عرضه سهمیه واردات خودرو در بورس به تنهایی نمی‌تواند انحصار را برطرف کند
بر اساس گزارشی از ایسنا، شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا تصمیم تازه‌ای اتخاذ کرده و اعلام کرده است که حقوق ورودی برای خودروهای بنزینی و هیبریدی که به کشور وارد می‌شوند، در سال ۱۴۰۵ به حداقل ۱۰۰ درصد خواهد رسید. همچنین دولت موظف شده است تا با هدف حفظ رقابت، سهمیه واردات خودرو و دیگر دسته‌های کالایی که توسط دولت تعیین می‌شوند، تنها از طریق واگذاری امتیاز واردات در بورس کالا ارائه شود.
این تصمیم در حالی اتخاذ گردیده که بازار خودرو در ایران در سال‌های اخیر به دلیل مشکلاتی نظیر محدودیت‌های وارداتی، انحصار و تفاوت قیمت‌های کارخانه و بازار با چالش‌های جدی روبرو بوده است؛ مسایلی که همواره مباحثی را درباره نیاز به افزایش رقابت و شفافیت در روند عرضه و قیمت‌گذاری خودرو به وجود آورده‌اند.
در این خصوص، مصطفی صفاری - کارشناس بورس کالا و مشاور قبلی شورای رقابت - در گفت‌وگویی با ایسنا بیان کرد: سابقاً نیز بحث تفاضل قیمت میان قیمت مشخص‌شده از سوی شورای رقابت و قیمت درخواستی از سوی واردکننده و سازمان حمایت مطرح بوده است. همواره توجه به این نکته لازم بود که این تفاوت قیمت باید به بورس کالا منتقل شود تا شکاف قیمت بین خریدار و فروشنده واقعی روشن شود. همچنین برای این تفاوت قیمت پیشنهاد شده که درآمد حاصله در راستای ارتقاء خدمات حمل‌ونقل عمومی هزینه گردد.
این کارشناس بورس کالا با اشاره به دلایل ورود خودرو به بورس کالا توضیح داد: یکی از دلایل اصلی چنین حرکتی این است که در هیچ کشوری تولیدکننده به خاطر فروش محصول خود به مشتری‌ها التماس نمی‌کند یا از آن‌ها نمی‌خواهد که خودرو را به‌صورت قسطی بخرند؛ اما متأسفانه در ایران انحصار حاکم در بازار خودرو منجر به ایجاد تفاضل قیمتی و حباب در قیمت‌ها شده است.
صفاری اضافه کرد: به همین علت، بازار خودرو و همچنین بازار مسکن در ایران نسبت به بسیاری از کشورها با حباب قیمتی مواجه هستند و این حباب به طور قابل توجهی بزرگ است.
وی با تأکید بر اینکه در واقعیت، واردات خودرو در کشور به طور واقعی انجام نمی‌پذیرد، گفت: حتی اگر وارداتی هم صورت گیرد، معمولاً تنها خودروهای لوکس به بازار می‌آیند که در دسته خودروهای متناسب با نیاز عمومی مردم قرار نمی‌گیرند. به‌عنوان مثال، علی‌رغم تصویب قوانین مربوط به واردات خودروهای دست‌دوم، در عمل این قوانین اجرایی نشده‌اند.
این کارشناس بورس کالا بر این نکته تأکید کرد که انحصار موجود در بازار خودرو ایران بسیار بالا است و باید این انحصار شکسته شود. تا زمانی که چنین وضعیتی بر بازار حاکم باشد، نمی‌توان انتظار داشت که تنها با پیاده‌سازی یک طرح، رقابت واقعی شکل بگیرد.
صفاری در خصوص تأثیر واگذاری امتیاز واردات خودرو در بورس کالا بر بازار اظهار کرد: این اقدام تأثیر چشمگیری بر بازار نخواهد داشت. اگرچه می‌تواند مشخص کند که کدام شرکت‌ها در زمینه واردات خودرو فعالیت دارند و از این لحاظ به شفافیت کمک می‌کند، اما به تنهایی مانع از شکل‌گیری رقابت واقعی در بازار نمی‌شود.
وی ادامه داد: با اتخاذ چنین تصمیم‌هایی نمی‌توان انتظار داشت که مشکلات بازار خودرو حل شوند یا رقابت واقعی شکل گردد. در مورد قیمت‌ها نیز ممکن است عده‌ای عنوان کنند که این تصمیم منجر به افزایش قیمت‌ها یا بی‌نظمی در بازار می‌شود، اما اصل مسئله این است که بازار خودرو به طور کلی به شفافیت بیشتری نیاز دارد.
این کارشناس بورس کالا همچنین افزود که شفافیت برای بازارهایی که تحت انحصار گسترده قرار می‌گیرند، از اهمیت بالایی برخوردار است و به همین دلیل، مخالفان این سیاست‌ها در جامعه کم نیستند.
انتهای پیام