حفاظت از منابع آبی سرزمین با رویکرد علمی؛ راهکاری برای توسعه پایدار در نواحی مرزی

عبدالکریم حسین‌زاده در حین بازدید از زمین‌های شیب‌دار مرزی ارچنگان کلات، در گفت‌وگو با ایسنا بر اهمیت مدیریت بهینه منابع آبی این شهرستان تأکید کرد و اظهار داشت: شناسایی و تحلیل ظرفیت‌های آبی، بررسی مسیر جریان آب‌های سطحی و زیرسطحی و پیاده‌سازی طرح‌های علمی و کارشناسی می‌تواند به برطرف کردن تنش‌های آبی، توسعه بخش کشاورزی و تقویت معیشت خانواده‌های روستایی و مرزنشین کمک شایانی کند.

حسین‌زاده ضمن اشاره به ضرورت مدیریت منابع آبی در کلات خاطرنشان کرد: یکی از مشکلات کلیدی این شهرستان، نحوه مدیریت و بهره‌برداری از آب‌های موجود است که بخشی از آن به خارج از مرزهای کشور منتقل می‌شود. به همین دلیل، نیازمند شناسایی دقیق ظرفیت‌های آبی منطقه، بررسی مسیرهای جریان آب‌های سطحی و زیرسطحی و تحلیل امکان ذخیره‌سازی جهت بهره‌برداری مؤثر از این منابع هستیم.

وی افزود: تأکید بر حفظ آب سرزمینی به معنای سوءاستفاده از منابع طبیعی یا نادیده گرفتن الزامات زیست‌محیطی نیست، بلکه هدف، بهره‌برداری از یافته‌های علمی، مدیریت هوشمند و اجرای طرح‌های مناسب برای استفاده مطلوب از منابع آبی بر اساس نیازهای قانونی و توسعه پایدار منطقه است.

بررسی ظرفیت‌های آبی ارچنگان ضروری است

معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس‌جمهور با اشاره به بازبینی اراضی شیب‌دار مرزی ارچنگان گفت: در این محدوده، حرکت آب‌های سطحی و زیرسطحی به سمت مرز و نیاز به استفاده مؤثر از منابع موجود مورد توجه قرار گرفت. گزارشات حاکی از آن است که این منطقه ظرفیت‌های بالقوه‌ای برای توسعه کشاورزی دارد؛ اما برای بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها نیاز به انجام تحقیقات تکمیلی، مشخص کردن وضعیت منابع آبی، طراحی طرح‌های مناسب و تأمین اعتبار داریم.

حسین‌زاده ادامه داد: در این ناحیه چهار رودخانه و پنج چشمه شناسایی شده و مطالعات مربوط به احداث سد بر روی رودخانه کلات نیز به انجام رسیده است. با این حال، ورود به مرحله اجرایی مستلزم بررسی نتایج این مطالعات، رعایت الزامات فنی و زیست‌محیطی و احداث منابع مالی موردنیاز است.

وی همچنین با اشاره به وجود حدود پنج کیلومتر مسیر مرتبط با جریان آب در ناحیه مورد بازدید اضافه کرد: به گفته مسئولان محلی، به دلیل شیب زمین، بخشی از آب‌های زیرسطحی و جریانات به سمت ترکمنستان هدایت می‌شوند. کارشناسان موظفند بررسی کنند که چه میزان از این منابع را می‌توان با روش‌های صحیح، بدون صدمه به محیط زیست، ذخیره و برای مصارف مجاز مدیریت کرد.

تقویت کشاورزی و اشتغال از طریق مدیریت منابع آبی

معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس‌جمهور با بیان اینکه اجرایی شدن طرح‌های آبی می‌تواند زمینه‌ساز رونق اقتصادی در مناطق مرزی باشد، تصریح کرد: در صورت تحقق طرح‌های قابل اجرا و تخصیص اعتبارات لازم، این امر می‌تواند به تقویت فعالیت‌های کشاورزی، ایجاد فرصت‌های شغلی و افزایش درآمد برای خانواده‌های روستایی منجر شود. این روند در نهایت به استحکام جمعیت در روستاهای مرزی و افزایش توان اقتصادی آن‌ها یاری خواهد کرد.

حسین‌زاده بر اهمیت تسریع در تحقق طرح‌های آبی تأکید کرد و گفت: تنش آبی در دهستان‌ها و شهرستان‌های مرزی یک چالش جدی است و باید با دقت پژوهش‌های لازم انجام شود، موانع اجرایی تشخیص داده شده و اقدامات لازم برای رفع آن‌ها صورت گیرد تا ظرفیت‌های موجود به طرح‌های عملیاتی تبدیل و نتایج مستقیم آن‌ها در زندگی و فعالیت‌های اقتصادی مردم نمایان گردد.

وی همچنین به پیامدهای کمبود آب در مناطق روستایی اشاره کرد و بیان کرد: کشاورزی و دامداری از اصلی‌ترین منابع درآمدی خانواده‌های روستایی به شمار می‌روند و عدم دسترسی مطمئن به آب می‌تواند سطح کشت و میزان تولید را کاهش داده و در پی آن، بر توان اقتصادی خانواده‌ها اثر منفی بگذارد.

حسین‌زاده تأکید کرد: این موضوع در مناطق مرزی اهمیت خاصی دارد؛ زیرا محدودیت‌های اقتصادی می‌تواند فرصت‌های شغلی را کاهش دهد و به مهاجرت روی بیاورد. تأمین آب موردنیاز روستاها بخشی از سیاست‌های حفظ جمعیت، حمایت از معیشت مردم و تقویت زیرساخت‌های اقتصادی در مناطق مرزی به شمار می‌آید.

ضرورت یکپارچگی در مدیریت منابع آب و احیای ظرفیت‌های موجود

وی بر لزوم ارتباط بین طرح‌های تأمین آب، مدیریت مصرف، آبخیزداری، حفاظت از منابع طبیعی و پیشبرد فعالیت‌های تولیدی تأکید کرد و گفت: پیاده‌سازی طرح‌های انتقال یا ذخیره‌سازی آب به تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای بلندمدت ناحیه باشد و باید وضعیت منابع آبی و چگونگی مصرف آن‌ها به طور هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.

معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت ارزیابی وضعیت چاه‌های موجود و امکان احیای چاه‌هایی که شرایط قانونی و فنی را دارند تأکید کرد و افزود: باید گزارشی جامع از وضعیت منابع آب تهیه شود تا ظرفیت‌های قابل بهره‌برداری، موانع موجود و اقدامات لازم برای برطرف کردن مشکلات هر بخش به طور دقیق تعیین شود.

اختصاص ۱۰ همت برای حل تنش آبی در مناطق روستایی و عشایری

حسین‌زاده در ادامه به اعتبارات تخصیص‌یافته برای حل تنش آبی در مناطق روستایی و عشایری اشاره کرد و گفت: در مجموع، ۱۰ همت به این منظور در نظر گرفته شده است که پنج همت آن تا کنون تخصیص یافته است. از این مقدار، چهار همت به مناطق روستایی و یک همت به جامعه عشایری اختصاص داده شده است.

وی همچنین خاطرنشان کرد: به کارگیری موثر از این منابع اعتباری نیازمند مشخص کردن نیازهای دقیق مناطق، اولویت‌بندی طرح‌ها و ارائه پروژه‌های قابل اجراست تا منابع مالی در جهت رفع مشکلات آبی و بهبود کیفیت زندگی مردم به کار گرفته شود.

به گزارش ایسنا؛ شهرستان کلات با داشتن پنج رودخانه خور، سررود، کلات، ایدلیک و لاین که حجم قابل توجهی از آب در آنها جریان دارد، متأسفانه بخشی از این منابع به دلیل عدم بهره‌برداری مؤثر، از مرزهای کشور خارج می‌شود. طول بستر این رودخانه‌ها در حدود ۳۰۰ کیلومتر است و بر اساس گزارش‌های موجود، حجم قابل توجهی از آب این رودخانه‌ها در حدود هشت ماه از سال از کشور خارج می‌گردد. این وضعیت علاوه بر تاثیر منفی بر تولیدات کشاورزی، معیشت کشاورزان و دامداران منطقه را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

انتهای پیام