کدام نهاد باید به مسئله خشکیدگی ۳۰ هزار درخت چیتگر پاسخ دهد؟
به نقل از ایسنا، خسروی، شهردار منطقه ۲۲ تهران، در توضیح وضعیت بوستان جنگلی چیتگر عنوان کرد که پدیده خشکیدگی درختان سوزنی‌برگ این پارک در طول تقریباً ۱۵ سال اخیر شکل گرفته است. او گفت: طبق ارزیابی‌های کارشناسان حوزه منابع طبیعی و محیط زیست، این روند نمی‌تواند به‌صورت ناگهانی در یک یا دو سال به وقوع پیوسته باشد و یکی از دلایل اصلی تضعیف درختان چیتگر کاهش حق‌آبه بوده است.
وی اذعان کرد که حق‌آبه این بوستان در گذشته به میزان ۵۰۰ لیتر در هر ثانیه می‌رسیده، اما این مقدار به دلیل تنش‌های آبی در تهران به صفر کاهش یافته است. نیاز آبی کنونی بوستان حدود ۲۵۰ لیتر بر ثانیه تخمین زده می‌شود. کاهش منابع آب سبب ضعیف شدن درختان و ایجاد زمینه‌ای برای شیوع آفت سوسک پوست‌خوار گردیده است.
شهردار منطقه ۲۲ همچنین افزود که در مراحل ابتدایی، تقریباً ۱۰۰ تا ۱۵۰ درخت به این آفت مبتلا شده بودند. او بیان کرد: در آن زمان، باید درختان آلوده را از بوستان حذف می‌کردند، اما به دلیل ملاحظات و نگرانی‌ها از انتقادات احتمالی درباره قطع درختان، این اقدام انجام نشده و در نتیجه، آلودگی گسترش پیدا کرده است.
خسروی تأکید کرد که حذف درختان آلوده با شناسایی و همکاری منابع طبیعی صورت می‌گیرد و اظهار داشت: در مدیریت کنونی شهری، هزاران درخت آلوده از بوستان خارج می‌شوند تا از انتقال آفت به دیگر درختان جلوگیری به عمل آید. هرچند ممکن است انتشار تصاویر قطع درختان در فضای مجازی با واکنش‌های منفی همراه شود، اما این اقدام در راستای جلوگیری از نابودی وسیع‌تر بوستان است.
وی افزود که اقدامات احیایی با حمایت مدیریت شهری و شورای شهر در حال انجام است و اظهار کرد: در دو سال اخیر، حدود ۲۵ هزار درخت در بوستان چیتگر کاشته شده و برنامه‌ریزی شده تا ۳۰ هزار درخت دیگر نیز در آینده کاشته شود که البته اجرای این طرح وابسته به تأمین منابع آبی است.
شهردار منطقه ۲۲ همچنین از اجرای طرح‌های آبرسانی برای بهبود وضعیت بوستان خبر داد و گفت: در دو سال اخیر، حدود ۴۰ کیلومتر لوله‌گذاری برای انتقال آب به بخش‌های مختلف بوستان انجام شده و تعدادی از چاه‌های غیر فعال نیز به مدار بهره‌برداری برگشته‌اند. در حال حاضر، آب از منابع مختلفی از جمله پساب تصفیه‌شده و چاه‌ها تأمین می‌شود و میزان آب ورودی به بوستان به حدود ۱۸۰ لیتر در ثانیه رسیده است. همچنان بخشی از کمبود آب از طریق تانکرها جبران می‌شود.
خسروی درباره برنامه‌های احداث تصفیه‌خانه‌ها در چیتگر توضیح داد: سه تصفیه‌خانه در مراحل مناقصه و اجرا قرار دارند که یکی از آن‌ها یک پکیج محلی به ظرفیت ۵ هزار مترمکعب است و قرار است در مدت چهار تا پنج ماه آینده به بهره‌برداری برسد. همچنین دو تصفیه‌خانه دیگر با ظرفیت ۲۵ هزار مترمکعب در دستور کار قرار دارند و یک تصفیه‌خانه دیگر نیز از سوی دولت در حال ساخت است.
وی بیان کرد که تأمین پایدار آب، پیش‌نیاز اصلی برای احیای بوستان جنگلی چیتگر است و تصریح کرد: با تأمین منابع آبی، امکان توسعه فضای سبز و کاشت درختان جدید میسر خواهد شد. همچنین در قالب طرحی به نام «نونهال»، از شهروندان و نهادهای مردمی دعوت شده است تا در کاشت و نگهداری درختان همکاری کنند و بر روند مراقبت از بخش‌های مختلف بوستان نظارت داشته باشند.
شهردار منطقه ۲۲ در خاتمه از اعضای شورا و رسانه‌ها دعوت کرد تا از چیتگر بازدید میدانی داشته باشند و تأکید کرد که اقدامات انجام شده باید به‌طور مستقیم بررسی شوند و هدف مدیریت منطقه، احیای این بوستان و پیشگیری از گسترش آفت است.
انتقاد علوی از تأخیر در اطلاع‌رسانی درباره وضعیت چیتگر در ادامه این جلسه
علوی، عضو شورای شهر تهران، با اشاره به گزارش شهردار منطقه ۲۲ بیان کرد: اگر این گزارش زودتر در اختیار اعضای شورا و رسانه‌ها قرار می‌گرفت، امکان روشن شدن ابعاد موضوع و جلوگیری از برداشت‌های احتمالی وجود داشت.
او تأکید کرد که بوستان چیتگر یکی از دغدغه‌های مهم برای مدیریت شهری و شهروندان است و افزود: در شرایطی که حساسیت‌های زیادی درباره حفظ چند درخت و وضعیت باغات وجود دارد، مسأله خشکیدگی درختان یک بوستان جنگلی باید با دقت بیشتری مورد توجه قرار می‌گرفت.
علوی همچنین از عملکرد مدیران قبلی در زمینه کنترل آفت انتقاد کرد و گفت: باید بررسی گردد که چرا زمانی که تعداد محدودی از درختان آلوده شده بودند، برای خارج کردن آن‌ها از بوستان اقدام لازم انجام نشد و باعث شد آفت به سایر درختان سرایت کند.
این عضو شورای شهر همچنین خواستار دخالت دستگاه‌های مرتبط، از جمله دادستانی و نهادهای محیط زیست، در این موضوع شد و تأکید کرد که باید قصورهای احتمالی به‌طور غیرسیاسی بررسی شود.
وی همچنین با اشاره به اقدامات صورت گرفته در دوره فعلی مدیریت شهری، خواستار جلوگیری از آسیب به جایگاه مسئولان و منتقدان در افکار عمومی شد.
امانی: چرا برای جلوگیری از گسترش آفت زودتر اقدام نشد؟
امانی، عضو شورای شهر تهران، نیز بر مسئولیت سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران در حفظ، نگهداری و توسعه فضای سبز تأکید کرد و افزود: برای بررسی دقیق وضعیت بوستان چیتگر، ضروری است که مدیرعامل سازمان بوستان‌ها در صحن شورا حضور یابد و درباره دلایل خشکیدگی حدود ۳۰ هزار درخت توضیح دهد.
او تصریح کرد که بوستان‌های جنگلی چیتگر، سرخه‌حصار و شیان در سال‌های گذشته برای نگهداری و توسعه به شهرداری تهران واگذار شده‌اند و بیان کرد: مسئولیت حفظ این بوستان‌ها محدود به مناطق نیست و سازمان بوستان‌ها نیز باید در این خصوص پاسخگو باشد.
امانی همچنین اشاره کرد که با آغاز دوره ششم مدیریت شهری در شهریور ۱۴۰۰ و انتصاب خسروی به عنوان شهردار منطقه ۲۲ در دی‌ماه ۱۴۰۳، باید مشخص شود چرا در سال‌های گذشته برای شناسایی و کنترل این مشکل اقدام مؤثری صورت نگرفته است.
او خاطرنشان کرد که خشکیدگی درختان از سال‌های قبل آغاز شده و افزود: اگر از آغاز برای مقابله با آفت اقدام می‌شد، امکان جلوگیری از گسترش آن به دیگر درختان وجود داشت و شاید امروز نیازی به حذف این تعداد زیاد درخت آلوده نمی‌بود.
این عضو شورای شهر تهران تأکید کرد که مدیران سایر دوره‌ها نیز باید مسئولیت‌پذیری لازم را داشته باشند و بیان داشت که قضیه تنها به چیتگر محدود نمی‌شود و وضعیت سایر بوستان‌های جنگلی تهران نیز باید مورد توجه قرار گیرد. باید روشن گردد که سازمان بوستان‌ها و مدیریت شهری در سال‌های گذشته چه اقدامات مؤثری برای تأمین آب و مقابله با آفات انجام داده‌اند.
اقراریان: لزوم شفاف‌سازی درباره قرارداد ۳۰ ساله چیتگر
اقراریان، عضو شورای شهر تهران، همچنین با تفکیک موضوع علت خشکیدگی درختان از اقدامات انجام شده برای مهار آن، اظهار داشت: لازم است عوامل مؤثر در بروز این وضعیت مشخص شوند و در سال‌های اخیر چه تدابیری برای جلوگیری از گسترش آفت اتخاذ شده است.
او به قراردادی ۳۰ ساله که در سال ۱۴۰۰ بطور نمایندگی از شهرداری تهران توسط شهرداری منطقه ۲۲ منعقد شده نیز اشاره کرد و اعلام داشت: در یکی از بندهای این قرارداد، مجری طرح موظف به بیمه‌کردن طرح در برابر حوادث غیرمترقبه، آفات و بیماری‌ها شده است.
اقراریان این سؤال را مطرح کرد که آیا تعهد مربوط به بیمه‌کردن طرح به انجام رسیده است یا خیر و افزود: اگر بیمه انجام شده، باید مشخص شود قرارداد با چه شرکتی منعقد گردیده و آیا برای جبران خسارت‌های احتمالی اقدامات لازم صورت گرفته یا نه.
او تأکید کرد که پیشبرد این موضوع باید به منظور شفاف‌سازی و تعیین مسئولیت‌ها صورت گیرد و گفت: نمی‌توان فقط با ارجاع مسئولیت به گذشته از پاسخگویی طفره رفت. باید عملکرد مدیران و معاونان مسئول در سال‌های مختلف بررسی شود تا اقدامات انجام شده و کاستی‌ها شناسایی شود.
این عضو شورای شهر تهران همچنین با اشاره به وضعیت بوستان‌های سرخه‌حصار، شیان و یاس فاطمی و نوار سبز تهران، خواستار ارائه گزارش درباره وضعیت این مناطق شد و خاطرنشان کرد: هدف از پیگیری این موضوع، جلوگیری از تکرار چنین مشکلاتی و مشخص نمودن مسؤولیت افراد در قبال تعهدات قانونی است.
پیرهادی: ایجاد زیرساخت‌های آبرسانی زمان‌بر است
در ادامه، پیرهادی، عضو شورای شهر تهران، همچنین به افزایش اعتبارات حوزه آب و آبرسانی در سال‌های اخیر اشاره کرده و گفت: بودجه این حوزه در سال ۱۴۰۰ برای کل تهران تقریباً ۴۰۰ میلیارد تومان بود که به تدریج افزایش یافته و انتظار می‌رود در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۴ هزار میلیارد تومان دست یابد.
وی افزود که افزایش اعتبارات نتیجه برنامه‌ریزی و ارزیابی وضعیت بوستان‌های جنگلی بوده است و گفت: نتایج بررسی‌ها نشان داد که در دهه‌های گذشته، بسیاری از بوستان‌های جنگلی از طرح‌های علمی و دقیقی برای تأمین منابع آب برخوردار نبوده‌اند و باید به این موضوع زودتر توجه می‌شد.
پیرهادی از مراحل اجرایی برای احداث تصفیه‌خانه‌ها، مخازن و شبکه‌های انتقال آب دفاع کرده و گفت: برپایی این زیرساخت‌ها به زمان نیاز دارد و امکان‌پذیر نیست که در یک روز یا در مدت کوتاهی انجام شود. در سال‌های اخیر، شورای شهر و مدیریت شهری بر تأمین اعتبار این پروژه‌ها متمرکز بوده و باید این اقدامات در کنار مشکلات به‌جامانده از گذشته مورد ارزیابی قرار گیرند.
وی همچنین به موضوع کاشت درختان در دوره‌های مختلف مدیریت شهری اشاره کرده و تأکید کرد: کاشت درخت بدون تأمین آب پایدار نخواهد توانست به حفظ فضای سبز کمک کند و درختان در چنین شرایطی به خطر خشکیدگی دچار می‌شوند.
ادامه دارد