جزئیات فروش کیلویی نان
با تعیین قیمت هر کیلو از نان سنگک، فروش به صورت کیلویی به‌طور رسمی به‌صورت آزمایشی در تهران آغاز می‌شود.
طبق گزارش فرارو؛ اتاق اصناف ایران این طرح را به عنوان پاسخ به نگرانی‌های مردم در خصوص کاهش وزن چانه نان معرفی کرده است. این طرح که قرار بود از سال 1404 اجرایی شود، پس از چهار سال وقفه، اکنون به مرحله آزمایشی رسیده است. فاز ابتدایی این طرح در نانوایی‌های منتخب سنگک آزمایش می‌شود. در این فرایند، نانوا باید ترازویی که به کارت‌خوان هوشمند متصل است، در معرض دید خریدار قرار دهد، به‌طوری‌که مبلغ پرداختی بر اساس وزن نان و نه تعداد آن مشخص گردد.
جزئیات طرح فروش کیلویی نان
ایده فروش کیلویی نان برای نخستین‌بار در سال 1401 همزمان با شروع فازهای اولیه هوشمندسازی یارانه آرد در برنامه‌های هیات دولت قرار گرفت. اما به دلیل عدم وجود زیرساخت‌های لازم و نیاز به ترازوهای متصل به کارت‌خوان‌ها، اجرای سراسری این طرح در آن زمان به تعویق افتاد. اما با اعلام مسئولان اتاق اصناف و وزارت اقتصاد در آبان 1405، زیرساخت‌های فنی اتصال ترازو به کارت‌خوان‌های هوشمند نانوایی‌ها فراهم گردیده است و فرایند فروش بر اساس وزن نان آغاز خواهد شد.
دلیل اصلی این تغییر، گزارش‌های مکرر در مورد تخلفاتی است که به کاهش وزن چانه خمیر مربوط می‌شود. تا به امروز بازرسان برای بررسی تخلفات باید چانه خمیر را وزن می‌کردند، در حالی که مشتری بر اساس نان پخته شده قضاوت می‌کرد. تغییر وزن نان‌های تولید شده منجر به اصلاح فرایند خرید به شیوه‌ی جدیدی شده است. بر اساس این فرایند جدید، نان بلافاصله پس از خروج از تنور وزن‌کشی خواهد شد و داده‌های این وزن مستقیماً به دستگاه کارت‌خوان هوشمند ارسال می‌شود و قیمت بر اساس نرخ مصوب به ازای هر کیلوگرم محاسبه خواهد شد. خریدار در این نظام ناهار‌خوری، فاکتوری دریافت می‌کند که در آن وزن و نرخ بر اساس کیلوگرم درج شده است؛ به این معنا که محاسبه قیمت هر کیلو نان بر اساس قیمت‌های مصوب انجام می‌شود.
مزایا و معایب طرح فروش کیلویی نان
روش جدید فروش نان مانند هر ابتکار دیگری می‌تواند مزایا و محدودیت‌های خاص خود را به همراه داشته باشد.
نکات مثبت اجرای عرضه وزنی
مزیت بارز این سیستم خلاص شدن از جنجال‌های مربوط به کم‌فروشی ناشی از کاهش وزن چانه خمیر است. مشتری به‌طور دقیق هزینه‌ای را برای وزنی که دریافت می‌کند پرداخت می‌کند و در صورت سوختگی یا کاهش وزن نان در تنور، این تغییر در قیمت نهایی تاثیر خواهد گذاشت. به علاوه، این روش به نانوایان این امکان را می‌دهد که تولید نان با وزن‌های متفاوت، دیگر به عنوان تخلف حساب نشود.
طرح فروش کیلویی نان با نان سنگک آغاز شد، اما به‌تدریج نوبت به نان بربری، لواش و تافتون نیز خواهد رسید.
نکات منفی و پیامدهای اجرایی
معایب طرح می‌تواند به وجود آمدن اختلاف نظر درباره رطوبت نان باشد. نان داغ در هنگام خروج از تنور دارای میزان بالایی بخار آب و رطوبت است که بعد از مدتی خنک شدن تبخیر خواهد شد و وزن نان کاهش می‌یابد. اگر وزن‌کشی در لحظه خروج از تنور انجام شود، خریدار هزینه آب تبخیر شده را نیز می‌پردازد. هرچند این مقدار چندان زیاد نخواهد بود، اما هم‌اکنون در مورد زمان وزن‌کشی نان اختلاف نظرهایی به‌وجود آمده است. در ابتدای طرح هستیم و ممکن است برای برخی از مخاطبان درک فرمول نهایی قیمت نان بر اساس وزن پیچیده باشد. همچنین افزایش زمان معطلی هر مشتری در جلوی صندوق برای وزن‌کشی ممکن است به طولانی‌تر شدن صف نان منجر شود.
چالش‌های اجرای طرح در نانوایی‌ها
برقراری فروش نان به صورت وزنی نیازمند چند پیش‌نیاز است. یکی از چالش‌ها تأمین ترازوهای دیجیتال مناسب با کارت‌خوان‌های هوشمند در سطح کشور است. نانوایی‌ها باید ترازوهایی را نصب کنند که هیچ خطای محاسباتی نداشته باشد و بتوانند به‌طور مداوم به شبکه پرداخت متصل شوند. ممکن است که ماجرای توزیع کارت‌خوان‌های مخصوص نانوایی را به خاطر داشته باشید؛ در آن زمان مشکلات زیادی برای توزیع این دستگاه‌ها رخ داد و ممکن است سناریو مشابهی برای ترازوها نیز تکرار شود. چالش دیگر نیاز نانوایی‌ها به یک کارمند ویژه برای مدیریت این فرایند است که در اوج شلوغی نانوایی بیشتر حس می‌شود.
جزئیات شروع طرح از سنگکی‌های دولتی
طبق اعلام اتاق اصناف، نخستین گروه‌های منتخب برای اجرای این طرح نانوایی‌های سنگک یارانه‌ای هستند. دلیل این انتخاب به ساختار پخت نان سنگک و تعداد بالای گزارش‌های نارضایتی در خصوص قیمت‌ها و وزن این نان مربوط می‌شود. نان سنگک تحت عناوین زیادی مانند نان تک‌رو کنجد، دورو کنجد، پرکنجد و نان مخصوص با قیمت‌های متفاوت عرضه می‌گردید و برخی نانوایی‌ها استاندارد وزن چانه مصوب را رعایت نمی‌کردند.
بر اساس دستورالعمل جدید، وزن چانه خمیر سنگک دولتی بین 600 تا 650 گرم مشخص شده است. پس از پخت و از بین رفتن رطوبت، وزن نان خروجی باید بین 380 تا 400 گرم باشد. با اجرای آزمایشی این طرح، قیمت نان سنگک طبق ضرب وزن نهایی در نرخ مصوب هر کیلوگرم تعیین خواهد شد. با این حال، هنوز قیمت هر کیلو نان سنگک مشخص نیست و پس از تعیین نرخ نهایی، می‌توانیم منتظر شروع فروش کیلویی نان باشیم.
اتاق اصناف اعلام کرده‌است که پس از انجام آزمایش در مورد فروش کیلویی نان سنگک، نوبت به نان بربری، لواش و تافتون نیز خواهد رسید. نانوایی‌های منتخب باید ترازوهای تأیید شده را در برابر مشتریان قرار دهند تا هیچ شبهه‌ای در مورد قیمت‌گذاری نان وجود نداشته باشد.