچه که باقی می‌ماند تنها یک اسکلت فلزی است که باید با استفاده از جرثقیل درهم‌شکسته و له شود.» پس از این مرحله، مالک می‌تواند آن را به مراکز بازیافت بفروشد تا آنها هرطور که می‌خواهند از آن استفاده کنند؛ به عنوان مثال، تبدیلش کنند به قوطی‌های نوشیدنی یا هر محصول دیگری که ارتباطی به صنعت هوانوردی ندارد.
انتهای پیام