حیوانات خانگی از دیرباز به عنوان منبعی برای ایجاد پیوندهای عاطفی عمیق و تعامل مثبت با انسان‌ها شناخته می‌شوند. تحقیقات نشان داده‌اند که نوازش این موجودات می‌تواند به طور چشمگیری سطح استرس را کاهش دهد. با این حال، نحوه عملکرد دقیق این فواید همواره جای سوال داشته است. به تازگی، محققان دانشگاه اینسبروک اتریش در تحقیقی جدید به بررسی این پدیده پرداخته و ابعاد تازه‌ای از آن را کشف کرده‌اند.
لمس سگ: سلاحی در برابر استرس
تحقیق منتشر شده در نشریه Biological Psychology نشان می‌دهد که تماس فیزیکی با سگ ممکن است کلید اساسی در تأثیرات مثبت حیوانات بر روی سلامت انسان‌ها باشد. بر خلاف تصور عمومی، تماس انسانی نیز می‌تواند در کاهش اضطراب و استرس مؤثر باشد و زیست‌نشانه‌هایی نظیر ضربان قلب و پاسخ‌های هورمونی را بهبود بخشد. با این حال، اثرات تماس فیزیکی از سوی حیوانات خانگی به عنوان یک عامل مستقل همچنان کمتر مورد بررسی قرار گرفته است.
طراحی آزمون برای بررسی نتایج تماس با سگ
محققان برای تحقیق عمیق‌تر، آزمایشی را با مشارکت ۶۴ نفر از دارندگان سگ (۵۱ زن و ۱۳ مرد با میانگین سنی ۳۴٫۱ سال) و سگ‌های سالم آن‌ها انجام دادند. این گروه در معرض آزمون‌هایی برای افزایش سطح استرس قرار گرفتند که شامل پاسخ به سوالات عمومی در زمان محدود و حل مسائل ریاضی با بازخورد منفی بود. واکنش‌های استرسی آن‌ها از طریق الکتروکاردیوگرافی (ECG) و الکتروانسفالوگرافی (EEG) به دقت پایش می‌شد.
نتایج شگفت‌انگیز: محافظت در برابر استرس‌های آینده
پس از یک دور از این آزمون‌های استرس‌زا، شرکت‌کنندگان یک دوره ریکاوری ۵ دقیقه‌ای داشتند. در این زمان، به تعدادی از آن‌ها اجازه داده شد تا با سگ‌های خود به تعامل فیزیکی بپردازند، در حالی‌که گروه دیگر از این امکان محروم بودند. نتایج نشان داد که این آزمون‌ها باعث افزایش ضربان قلب و تغییری در الگوهای امواج مغزی مرتبط با استرس (افزایش امواج بتا و کاهش امواج آلفا مرتبط با آرامش) شدند.
به طرز شگفت‌انگیزی، گروهی که در دوره ریکاوری با سگ‌های خود تعامل فیزیکی داشتند، به طور سریع‌تری از استرس بازنگشتند. اما این تعامل فیزیکی امتیاز دیگری را به ارمغان آورد: آن‌ها در دور دوم آزمون استرس، نشانه‌های کمتری از استرس بروز دادند. این نتایج نشان‌دهنده این است که تماس فیزیکی با سگ می‌تواند افراد را در برابر استرس‌های آتی محافظت کند. محققان توضیح می‌دهند که این یافته‌ها حاکی از آن است که لمس سگ می‌تواند تأثیر فیزیکی یک عامل استرس‌زا در آینده را کاهش دهد. این پروسه ممکن است بدون آگاهی ما صورت گیرد، چرا که ارزیابی‌های خوداظهاری شرکت‌کنندگان در مورد سطح استرسشان، تغییرات فیزیولوژیکی اندازه‌گیری شده را بازتاب نمی‌دهد.