تجدیدنظر در نظام ارزیابی آموزش‌وپرورش؛ از طراحی سؤالات تا تصحیح آزمون‌ها
به نقل از ایسنا، علیرضا کاظمی در گردهمایی سراسری مسئولان ادارات سنجش و پایش کیفیت آموزشی، بر لزوم تغییر رویکردهای صرفاً اجرایی و حرکت به سمت بازطراحی اساسی نظام سنجش و ارزشیابی کشور تأکید کرد.
وی با اشاره به چالش‌های ناشی از برگزاری امتحانات نهایی و نیاز به تصمیم‌گیری در شرایط پیش‌بینی‌نشده، اظهار داشت: مدیریت آزمون‌ها در این دوره به گونه‌ای بود که گاهی پیش‌بینی وضعیت حتی برای ساعات آینده نیز ممکن نبود و مسئولان مجبور بودند با توجه به تحولات، تصمیمات لازم را اتخاذ کنند.
وزیر آموزش‌وپرورش بررسی‌های پیوسته در طول برگزاری آزمون‌ها را یادآور شد و به جلسات شبانه ستاد عالی آزمون‌ها، رصد وضعیت حوزه‌های امتحانی از ساعات ابتدایی صبح و هماهنگی با مدیران استانی اشاره کرد و گفت: برگزاری امتحانات در چنین شرایطی، نتیجه مشترک تلاش و مسئولیت‌پذیری بخش‌های مختلف آموزش‌وپرورش بوده است.
او بر اهمیت نقش کارشناسان میدانی و نیروهای صف در تسهیل فرآیند آزمون‌ها تأکید کرد.
بازطراحی نظام سنجش؛ فراتر از اصلاحات مقطعی
وزیر آموزش‌وپرورش تصریح کرد که مسائل حوزه سنجش نباید تنها به برگزاری یا عدم برگزاری یک آزمون محدود شود و خواستار یک بازنگری کلی در ساختار، اهداف و روش‌های سنجش و ارزشیابی شد.
وی افزود: باید با نگاهی راهبردی بررسی کنیم چه نوع سنجشی، در کدام مقاطع و با چه مکانیزم‌هایی باید انجام شود تا نظام ارزشیابی به تحقق اهداف آموزشی کمک کند.
به گفته وی، مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت نظام آموزش‌وپرورش باید با فاصله‌گیری از تمرکز بر مسائل روزمره، تدوین یک برنامه راهبردی مبتنی بر سند تحول بنیادین را در اولویت قرار دهد؛ برنامه‌ای که در آن، ارتباط میان سنجش، برنامه درسی و اهداف تربیتی به طور جامع مورد بررسی قرار گیرد.
وزیر همچنین بر اهمیت جایگاه سنجش در نظام تعلیم و تربیت تأکید کرد و افزود: نتایج ارزشیابی می‌تواند تأثیرات زیادی بر مسیر تحصیلی، فرصت‌های آینده و ارزیابی شایستگی‌های دانش‌آموزان داشته باشد؛ بنابراین، اعتبار، دقت و انصاف در این فرآیند باید در بالاترین سطوح مورد توجه قرار گیرد.
تدوین استانداردهای ملی برای طراحی، اجرا و تصحیح آزمون‌ها
وزیر آموزش‌وپرورش از جمله محورهای اساسی اصلاح نظام سنجش را استانداردسازی فرآیندهای مختلف آزمون معرفی کرد و توضیح داد که این استانداردسازی باید از مرحله طراحی سؤال آغاز شود و ادامه یابد تا اجرا، انتقال و حفاظت از اوراق، اسکن و پردازش پاسخ‌ها و تصحیح نهایی را شامل شود.
وی با تأکید بر اهمیت کیفیت طراحی سؤال‌ها، بیان کرد: دشواری آزمون به تنهایی نمی‌تواند معیاری مناسب برای سنجش کیفیت آن باشد؛ بلکه سؤال‌ها باید به گونه‌ای طراحی شوند که بتوانند به درستی میزان یادگیری و شایستگی واقعی دانش‌آموزان را ارزیابی کنند.
کاظمی تصریح کرد که طراحی آزمون باید از چارچوب‌های علمی مشخصی پیروی کند و تناسب سؤال‌ها با اهداف آموزشی، کیفیت یادگیری و معیارهای معتبر ارزشیابی باید مد نظر قرار گیرد.
وزیر بر ضرورت تدوین دستورالعمل‌های دقیق برای اجرای آزمون‌ها تأکید نمود و افزود: در تمامی مراحل اجرایی، از حفاظت و انتقال سؤال‌ها تا نظارت بر حوزه‌های امتحانی و تصحیح اوراق، باید استانداردهای مشخص و قابل ارزیابی وجود داشته باشد تا احتمال خطا به حداقل برسد.
او بر این نکته تأکید کرد که توانمندی حرفه‌ای معلمان در حوزه سنجش باید هم‌پای توانمندی‌های آنان در آموزش ارتقاء یابد و آموزش تخصصی ارزشیابی را یکی از نیازهای ضروری اصلاح نظام آموزشی دانست.
کاظمی تأکید کرد که سنجش نباید صرفاً به امتحانات نهایی و آزمون‌های هماهنگ محدود باشد و بر لزوم تقویت دانش تخصصی معلمان در زمینه طراحی سؤال، ارزیابی یادگیری و به کارگیری روش‌های معتبر سنجش در تمام مقاطع تحصیلی تأکید کرد.
وزیر افزود: مرکز ارزشیابی باید با همکاری معاونت‌های آموزشی و گروه‌های تخصصی، یک برنامه منسجم برای آموزش مسئولان و کارشناسان سنجش و همچنین ارتقای صلاحیت حرفه‌ای معلمان تدوین کند.
کاظمی همچنین حالتی را ترسیم کرد که استانداردسازی زمانی می‌تواند مؤثر واقع شود که تنها محدود به دستورالعمل‌های اداری نباشد و در قالب آموزش مستمر، راهنماهای تخصصی و معیارهای روشن در کل نظام آموزشی به مرحله اجرا درآید.
ضرورت پیوند سنجش با سند تحول بنیادین و برنامه درسی
وزیر آموزش‌وپرورش ناهماهنگی های ممکن میان روش‌های ارزشیابی و اهداف تربیتی را از موضوعات کلیدی در بازنگری نظام سنجش عنوان کرد.
او با تأکید بر تفاوت میان سنجش دانش درسی و ارزیابی ابعاد گسترده‌تر تربیت، ضرورت طراحی سازوکارهایی را مورد تأکید قرار داد که بتوانند با اهداف سند تحول بنیادین، ابعاد مختلف رشد و شایستگی‌های دانش‌آموزان را در نظر بگیرند.
وی همچنین بر ضرورت هماهنگی بین تغییرات برنامه درسی، شامل رویکردهای جدید در دوره ابتدایی، و شیوه‌های سنجش تأکید کرد و گفت: هرگونه تغییر در برنامه درسی باید همراه با بررسی تناسب روش‌های ارزشیابی باشد.
به گفته کاظمی، نظام سنجش باید علاوه بر اندازه‌گیری میزان یادگیری محتوای درسی، در مسیر تحقق اهداف تربیتی و بهبود کیفیت آموزش نیز مؤثر باشد.
پیگیری مسائل اجرایی و سامان‌دهی منابع سنجش
وزیر آموزش‌وپرورش به بررسی مسائل اجرایی استان‌ها، تأمین اعتبارات، پرداخت حق‌الزحمه به عوامل اجرایی و مصححان و رفع مشکلات مرتبط با صدور ابلاغ‌ها اشاره کرد و آن‌ها را از مسائل ضروری این حوزه برشمرد.
او همچنین بر ضرورت پیگیری دقیق مطالبات و مسائل مطرح‌شده از سوی استان‌ها تأکید کرد و خواستار بررسی کارشناسانه پیشنهادها و تفکیک موضوعات قابل حل در سطح مرکز از مواردی که نیازمند تصمیم‌گیری در ستاد عالی آزمون‌ها هستند، شد.
وی بر نیاز به مدیریت بهینه تجهیزات و اموال حوزه‌های امتحانی، ایجاد سازوکارهای نظارتی مناسب و بررسی نیازهای واقعی استان‌ها تأکید کرده تا منابع موجود به طور مؤثرتری و متناسب با نیازهای اجرایی به کار گرفته شوند.
تقدیر از ۷۵۰ کارشناس سنجش در مناطق کشور
به نقل از مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش‌وپرورش، وزیر آموزش‌وپرورش با قدردانی از تلاش‌های فعالان عرصه سنجش، بر ضرورت توجه ویژه به کارشناسان مناطق تأکید کرده و خواستار پیش‌بینی سازوکاری برای قدردانی رسمی از کارشناسان سنجش در ۷۵۰ منطقه آموزش‌وپرورش کشور شد.
انتهای پیام