کشتی رباتیک آمریکایی در مسیر ایران؛ سی‌هاوک چه وظایفی بر عهده دارد؟
فرارو- برای اولین بار، یک شناور سطحی بدون سرنشین در چارچوب یک مأموریت عملیاتی در کنار گروه رزمی یک ناو هواپیمابر آمریکایی به خدمت گرفته شده است؛ این شناور با نام «سی‌هاوک» قادر است که به مدت ماه‌ها در دریا فعالیت نماید و حالا در کنار ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» حضور دارد. این پیشرفت در شرایطی اتفاق می‌افتد که ایالات متحده در حال تقویت حضور نظامی خود در خاورمیانه و ارزیابی گزینه‌های گوناگون در مواجهه با ایران است.
به گزارش فرارو، هانگ کائو، وزیر موقت نیروی دریایی ایالات متحده، در اکتبر ۲۰۲۶ تأیید کرد که ناوگروه روزولت به همراه یک شناور بدون سرنشین از نوع متوسط اعزام شده است. شرکت تولیدکننده سی‌هاوک نیز قبلاً اعلام کرده بود که این شناور به‌طور نخستین‌بار به‌صورت عملیاتی در کنار گروه رزمی یک ناو هواپیمابر فعالیت خواهد کرد. اهمیت این موضوع تنها به ورود یک وسیله جدید به ناوگروه محدود نمی‌شود؛ زیرا نیروی دریایی ایالات متحده هم‌اکنون در حال آزمایش ظرفیت‌های شناورهای خودکار به منظور همکاری با ناوها، ناوشکن‌ها و سایر کشتی‌های با سرنشین است.
سی‌هاوک چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟
سی‌هاوک توسط شرکت آمریکایی «لئیدوس» توسعه یافته است. این شناور دارای طول تقریبی ۴۱ متر و وزنی معادل ۱۴۲ تن متریک در حالت بار کامل است. طراحی بدنه سه‌پره آن به‌گونه‌ایست که برای فعالیت در شرایط دریایی پایداری مناسبی فراهم نماید و بتواند وظایف خود را با حداقل مداخله انسانی به‌خوبی انجام دهد.
سی‌هاوک مجهز به دو موتور دیزلی بوده و توانایی حمل حدود ۱۴ هزار گالن سوخت را دارد. سازندگان اعلام کرده‌اند که سیستم‌های مکانیکی و الکتریکی این شناور به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که قادر به فعالیت طولانی‌مدت بدون نیاز به خدمه و تعمیر و نگهداری مکرر باشند. این شناور همچنین قابلیت‌هایی نظیر حرکت خودکار، شناسایی موانع و اجتناب از برخورد، دوری از مناطق ممنوعه و ادامه مسیر در شرایط اختلال یا قطع سیگنال GPS را مورد آزمایش قرار داده است. علاوه بر این، امکان کنترل از راه دور و استفاده از مسیرهای ارتباطی جایگزین نیز برای آن در نظر گرفته شده است.
مأموریت سی‌هاوک تنها محدود به حرکت خودکار بر روی آب نیست. نیروی دریایی ایالات متحده این شناور و نمونه مشابه آن به نام «سی‌هانتر» را به‌عنوان سکوی حمل حسگرهای توزیع‌شده برای ارتقاء آگاهی دریایی و حمایت از عملیات ضدزیردریایی توسعه داده است. این شناورها قادر به جمع‌آوری اطلاعات از محیط دریایی و ارائه کمک به کشتی‌های با سرنشین برای ترسیم تصویر دقیق‌تری از فعالیت‌های اطراف خود هستند.
سی‌هاوک چه نقشی در جنگ ایران ایفا می‌کند؟
اگر سی‌هاوک در حوزه عملیاتی سنتکام به ویژه در آب‌های اطراف خلیج فارس و دریای عمان به کار گرفته شود، یکی از کاربردهای احتمالی آن نظارت بر تردد دریایی و جمع‌آوری اطلاعات از محیط عملیاتی خواهد بود. در منطقه‌ای که تردد کشتی‌های تجاری و نظامی و همچنین تهدیدهای دریایی و نگرانی‌های موجود درباره مین‌های دریایی از اهمیت بالایی برخوردار است، استفاده از شناورهای خودکار می‌تواند بخش مهمی از مأموریت‌های شناسایی را بدون قرار دادن خدمه در معرض خطر مستقیم انجام دهد.
این قابلیت برای ناوگروه روزولت به منزله افزایش پوشش اطلاعاتی در اطراف ناو هواپیمابر و کشتی‌های اسکورت آن خواهد بود. اطلاعات حسگرهای یک شناور بدون سرنشین، در صورتی که به شبکه فرماندهی و کنترل ناوگروه متصل شود، می‌تواند به شناسایی سریع‌تر تهدیدها و تصمیم‌گیری مؤثر کمک نماید. با این حال، باید توجه داشت که سی‌هاوک به‌تنهایی قادر به شناسایی یا خنثی‌سازی کلیه تهدیدهای دریایی ایران نخواهد بود.
یکی دیگر از کاربردهای بالقوه آن، ارائه پشتیبانی به مأموریت‌های ضدزیردریایی است؛ حوزه‌ای که سی‌هاوک به‌منظور کمک به آن طراحی شده است. با این حال، مشخص نیست که در اعزام کنونی چه حسگرهایی بر روی آن نصب شده‌اند یا آیا مأموریت ضدزیردریایی خاصی برای آن تعیین شده است.
نکته‌ای که اهمیت دارد این است که مقامات ایرانی اعلام کرده‌اند که ناوگروه‌های آمریکایی برای جلوگیری از تهدیدهای موشکی و پهپادی، فاصله ایمن‌تری از سواحل ایران را اتخاذ کرده‌اند. علی‌رغم این فاصله، سی‌هاوک می‌تواند به‌عنوان یک پیش‌قراول در شناسایی عمل نماید و به فاصله نزدیک‌تری از سواحل ایران دسترسی پیدا کند تا اقدامات شناسایی خود را انجام دهد. همچنین شایان ذکر است که هزینه ساخت سی‌هاوک حدود چهل میلیون دلار است که به‌مراتب مقرون‌به‌صرفه‌تر از قیمت کشتی‌های جنگی و هواپیماهای شناسایی و حتی برخی از پهپادهای تجسسی محسوب می‌شود.
نکته حائز اهمیت در مورد تسلیحات این شناور این است که سی‌هاوک در زمان تحویل به نیروی دریایی ایالات متحده در سال ۲۰۲۱، به‌عنوان یک شناور غیرمسلح تلقی می‌شد که برای حمل تجهیزات نظارتی و سیستم‌های سونار طراحی شده بود. جزئیات پیکربندی آن در مأموریت جاری با ناو روزولت هنوز به‌طور رسمی منتشر نشده است. لذا، با وجود ادعاهای مقامات آمریکایی مبنی بر قابلیت‌های شناورهای بدون سرنشین در تقویت قدرت رزمی، نمی‌توان به‌طور قطع گفت که سی‌هاوک در مأموریت کنونی موشک یا سلاح دیگری حمل می‌کند.
آیا سی‌هاوک روش جنگ دریایی ایالات متحده را دگرگون می‌کند؟
اهمیت استراتژیک این اعزام در این است که ایالات متحده می‌خواهد شناورهای بدون سرنشین را از حالت آزمایشی به بخشی از عملیات روزمره ناوگان منتقل کند. این نوع شناورها در آینده می‌توانند در کنار کشتی‌های با سرنشین متناسب با مأموریت‌های شناسایی، پایش و حمل تجهیزات به کار گرفته شوند و به افزایش توان عملیاتی ناوگروه‌ها کمک نمایند؛ بدون آنکه برای هر مأموریت به یک کشتی مجهز به خدمه نیاز باشد.
در منطقه خاورمیانه، این روند به‌ویژه در مأموریت‌های طولانی و خطرناک دریایی دارای اهمیت خواهد بود. ایالات متحده پیش از این نیز از سیستم‌های بدون سرنشین زیرآبی برای عملیات مرتبط با مین‌روبی در تنگه هرمز استفاده کرده است. با این حال، سی‌هاوک یک شناور سطحی است و نمی‌توان مأموریت آن را با پهپادهای زیرآبی یا شناورهای مین‌روب مقایسه کرد.
اعزام سی‌هاوک می‌تواند به‌عنوان گامی در راستای ادغام نیروهای با سرنشین و خودکار تلقی شود؛ رویکردی که ممکن است در آینده به ناوگروه‌های ایالات متحده این امکان را بدهد که با استفاده از تعداد بیشتری شناور، مأموریت‌های اطلاعاتی و پشتیبانی را در گستره وسیع‌تری انجام دهند. با این حال، تأثیرگذاری آن در جنگ با ایران به اتصالات واقعی شناور به شبکه فرماندهی، مأموریت‌های تأسیس شده، و شرایط عملیاتی موجود مرتبط خواهد بود.
در حال حاضر، اعزام سی‌هاوک همراه با ناوگروه روزولت تأیید شده و اطلاعات موجود نشان می‌دهد که این ناوگروه به سمت حوزه عملیاتی سنتکام در حال حرکت است؛ اما جزئیات مأموریت خاص سی‌هاوک مرتبط با ایران و اینکه دقیقاً در کجا مستقر خواهد شد هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.