کره زمین معمولاً بیش از یک قمر دارد، با این حال، سایر اقمار بهطور موقت و در اندازههای کوچک هستند. این اجرام که به نام «سیارکهای موقت» یا به اصطلاح "ماهکوچکها" معروفاند، اجسام کوچکی هستند که در اطراف زمین معلقاند و بهطور موقت تحت تأثیر گرانش سیاره ما قرار میگیرند. این نوع اجرام فضایی قادرند اطلاعات قریب بهنظر و خاصی در مورد منظومه شمسی به ما ارائه دهند.
ماهکوچکها: همسایگان موقتی و رازآلود زمین
گرگوری فدورتس از دانشگاه هلسینکی فنلاند در کنگره علوم سیارهای اروپا ۲۰۲۶ در لاهه اعلام کرد که یک ماهکوچک معمولی حدود ۹ ماه در مدار زمین باقی مانده و تقریباً سه بار به دور آن میچرخد. سپس، این اجرام به مدار خود در اطراف خورشید بازمیگردند. مدلسازیهای انجامشده توسط فدورتس نشان میدهد که بزرگترین ماهکوچک در هر لحظه حدود ۷۵ سانتیمتر قطر دارد و هر ۱۰ تا ۲۰ سال، یک سیارک به عرض تقریبی ۳ متر به دام گرانشی زمین میافتد. تا کنون، تنها دو ماهکوچک، یعنی ۲۰۲۰ CD3 و ۲۰۰۶ RH120، توسط برنامه کاتالینا اسکای سوروی (Catalina Sky Survey) در آریزونا شناسایی شدهاند. همچنین دو سیارک دیگر به نامهای 2022 NX1 و 2024 PT5 نیز بهطور موقت به دام افتادهاند، اما مدار کامل را طی نکردهاند.
اهمیت علمی ماهکوچکها در شناخت منظومه شمسی
ماهکوچکها به قدری کوچک هستند که دانشمندان اطلاعات محدودی درباره آنها دارند. برای اجرام با ابعاد بین ۱ تا ۱۰ متر، مدلهای جمعیتی سیارکهای نزدیک به زمین با تعداد شیاهسنگهای شناساییشده در جو زمین تطابق ندارند. این ماهکوچکها دقیقاً در این فضای خالی قرار میگیرند، از این رو کشف تعداد بیشتری از آنها میتواند تصویر دقیقتری را ترسیم کند. علاوه بر این، این اجرام ممکن است به ما نشان دهند که چه مقدار از مواد موجود در نزدیکی زمین برمیگردد و ممکن است برخی سیارکهای کوچک در واقع تکههایی از سطح ماه باشند که به دلیل برخوردهای شهابسنگی به فضا پرتاب شدهاند. در طی گذر موقت سیارک 2024 PT5، دانشمندان طیف آن را نزدیکتر به سنگ ماه در مقایسه با سیارکهای معمولی شناسایی کردند.
نقش تلسکوپ روبین در کشف و فرصتهای تحقیقاتی
رصدخانه ورا سی. روبین (Vera C. Rubin Observatory) با برنامهریزی برای یک پروژه دهساله به نام Legacy Survey of Space and Time (LSST)، به دنبال کشف تعداد بیشتری از ماهکوچکها است. فدورتس پیشبینی میکند که این رصدخانه هر دو سال یک ماهکوچک جدید را شناسایی کند. بهعلاوه، فدورتس و همکارانش در حال راهاندازی یک سامانه اختصاصی برای مدیریت هشدارهای روبین از طریق کارگزار دادههای نجومی بلادرنگ ANTARES هستند تا ماهکوچکهای احتمالی برای رصدهای آتی شناسایی شوند، که میتواند تعداد کشفیات را به دو یا سه مورد در سال افزایش دهد.
کشف مکرر ماهکوچکها میتواند فرصتهای تازهای را برای ماموریتهای آینده فراهم کند و برنامهریزی برای ماموریتهای نمونهبرداری از سیارکها با هزینه مناسب و دسترسی آسانتر را ممکن سازد. نزدیکی ماهکوچکها به زمین و سرعتهای نسبی پایین آنها به معنای نیاز کمتر به سوخت موشکی برای رسیدن به این اجرام کوچک و بازگشت به سیاره ما است. فدورتس در نظر دارد در ابتدا مأموریتهای آزمایشی فناوری کیوبست را پیشبینی کند که میتواند مسیر را برای ماموریتهای میانمدت جمعآوری نمونه هموار کند.


